حامد طالبی
از همان شروع به کار دولت نهم، سفرهای استانی رئیسجمهور و هیأت دولت نیز آغاز شد و قطعاً ناظران منصف و مردمیکه واقعیتها را مستقیم دیدهاند، این سفرها را به جهت اثرات خاص آن در حوزههای مختلف برای مردم و نظام، از ابتکارات و شاهبیت نوآوریهای این دولت میدانند.
اما هنوز تعداد این سفرها به اندازه انگشتان یک دست هم نرسیده بود که برخیها زبان به تخریب سفرهای استانی دولت گشودند؛ در حالی که مردم در استانهای خراسان جنوبی، ایلام، سیستان و بلوچستان و بسیاری از شهرهای محروم، به استقبال محمود احمدینژاد میآمدند، مخالفین در رسانههای خود سفرهای دولت را سفرهایی پرهزینه و صرفاً تبلیغاتی عنوان کردند و تصور میکردند که روند ادامه این سفرها متوقف شود.
زمان زیادی نگذشت که پوچی این ادعا به اثبات رسید و اخبار متعددی از مشی سادهزیستانه و روال کمهزینه این سفرها در برخی رسانهها منتشر شد تا نشان داده شود که سفرهای استانی دولت نه تنها پرهزینه نیست، بلکه با حداکثر صرفهجویی در وقت و هزینه انجام میشود.
این مسأله باعث نشد که از همت مخالفان دولت برای زیر سؤال بردن سفرهای استانی کاسته شود! چرا که وعده رئیسجمهور برای سرکشی به همه جای کشور، خیلی زود عملی شده و مخالفان، این حرکت پرشتاب و فراگیر را در افزایش محبوبیت دولتمردان نهم و به طور طبیعی، برجستهشدن میزان فاصله دولتمردان گذشته با دولت کنونی در خدمترسانی به همه مردم ایران مؤثر میدیدند.
در عین حال آنها تأکید میکردند که نگاه رئیسجمهور باید کلاننگر باشد و به جای آنکه وقت خود را در سفرها بگذراند، باید در تهران بنشیند و بر اساس گزارشها امور را تدبیر کند؛ در همین اثنا، مصوبات متعدد جلسات استانی هیأت دولت برای پیشرفت جهشی استانها، به بحث روز مردم و حتی رسانهها تبدیل شده بود و پیشبینی میشد که بلافاصله این مصوبات مورد هجمه قرار گیرد.
مخالفان سفرهای استانی هیأت دولت، در مصاحبهها و مقالات خود سعی در القای این موضوع داشتند که مصوبات دولت، کارشناسی نیست و امکان ندارد که دولت بتواند در طول چند ساعت، دهها مصوبه داشته باشد؛ غافل از آنکه کار کارشناسی مصوبات و مشورت درباره آنها با مقامات و نمایندگان محلی، پیش از انجام هر سفر انجام میشود و پشتوانه کارشناسی دارد. حتی بسیاری از نمایندگانی که برای خوشآمد احزاب خود، در مجلس داد غیرکارشناسی بودن این سفرها را سر میدادند، پیش و پس از انجام سفر دولت به شهر یا استان خودشان به واقعیت ماجرا یعنی کارشناسی بودن تصمیمات پی بردند.
بعدها در نیمه دوم سال 86 مقام معظم رهبری در تاریخ 13 دی ماه 86 در دیدار دانشجویان دانشگاههای استان یزد به این شبهات اشاره و تأکید کردند:
«این دولت انصافاً دولت پرکار و در بعضی از خصوصیات نمونه است. این که به همه شهرها میروند، این خیلی برای من مهم است؛ خیلی برای من جالب است. رئیسجمهور، وزیر و مدیران ارشد اجرایی کشور به شهرهای مختلف میروند. این رفتن به شهرها خیلی تأثیر دارد. بعضی میگویند آقا ما گزارشها را که میخوانیم، نه، گزارش خواندن فرق میکند با رفتن.
شاید بیش از اغلب مدیرها برای من گزارش میآید. وقتی انسان میرود به یک شهری، میرود به یک استانی، مینشیند با یک مردمی، مینشیند با یک مجموعه جوانی، میبیند گزارشها با آنچه که واقعیت است، تفاوتهایی دارد.
انسان آنچه که میبیند و میشنود، از گزارش خیلی با ارزشتر است. این کار را امروز دولت دارد میکند. به همه جای کشور سفر میکند. یک گوشهای از این را میگیرند، تبدیلش میکنند به نقطه ضعف و ایراد گرفتن. چرا در این سفر صد تا مصوبه داشتید؛ در حالی که پنجاه تایش بیشتر قابل عمل نیست، خیلی خوب، حالا پنجاه تایش عمل بشود؛ این بهتر از هیچی نیست؟ اینها ایجاد یأس است. ایرادتراشیهای بیخود...»
مسؤولان دولتی بهویژه متصدیان امور سفرهای استانی در معاونت اجرایی ریاستجمهوری، بیشتر وارد صحنه شدند و مراحل کارشناسی مختلف به ثمر نشستن تصویب یک مصوبه در سفر استانی را تشریح کردند. اما این نیز پایان کار نبود و یکی از سران فراکسیون دومخردادیهای مجلس در نطق خود تأکید کرد که اگر حتی این مصوبات کارشناسی شده هم باشد، اما چون با اسناد توسعه استانها منطبق نیست، پس بیهوده است. بعدها معاون پیگیری معاونت اجرایی رئیسجمهور در مصاحبهای بر این نکته تأکید کرد که یکی از معیارهای اصلی آماده شدن یک پیشمصوبه برای تصویب در جلسه استانی دولت، اسناد توسعه استانها است و قطعاً تمام مصوبات با این اسناد منطبق است.
