حذف صفرهاى پول ملى ضرورت ندارد

از زمانى که بحث ارزش گذارى پول ملى در اقتصاد ایران مطرح شد ایده حذف چند صفر از پول ملى نیز جاى خود را در جمع سناریوهاى این پروژه باز کرد.
اصلاح رقوم پولى یا حذف چند صفر از واحد پولى کشور اگرچه از سال ۷۲ تاکنون مطرح بود اما هیچگاه به سرانجام نرسیده است.
این ایده بارها و بارها به بحث گذاشته شد و حتى تا مرحله اتخاذ تصمیم هم پیش رفت. اما هرگز قطعى نشد.
عملیاتى کردن این ایده این بار نیز در شرایطى قوت گرفته که طراحان طرح تحول اقتصادى آن را به عنوان یکى از سناریوهاى ارزش گذارى پول ملى معرفى مى کنند.
چندى پیش نیز سخنگوى کارگروه تحول اقتصادى در این زمینهسه سناریو را براى اصلاح نظام پولى کشور معرفى کرد و گفت که از بین سه سناریوى حذف سه صفر، حذف چهار صفر و یک ریال معادل ۲۵۰ تومان، نظر بانک مرکزى بیشتر بر روى حذف سه صفر متمرکز شده است.
وى ادامه داد: با این وجود قرار است مطالعات بیشترى در کمیته تخصصى اصلاح نظام پولى درکارگروه تحول اقتصادى انجام شود.
البته به گفته فرزین، موضوع حذف صفر از پول ملى باید در کارگروه اصلى مطرح و مصوب شود و هنوز کارگروه اصلى مصوبه اى در این خصوص نداشته است.
شرایط مهیا نیست
معاون بانک مرکزى در گفت و گو با «ایران» درباره حذف صفر از واحد پولى کشور معتقد است: بهترین زمان براى حذف سه صفر از پول ملى زمانى است که اقتصاد کشور از حالت رکود به سمت رونق و شکوفایى حرکت کند.
دکتر حیدر مستخدمین حسینى مى گوید: در این زمان بسیارى از برنامه هاى اقتصادى کشور را مى توان به طور مطلوب تر انجام داد.
وى در ادامه تصریح مى کند: حتى اجراى مناسب در بستر نامناسب مى تواند مشکلاتى را ایجاد کند.
معاون بانک مرکزى به قانون مالیات برارزش افزوده اشاره مى کند و مى افزاید: این قانون نیز از آن دسته قوانینى بود که بر اثر اجراى نامناسب و عدم بسترسازى نتوانست آن طور که باید و شاید به اقتصاد کمک کند.وى ادامه مى دهد: بحث حذف سه صفر هم مى تواند همینطور باشد.
مستخدمین حسینى تأکید مى کند: باید مواظب بود تا هر دو مؤلفه یعنى بستر و اجرا با یکدیگر هماهنگ باشد.
به اعتقاد وى، حذف سه صفر کار کارشناسى دقیق و مطالعات گسترده اى طلب مى کند که فعلاً در مرحله کار کارشناسى است و چندان جدى نشده است.
معاون بانک مرکزى در ادامه به سیاست هایى اشاره مى کند که در هنگام حذف صفر از واحد پولى کشور باید به آن توجه کرد و معتقد است: در این زمان باید سیاست هایى به کار برد که باعث کاهش تورم شود نه افزایش آن.حیدر مستخدمین حسینى تصریح مى کند: در صورت دارا بودن این دو شرط مى توان به آینده حذف سه صفر یا چهار صفر از پول ملى امیدوار بود.وى ادامه مى دهد: به عنوان یک کارشناس این شرایط را در حال حاضر در اقتصاد ایران نمى بینم.
حذف صفر ضرورت ندارد
معاون اقتصادى وزارت امور اقتصادى و دارایى نیز در گفت وگو با «ایران» در مورد منطق حذف صفر از واحد پولى کشور مى گوید: هنگامى که در معاملات اقتصادى با ارقام پولى بى شمارى مواجه مى شویم و باید رقم هاى بزرگى را در معاملات به کار ببریم، هزینه زیادى در این زمینه به ما تحمیل مى شود.
دکتر محمد هادى زاهدى وفا سرانه اسکناس در ایران و جهان را مقایسه مى کند و مى گوید: متأسفانه سرانه اسکناس در ایران ۱۱۴ برگ است در حالى که این رقم در دنیا ۱۲ برگ است.وى ادامه مى دهد: البته هزینه تولید، توزیع و انهدام اسکناس نیز در ایران بسیار بالاست و اگر بتوان در جامعه معاملات را با تعداد اسکناس کمتر و با اسکناس درشت تر انجام داد، مطمئناً این هزینه کاهش پیدا خواهد کرد.
وى مى گوید: شاید یکى از دلایلى که عده اى مى خواهند صفرها را حذف کنند همین باشد.معاون وزیر اقتصاد در پاسخ به این سؤال که حذف صفر از واحد پولى کشور چه اندازه ضرورت دارد، مى گوید: در صورت گسترش و توسعه بانکدارى الکترونیک و اتخاذ تصمیماتى براى کنترل تورم در کوتاه مدت، موضوع حذف صفر از پول ملى منتفى خواهد شد. وى ادامه مى دهد: هنوز به آستانه حذف سه صفر نرسیده ایم.زاهدى وفا اضافه مى کند: اگر منظورمان از حذف چند صفر کاهش تورم است باید بدانیم منشأ تورم ارقام نیستند بلکه تورم در یک بستر اقتصادى ناسالم به وجود مى آید.
وى حذف صفر از پول ملى را بر تورم واقعى بى تأثیر مى داند و معتقد است: البته اثرات روانى مثبت حذف صفر بر تورم را نباید فراموش کرد.
تاریخ چه مى‌گوید
لایناموسلى اقتصاددان امریکایى و استاد دانشگاه کارولینا در مقاله اى تحلیلى با اشاره به ۷۱ مورد حذف صفر از پول ملى در جهان از نیم قرن گذشته تاکنون مى نویسد: این طرح اگر به طور صحیح و در چارچوب یک سلسله اصلاحات مهم اقتصادى انجام شود مى تواند در افزایش اعتبار پول ملى، افزایش روحیه ملى و کنترل تورم مؤثر واقع شود.
به اعتقاد موسلى، از سال ۱۹۶۰ تاکنون، بسیارى از کشورهاى در حال توسعه مجبور شده اند چندین صفر را از پول ملى خود حذف کنند که آخرین نمونه در این زمینه به زیمبابوه مربوط مى شود که طى آن دولت این کشور ۱۰ صفر پول ملى این کشور را حذف کرد. در ژانویه ۲۰۰۵ نیز ترکیه لیره جدید را جایگزین لیره قدیم کرد.
براین اساس هر یک میلیون لیره قدیم ترکیه به یک لیره جدید تبدیل شد. در ماه جولاى همین سال نیز رومانى با حذف چهار صفر واحد پول جدید خود موسوم به لیو را معرفى کرد. در برخى از کشورها مثل آنگولا، جمهورى کنگو و نیکاراگوئه به رغم حذف صفر از پول ملى تورم همچنان بالا است. این در حالى است که براساس آمارهاى موجود در برخى از کشورهایى که با نرخ تورم بالا روبه روهستند، هنوز اقدامى براى حذف صفرهاى پول ملى صورت نگرفته است.کامبوج، اکوادور، اندونزى و پاراگوئه در این گروه قرار دارند.