پیروزی گارسیا و نفوذ فزاینده چاوز بر پرو

آلن گارسیا رییس‌جمهور منتخب پرو، می‌گوید که رای‌ دهندگان کشورش در انتخابات ریاست‌جمهوری، این پیام صریح و روشن را به هوگوچاوز ابلاغ داشتند که پایت را از پرو بیرون بکش، اما نظر به اینکه اولانتا هومالا به عنوان هم‌پیمان رییس‌جمهور ونزوئلا کنترل بزرگترین جناح سیاسی کنگره پرو را در اختیار دارد، لذا الگوهای بحث برانگیز برگرفته شده از سیاست‌های چپ‌گرایانه چاوز از عرصه سیاسی این کشور رخت بر نخواهد بست، خبرگزاری آسوشیتدپرس با بیان مطلب فوق در تحلیلی آورده است: اکثریت رای‌ دهندگان پرو با باز گرداندن آلن‌ گارسیای 57 ساله به مسندی که 16 سال پیش بر آن تکیه زده بود و طی آن مدت پرو را به ورطه فروپاشی اقتصادی کشاند، برنامه‌های چاوز را برای گسترش نفوذ بر آمریکای لاتین ناکام گذاشتند، گارسیا ضمن تقبیح نفوذ فزاینده ونزوئلا در منطقه آمریکای لاتین، طی نطق پیروزی‌اش به همین مطالب اشاره کرد.

گارسیا در جمع حامیان خود اظهار داشت: سرنوشت استقلال سرزمین ما در معرض خطر بود و از سوی امپریالیسم و سلطه‌طلبی مطلق مورد تهدید قرار گرفته بود. امپریالیسم صرفا از درون قدرت‌های بزرگ جهان برنمی‌خیزد، بلکه حتی می‌تواند از سوی کشورهای تمامیت‌طلب در نزدیکی ما منشعب شود. آنان که می‌خواهند بر ما استیلا پیدا کرده و ما را از مسیر خود منحرف سازند، آنهم به این دلیل که ثروتمندند. کمیسیون ملی انتخابات پرو روز دوشنبه اعلام کرد که شمارش 92 درصد آرای انتخابات ریاست‌جمهوری نشان می‌دهد که گارسیا رییس‌جمهور اسبق و کاندیدای چپ میانه‌رو با کسب 2/53 درصد آرا از رقیبش اولانتا هومالا که 8/46 درصد آرا را به خود اختصاص داد، پیشی گرفته است.

در چنین شرایطی ، شاخص کل سهام بازارهای مالی افزایش 82/2 درصدی نشان داد و سهم شرکت‌های معدن در این افزایش قابل ملاحظه بود. میر کولونر تحلیل‌گر سیاسی، معتقد است که پیروزی گارسیا حلقه کلیدی را که چاوز درصدد اتصال آن به زنجیر چپ‌گرایی در کشورهای حوزه سلسله جبال آند بود، حذف می‌کند. با توجه به اینکه هومالا در گذشته به عنوان یک افسر عالی رتبه کشورش قیام نظامی بر ضد دولت را رهبری کرده، بسیاری از پرویی‌ها وی را سیاستمداری غیرقابل پیش‌بینی و تهدیدی برای دموکراسی می‌دانند. مردم پرو آشکارا از به قدرت رسیدن متحد چاوز در کشورشان هراسان بودند.

رییس‌جمهور ونزوئلا دایره نفوذ خود را بر بولیوی که در دسامبر گذشته شاهد پیروزی مورالس در انتخابات ریاست‌جمهوری بود، گسترش داده است. هومالا از جمله مخالفان سیاست‌های آمریکا در زمینه ریشه‌کن ساختن کشت‌زارهای گیاه کوکا است و می‌گوید کاشت این گیاه که در حقیقت ماده اولیه تولید کوکائین را تامین می‌کند، منبع درآمد خوبی برای کشاورزان محسوب می‌شود، وی هم چنین با معاهده تجارت آزاد میان پرو و آمریکا مخالف بوده و وعده داده که نرخ مالیات را برای شرکت‌های معدنی خارجی افزایش خواهد داد. هومالا در آخرین روزهای مبارزات انتخاباتی‌اش، گارسیا را به حمایت از امپریالیسم آمریکایی متهم ساخت. علاوه بر این، هومالا درست مانند مورالس وعده داده بود که هر سیاستمداری که گفته می‌شود در فساد مالی دست داشته مجازات و نیز ثروت را به طور عادلانه میان اقشار فقیر سرخپوست توزیع خواهد کرد.

با این اوصاف، توقف مسیر دومینویی که از سوی چاوز به حرکت واداشته شده، در گفتار ساده است؛ اما در عمل مشکل و این جنبش همانا بسیج سیاسی مردم آمریکای لاتین است. به رغم شکست هومالا در انتخابات ریاست‌جمهوری، پیام وی نزد مردم کشورش انعکاس گسترده داشت و چه بسا همین تعامل به مانعی بزرگ بر سر راه به قدرت رسیدن گارسیا در مسند ریاست‌جمهوری بدل شود. ذکر این نکته بدان جهت ضروریست که بدانیم حزب هومالا در انتخابات 9 آوریل حایز 45 کرسی در کنگره 120 عضوی پارلمان پرو شد و در انتخابات روز یکشنبه نیز در 14 ایالت از مجموع 24 ایالت حایز برتری شد و به این ترتیب حزب متبوعش در مناطق فقیرنشین پایگاه مردمی بدست آورد. لوئر می‌افزاید: ‌اولانتا هومالا به عنوان یک اپوزیسیون به ایفای نقش خود در برابر گارسیا خواهد پرداخت. هومالای 43 ساله وعده داده که اجازه نخواهد داد شکستش باعث توقف دگردیسی بزرگ پرو شود. وی در جمع حامیان خود گفت:‌ ما توانسته‌ایم آگاهی مردم پرو را برانگیزیم. ما ظرف یکسال جنبشی را پایه‌ریزی کرده‌ایم که نقشه سیاسی کشور را دگرگون ساخت و برنامه‌های سیاسی نوینی را که با هدف اولویت‌بخشی به معضلات و مشکلات اغلب مردم پرو تنظیم شده، ایجاد کرد. سفیر آمریکا در پرو، می‌گوید که چاوز احتمالا به تلاش‌های خود در جهت تاثیرگذاری بر جریانات سیاسی پرو ادامه خواهد داد. چاوز با محدودیتی مواجه نیست، او پول و جاه‌طلبی لازم را دارا است.

دور دوم انتخابات ریاست‌جمهوری پرو در شرایطی برگزار شد که آمریکای لاتین صحنه رقابت برای استیلای ایدئولوژیکی دو دسته از جریانات است؛ در یک سو سران میانه‌روی چپ مانند رهبران برزیل و شیلی که از حامیان سیاست‌های بازار آزاد محسوب می‌شوند قرار دارند و در آن سوی میدان پوپولیست‌های چپ‌گرا و آمریکاستیزهایی چون چاوز و مورالس قرار دارند که از گرایش‌های استبدادی نیز برخوردارند. پیروزی آلوارو اوریبه در انتخابات ریاست‌جمهوری کلمبیا، برتری چشمگیری برای محافظه‌کاران بود و اکنون فیلیپه کالدرون کاندیدای محافظه‌کار انتخابات ریاست‌جمهوری مکزیک، آندرس مانوئل لویز اوبرادور چپگرا را پیش‌رو دارد.