جالبتر این که بدانیم همین نماینده، در جلسه دولت در استان حوزه انتخابیه خود، از زحمات دولت در سفر استانی و مصوبات آن در این استان قدردانی و از پشتوانه کارشناسی مصوبات استانی دولت ابراز رضایت فراوان کرده بود!
مخالفین همچنان به شکلهای گوناگون از قبیل انتشار برخی عکسها، تمسخر، ابهام در تعداد مردم استقبالکننده و حتی وارونگی و بزرگنمایی برخی سخنان رئیسجمهور و دولتمردان، تلاش کردند تا سفرهای استانی را ناکام و بیهوده جلوه دهند تا اینکه مقام معظم رهبری با اشراف خاص خود به مسایل و حتی جزئیات امور، در اوج فضای تبلیغاتی علیه سفرهای استانی دولت که هر روز اوج میگرفت، در جمع مردم سمنان تأکید کردند:
«خوشبختانه سرکشی دولت و رئیسجمهور و وزرای محترم به مناطق مختلف کشور، آن آرزوی دیرینه ما را به نحو احسن برآورده کرده است.»
شدت حملات به دولت به علت استقبال روزافزون مردم از رئیسجمهور خود، به قدری افزایش یافت که مقام معظم رهبری به حمایت از سفرهای استانی دولت در چند سخنرانی اکتفا نکرده و در سفر خود به استان یزد، بر اهمیت و اثرگذاری چشمگیر سفرهای استانی دولت و رئیسجمهور تأکید کردند.
ایشان 12 دیماه سال 86 در اجتماع پرشور مردم یزد در بخشی از سخنانشان، سفر رئیسجمهور به استانها را حرکتی بسیار خوب و مبارک دانستند و فرمودند:
«بنده قدردانی میکنم از این حرکت مجموعه دولت که به شهرها میروند، به راههای دور میروند، مشی مردمی اتخاذ میکنند؛ اینها باارزش است. با همه شهرها از دور و نزدیک ملاقات میکنند. بعضی از شهرها هستند که مردم آنها یک مدیرکل را هم هرگز نمیتوانستهاند ببینند، حالا رئیسجمهور را، وزیر را، نزدیک خودشان میبینند، با آنها حرف میزنند؛ اینها باارزش است. ما باید قدردان این چیزها باشیم.»
سه روز بعد نیز رهبر معظم انقلاب در دیدار عمومی مردم ابرکوه بخشی از سخنان خود را به سفرهای استانی دولت اختصاص داده و تأکید کردند:
«میبینید مسؤولین کشور، هیأت دولت، رئیسجمهور به سرتاسر کشور مسافرت میکنند. این معنایش این است که نگاه و عواطف و همت مسؤولین باید میان همه شهرهای کشور تقسیم شود. اینجور نباشد که یک شهری، یک منطقهای که دوردست است، از شعاع همت و تصمیم مسؤولین دور بماند؛ نه، دور و نزدیک ندارد.
امروز در این کشور شهرهایی و مناطق دوردست و کوچکی موفق میشوند که مسؤولان کشور را، یعنی رئیسجمهور را، دولت را، وزرا را از نزدیک ببینند، به آنها نامه بدهند یا حرف بزنند و از زبان آنها و حنجره آنها مستقیماً سخن بشنوند که در روزگارهای گذشته در طول تاریخ، امید این را نداشتند که حتی یک مدیر درجه سه به آنها سرکشی کند.»
با این بیانات صریح و همچنین شفافسازی دولت درباره جزئیات و روند سفرهای استانی، دیگر باب مخالفتهای جنجالی با سفرهای استانی رئیسجمهور بسته به نظر میرسید، اما طمع قدرت کسانی که ابزارهای رسانهای در اختیار دارند، بیش از آن است که بخواهند به امر «ولی امر» دست از لجاجت بردارند.
در عینحال مقام معظم رهبری همواره سفرهای استانی را به عنوان شاهبیت اقدامات دولت نهم مدنظر داشته و در هر موقعیتی از آن بهعنوان یکی از بزرگترین کارهای دولت نهم نام بردهاند.
آخرین سخنان معظمله درباره سفرهای استانی در سخنرانی معروف ایشان در جمع اعضای هیأت دولت (2 شهریور 87) بود که از سفرهای استانی به عنوان اولین امتیاز مثبت دولت نهم نام بردند و فرمودند:
«با این که سهسال از عمر این دولت گذشته، انسان احساس میکند که تحرک و نشاط و فعالیت و اقدام در این دولت محسوس است - یعنی کاهش پیدا نکرده؛ افت پیدا نکرده - این خیلی چیز با ارزشی است. در خدمت به مردم جدیت وجود دارد. رفتن به شهرها، رفتن به شهرهای کوچک، همه نقاط کشور را زیر پا گذاشتن و هیچ نقطهای از کشور را از منظر خبرگی و کارشناسی دور قرار ندادن، اینها چیزهای باارزشی است. این امتیاز اول است؛ در هر مجموعهای این امتیاز وجود داشته باشد، جا دارد که انسان از آن قدردانی کند، به آن تصریح کند و امیدوار و مطمئن باشد که خدای متعال هم به آن مجموعه کمک خواهد کرد و ثواب خواهد داد.»
اما زیر سوال بردن کاری که رهبر معظم انقلاب آن را «آرزوی دیرینه» خود و «امتیاز اول» دولت نهم نامیدند، همچنان ادامه دارد...