گروه بینالملل: جورج بوش، چهل و سومین رئیسجمهور آمریکا که هفتههای آخر حضور خود در کاخ سفید را سپری میکند طی سخنانی در مرکز سابان موسسه بروکینگز بار دیگر مدعی شد که آمریکا به ایران اجازه دستیابی به تسلیحات هستهای را نخواهد داد.
بوش طی سخنانی که عمدتا به عملکرد هشتساله وی درخصوص خاورمیانه مربوط میشد و در مرکزی که مدیر آن یعنی مارتین ایندایک طراح استراتژی مهار دوجانبه ایران و عراق در زمان بیل کلینتون بود ایراد شد، خطاب به حاضران گفت: «برای امنیت مردمانمان و صلح جهان، آمریکا اجازه دستیابی ایران به تسلیحات هستهای را نخواهد داد.» به گزارش سایت خبری کاخ سفید، بوش در بخش ایران سخنرانی خاورمیانهای خود مدعی شد: «سقوط صدام محاسبات اتمی ایران را بههم ریخت. بنابر گزارش جامعه اطلاعاتی ما، تهران برنامه خود برای رسیدن به تسلیحات هستهای را در اواخر دهه 1980 شروع کرد اما پس از سقوط صدام رژیم تهران بخش حائز اهمیت برنامه اتمی خود را در سال 2003 متوقف کرد.» بوش در ادامه اظهارات خود درخصوص برنامه هستهای ایران مدعی شد که «آمریکا به این نتیجه رسید که موثرترین راه برای بازداشتن ایران از دستیابی به سلاح هستهای ایجاد ائتلافی بینالمللی است که نتیجه داد و به تعلیق غنیسازی اورانیوم از سوی ایران منجر شد.» بوش که در مرکز سابان که یکی از نزدیکترین موسسات پژوهشی آمریکا به لابی یهودیان است، سخنرانی میکرد اینگونه به سخنان خود ادامه داد: «متاسفانه با انتخاب محمود احمدینژاد، ایران مجددا غنیسازی اورانیوم را آغاز کرد که این کار منجر به تحمیل تحریمهایی به این کشور از طریق قطعنامههای شورای امنیت شد. پس از آن به ایران مشوقهایی برای حمایت از یک برنامه هستهای غیرنظامی پیشنهاد کردیم که ایران آنها را نپذیرفت. این مخالفت ایران، ما را به نقطه پایانی میرساند و آن این است که «برای امنیت مردممان و صلح جهانی به این کشور اجازه دستیابی به سلاح هستهای را نخواهیم داد.»
بوش در ارائه ادعاهایش علیه ایران هرگز به این مهم اشاره نکرده است که تاکنون هیچ مدرکی مبنی بر تلاش ایران برای تولید سلاح هستهای از سوی نهادهای بینالمللی ارائه نشده است.
بوش: 25 میلیون عراقی را آزاد کردیم
رئیسجمهور آمریکا که بنابر آمار و نیز تحلیل ناظران به منفورترین رئیسجمهور تاریخ آمریکا بدل شده است پیش از پرداختن به بحث هستهای ایران در ابتدای سخنرانی خود به تاریخچه حضور آمریکا در خاورمیانه اشاره کرد و گفت: «از اولین روزهای تاریخ آمریکا خاورمیانه نقشی محوری در سیاست خارجی ایالات متحده داشته است. در دهههای قرن 20 سیاست ما در این منطقه توسط واقعیات جنگ سرد شکل گرفت و ما به همراه متحدان منطقهایمان کمونیسم را شکست دادیم.» بوش سپس با اشاره به حادثه 11 سپتامبر مدعی شد که این حادثه رویکرد آمریکا به خاورمیانه را تغییر داد و از آن پس آمریکا در خاورمیانه به دنبال نابود کردن شبکههای تروریستی برآمد.
بوش دومین اصل سیاست خارجی آمریکا در خاورمیانه پس از 11 سپتامبر را برخورد با کشورهای حامی تروریسم که به دنبال تسلیحات کشتار جمعی هستند نامید و گفت: «این رویکرد ما را راهی عراق کرد.» بوش در این خصوص گفت: «درست است که صدام ارتباطی با حادثه 11 سپتامبر نداشت اما نابودی صدام نیز بیارتباط با این حادثه نبود.» بوش با اشاره به صدور قطعنامه 1441 که خواستار خلعسلاح عراق بود، گفت: «وقتی صدام با توجه به این قطعنامه به خواسته شورای امنیت توجه نکرد ما در قالب ائتلافی از دولتها و برای حمایت از مردممان به عراق رفتیم و 25 میلیون عراقی را آزاد کردیم.» رئیسجمهور آمریکا سپس با اشاره به استراتژی افزایش نیرو در عراق و دستاوردهای آن به قرارداد امنیتی عراق و آمریکا نیز اشاره کرد و گفت: «دولت دموکراتیک عراق با تایید دو توافقنامه با آمریکا روابط امنیتی، اقتصادی و دیپلماتیک با آمریکا را به حالت عادی درآورده و چارچوبی برای خروج نیروهای آمریکایی از این کشور همچنان که جنگ عراق به پایان موفقیتآمیزش نزدیک میشود را طراحی کرد.»
