آیت‌الله سیستانی به تنهایی یک ملت است

* با توجه به بار حقوقی مستتر در هرگونه توافقنامه بین المللی،اهداف حقوقی ایالات متحده از انعقاد توافقنامه با بغداد را چگونه ارزیابی می کنید؟
** توافقنامه اخیر در حقیقت شکل تعدیل شده توافقنامه امنیتی اولیه است.واقعیت امر این است که نه تنها ایالات متحده آمریکا با حمله به عراق به اهداف خود دست نیافت بلکه به نقاطی معکوس رسید .همین مسئله سبب شد تا آمریکا هزینه های سنگینی را در عراق متحمل شود.اخیرا شاهد انتشار کتابی در آمریکا بودیم که نویسنده آن میزان هزینه صرف شده از سوی آمریکا از زمان اشغال عراق را 30 هزار میلیارد دلار برآورد نموده بود.ایالات متحده آمریکا به دست خود لیبرال دموکراسی و حقوق بشر را رسواساخت .حتی گروههای “آمریکو فیل”که سالها بر سر تدوین و تشریح مبانی لیبرال دموکراسی و حقوق بشر زحمت کشیده بودند دیگر جرات اعلام همگرایی و همراهی با ایالات متحده را ندارند.دوران ریاست جمهوری بوش نیز به اتمام رسیده است و حال آمریکا از خود می پرسد که می خواهد با چه دستاوردی از عراق خارج شود؟
پاسخ این سوال همین توافقنامه امنیتی است.هرچند این توافقنامه تعدیل گردیده و به قرارداد تبدیل شده است اما این قرارداد سند فروش عراق و دولتمردان عراقی محسوب می شود که سابقه طولانی مبارزاتی دارند.در خصوص قراردادامنیتی نکات متعددی وجود دارد.در این سند “کاپیتولاسیون”به صورت روشن و واضح قابل مشاهده است.استفاده از خاک عراق نیز از دیگر موارد قابل تامل در این توافقنامه است .اگرچه در یکی از بندهای قرارداد آمده است که استفاده از خاک عراق جهت حمله به دیگر کشورها ممنوع است اما در موارد دیگر قرارداد استفاده از خاک عراق گنجانده شده است.مثلادر قرارداد آمده است که “خودروها”،”کشتی ها” و “هواپیماهای نظامی و غیر نظامی”اجازه استفاده و بهره گیری از آسمان،آب و خاک عراق را دارند.همچنین مقامات عراقی طبق قرارداد همه ساله به هواپیماها،کشتی ها و خودروهای آمریکایی اجازه این بهره گیری را می دهند.واهمه مقامات عراقی بیشتر از قطعنامه 661 سازمان ملل متحد است که در سال 1990 به تصویب رسیده است.در این قطعنامه به فصل هفتم منشور ملل متحد (در خصوص عراق)استناد شده است.فصل هفتم در خصوص کشورهایی است که صلح و ثبات و امنیت جهان را به خطر انداخته باشند و در این حالت شورای امنیت سازمان ملل متحد می تواند علیه چنین کشورهایی وضع تحریم نموده و حتی از رویکردنظامی استفاده نماید.البته فصل هفتم مذکور،مربوط به دوران صدام حسین بوده است و قاعدتا وقتی زمان صدام تمام شده ،این قطعنامه اعتبار خودرا از دست می دهد.بنابر این دولت و پارلمان عراق نباید پای چنین سند ذلت آفرینی را امضا می نمودند.
* نقش مرجعیت عراق ،یعنی آیت الله سیستانی را در خصوص جلوگیری ازتندرویهای دولت عراق در امضای قرارداد امنیتی را چگونه ارزیابی می کنید؟
** به اعتقاد ما آیت الله سیستانی یک ذخیره الهی در عراق است و نقش ایشان نیز در عراق برجسته بوده است.دوستان عراقی ما به خاطر دارند زمانی که ایالات متحده آمریکا سعی کرد نخست وزیر مطلوب خود یعنی ایاد علاوی را بر سرکار بیاورد ،حضرت آیت الله سیستانی مانع از انجام این کار شدند .همچنین ایالات متحده تلاش کرد تا نمایندگان مجلس از طرفداران کاخ سفید باشند اما در نهایت لیست مورد تایید آیت الله سیستانی رای آورد.هم اکنون نیز آیت الله سیستانی مخالف امضای قرارداد امنیتی هستند.من معتقدم که آیت الله سیستانی به تنهایی یک ملت است.