لازم به ذکر است که چند روز پیش، بوش بزرگترین افسوس دوران ریاستجمهوری خود را خطای اطلاعاتی درخصوص عدم دستیابی به تسلیحات کشتار جمعی در عراق ذکر کرده بود.
بوش در ادامه گسترش آزادیها در خاورمیانه را برای از بین بردن ریشههای افراطگرایی، گام سوم استراتژی آمریکا در این منطقه نامید و گفت: «برای ارتقای منافع امنیتی و اخلاقیمان آمریکا در تلاش برای ارتقای دموکراسی و آزادی در منطقه به مثابه بدیلهایی برای تروریسم و سرکوب است.» بوش سپس مدعی شد که در این راستا آمریکا کشورهای منطقه از جمله دوستانش را وادار به ایجاد اصلاحات کرد و در کنار اصلاحطلبان و فعالان حقوق بشر در منطقه قرار گرفت. بوش گفت: «در این راستا دولت آمریکا رفاه اقتصادی، آموزش و حقوق زنان را نیز مدنظر قرار داد.»
خاورمیانه 2008 آزادتر و مرفهتر از خاورمیانه 2001؟!
رئیسجمهور آمریکا در بخش آخر سخنان خود به تلاشهای نافرجامش برای برقراری صلح در سرزمین مقدس اشاره کرد. بوش در مقام نخستین رئیسجمهور آمریکا که ایده تشکیل نخستین دولت فلسطینی را مطرح کرده، گفت: «من اولین رئیسجمهوری بودم که از تشکیل دولت مستقل فلسطینی سخن راندم و طرح ایجاد دو دولت را اولویت نخست این حوزه قرار دادم. ما برای کمک به مردم فلسطینی برای تشکیل دولت به رهبری آنها اصرار کردیم که حق حیات دولت اسرائیل را به رسمیت شناخته و تروریسم را محکوم کنند.» بوش در این خصوص به کنفرانس پاییز گذشته آناپولیس نیز اشاره کرد و مناقشه اسرائیلی - فلسطینی را فوریترین مسئله منطقه نامید که هماکنون در خصوص بینظیرترین اجماع بینالمللی حاصل شده که از خلال فرآیند آناپولیس راهی به سوی ایجاد دو دولت اسرائیلی و فلسطینی که با صلح در کنار هم زندگی کنند، ایجاد شده است. رئیسجمهور آمریکا ادامه داد که با توجه به ناامیدیها و چالشهای کنونی خاورمیانه 2008 آزادتر، نویدبخشتر و امیدوارکنندهتر از خاورمیانه 2001 است. بوش گفت: «هنوز اما چالشهای بسیاری در منطقه وجود دارد. ایران و سوریه از تروریسم حمایت میکنند. غنیسازی اورانیوم توسط ایران تهدیدی جدی است. بسیاری در منطقه زیر سرکوب هستند اما تغییرات هشت سال گذشته نقطه آغاز خاورمیانهای نویدبخش است. عراق از یک دشمن به دوست آمریکا بدل شده و برای اولینبار مردم لبنان پس از سه دهه از سیطره سوریها خارج شدهاند.» بوش در پایان اظهار امیدواری کرد که روزی خواهد آمد که مردم خاورمیانه از قاهره تا ریاض، از بغداد تا بیروت و از دمشق تا تهران در جوامعی آزاد و مستقل و در کنار یکدیگر زندگی خواهند کرد. بوش مدعی شد که روزی خواهد آمد که القاعده، حماس و حزبالله حاشیهنشین شوند.» بوش در پایان سخنانش، خود را نه یهودی، نه عرب و نه آمریکایی که جهانشمول خواند.
اختلافنظر بین مشاوران اوباما درخصوص مناقشه خاورمیانه
در حالی که بوش مناقشه اسرائیل و فلسطینیها را فوریترین مسئله اسرائیل خواند و دولت باراک اوباما نیز به احتمال فراوان آن را اولویت اول سیاست خاورمیانهای خود قرار خواهد داد، سایت POLITICO از اختلافنظر میان مشاوران اوباما در این خصوص خبر داد. براساس این گزارش، در میان مشاوران و اعضای کابینه اوباما، دنیس رایس و هیلاری کلینتون، وزیر خارجه به شدت مدافع اسرائیل در مذاکرات خاورمیانه خواهند بود. دامادانیل کورتزی، فرستاده ویژه احتمالی اوباما به خاورمیانه و جیمز جونز، مشاور امنیت ملی دولت اوباما از موضعی میانهتر برخوردارند.