* مقامات دولت عراق ادعا می کنند که در راستای امضای توافقنامه امنیتی به شدت از سوی کاخ سفید تحت فشار قرار داشته اند.آیا این می تواند دلیل موجهی باشد؟
** تردیدی نیست که اعضای دولت عراق در این خصوص از سوی ایالات متحده آمریکا تحت فشار قرار دارند.این مسئله را هیچ کس نمی تواند انکار کند.به همین دلیل 28 عضو از 38 عضو کابینه عراق تن به امضای این قرار داد داده اند.به نظر من آقای نوری المالکی در خصوص تعدیل توافقنامه امنیتی و بندهای آن تلاشهای موثر و قابل تقدیری را انجام داده است اما فارغ از این موارد،مطابق مواد 49 و 50 کنوانسیون 1969 که موضوع آن قراردادهای بین المللی می باشد،هیچ کشوری حق ندارد کشور دیگری را برای امضای یک معاهده،پیمان و قرارداد تحت فشار بگذارد.ماده 52 این کنوانسیون نیز تاکید می نماید که اگر معلوم شود یک کشور یا نماینده آندر خصوص امضای قرار داد تحت فشار قرار داشته و بااکراه آن را انجام داده ،در آن صورت قرار داد کان لم یکن تلقی می شود.
نکته دیگری که باید آنرا مد نظر قرار داد این است که ایالات متحده آمریکا الان در موضع ضعف قرار دارد.آمریکای کنونی با آمریکایی که در ماه مارس سال 2003 به عراق حمله کرد کاملامتفاوت است.آمریکا درعراق آسیب بزرگی دیده و به تعبیر رهبر معظم انقلاب خاورمیانه به ویترین ناکامی و شکستهای آمریکا تبدیل شده است.ایالات متحده آمریکا در عراق،فلسطین،لبنان و افغانستان شکست خورده است.بحران مالی سرتاسر آمریکارا فرا گرفته است .حال در چنین شرایطی که آمریکا در ضعیف ترین موضع ممکن قرار دارد امضای چنین قراردادی بسیار ناپسند است.
نکته مهم دیگر اینکه اوباما با شعار تغییر به کاخ سفید آمده و تعهد داده است که ظرف 16 ماه نیروهای آمریکایی را از عراق خارج نماید.این هم به خودی خود باید مانع از امضای قرار داد توسط دولت و پارلمان عراق می شد.افکار عمومی آمریکا نیز به شدت از اشغال عراق نگران هستند.البته ممکن است ریشه این نگرانی انسانی و اخلاقی نباشد ،اما مردم آمریکا حداقل برای خود و وضعیت مالی که در اثر تداوم اشغال عراق به آنها تحمیل می شود نگران هستند.بدون شک 30 هزار میلیارد دلار هزینه اشغال عراق باید از جیب مالیات دهندگان آمریکایی پرداخت گردد.همچنین تعداد زیادی از جوانان آمریکایی در عراق کشته شده اند.بنابر این مردم آمریکا به خودی خود به دولت این شکور جهت خروج از عراق فشار می آوردند.حال در چنین شرایطی چرا باید به آمریکا امتیاز داد؟
نباید فراموش کرد که در شرایط فعلی رای مردم آمریکا به اوباما مترادف با رای منفی به بوش بود.آنها به وعده خروج آمریکا از عراق رای داده اند.پس در این شرایط باید امتیاز گرفت،نه اینکه امتیاز داد.
* با تشکر از شما که دراین گفتگو شرکت کردید
** من هم از شما متشکرم