شکست طرح تثبیت قیمت بنزین

علی صالح آبادی

مجلس هفتم خرداد 83 با شعار مرگ بر آمریکا آغاز به کار کرد. اکثریت ترکیب مجلس مذکور را اصولگرایان ائتلاف آبادگران تشکیل می‌دهد. این مجلس که در مقایسه با مجالس دیگر از تجربه کارشناسی کمتری برخوردار است، تصمیمات نسنجیده و غیرکارشناسی گرفته که این تصمیمات زندگی را بر مردم دشوار کرده است. در این نوشتار تنها به دو نمونه اشاره می‌شود:

1-‌ کاهش نرخ سود بانکی: اصولگرایان مجلس که با شعار خدمت به مردم و طرفدارانشان آمدند با عجله و شتاب به ناگاه به این فکر افتادند که مجالس و دولت‌های گذشته قادر نبودند نرخ سود بانکی را به صورت دستوری کاهش دهند.
بر همین اساس اصولگرایان تصمیم گرفتند سود تسهیلات بانکی و سپرده‌گذاری را تا پایان برنامه چهارم هر شش ماه یک درصد کاهش دهند تا نرخ سود بانکی یک رقمی شود. هر چند تحقق این مساله آرزوی ایرانیان است، اما چنانچه این مقصود بدون برنامه  باشد به نتیجه نمی‌رسد. همان گونه که این تصمیم مجلس باعث شد تا سپرده‌گزاران سپرده‌های خود را از بانک‌ها خارج کنند و افرادی هم که توانستند و یا می‌توانند وام با نرخ پایین از بانک‌ها اخذ کنند و به این تریتب مجلس کمک کرد تا نقدینگی سرگردان به سمت زمین و مسکن نشانه برود و بی‌سابقه‌ترین گرانی را این تصمیم مجلس و دولت به ملت ایران تحمیل کرد!
این دو نهاد در آینده نه چندان دور مجبور خواهند شد از تصمیم خود مانند برخی تصمیمات دیگر عدول کنند. به هر حال جلو ضرر از هر جا که گرفته شود. منفعت است. اگر معلوم شود مصوبه‌ای در عمل جواب نمی‌دهد، شرط عقل این است که سریعاً جلو آن گرفته شد نه این که بر اشتباه اصرار شود.

2-‌ طرح تثبیت قیمت‌ها: ‌اصولگرایان مجلس در پایان سال 83 طرح تثبیت 9 قلم کالا از جمله بنزین را به تصویب رساندند و حداد عادل رییس مجلس آن را عیدی ایرانیان اعلام کرد! این طرح نیز برای دولت و مردم مشکل ایجاد کرده است و بارها وزیر نیرو از رئیس‌جمهور خواسته است که یا اجازه افزایش تعرفه آب و برق داده شود و یا این که دولت به وزارت نیرو کمک کند. وزارت نفت نیز در خصوص قیمت فرآورده‌های نفتی درخواست مشابه را دارد. دولت‌ها و مجالس قبل قیمت بنزین را به صورت پلکانی با هدف واقعی کردن قیمت آن طراحی کردند، ‌اما طرح تثبیت قیمت‌ها باعث شد تا بنزین در سال 85 لیتری 500 تومان وارد و لیتری 80 تومان فروخته شود!
تعداد روزافزون خودروها از یک سو و فروش بنزین به قیمت ارزان از سوی دیگر باعث شده است تا پایتخت و کلان شهرها در معرض و محاصره آلاینده‌ها قرار گیرند و سلامت شهروندان به مخاطره بیفتد. روز گذشته یک کارشناس محیط زیست هشدار داد که زندگی در اطراف اتوبان‌ها سرطان‌زا است. اگر قیمت بنزین واقعی شود علاوه بر جلوگیری از قاچاق آن مصرف این فرآورده پایین آمده و ضمن صرفه‌جویی ارزی بهبود وضعیت محیط زیست را به دنبال دارد.

سرانجام کمیسیون تلفیق در اقدامی شجاعانه مصوبه طرح تثبیت بنزین را نادیده گرفت و قیمت بنزین را 150 تومان تعیین کرد.
این اقدام کمیسیون تلفیق آغازی برای واقعی کردن قیمت بنزین و از آن مهم‌تر کاستن از یارانه صاحبان خودرو به ویژه پولدارها است. پیامد دیگر این مصوبه به نفع شهروندانی است که فاقد خودرو هستند. فروش بنزین به قیمت 80 تومان در تعارض و تقابل با عدالت است اما فروش بنزین با قیمت 150 تومان حتی 250 تا 500 تومان حرکت به سمت برقراری عدالت است.
پرسش این است که آیا نمایندگان در برابر چالش‌هایی که مخالفان واقعی کردن قیمت بنزین به وجود می‌آورند مقاومت کرده و این رقم را تایید خواهند کرد و یا در راستای واقعی کردن قیمت بنزین و حرکت به سمت عدالت قیمت آن را که 500 تومان است در راستای اجرای عدالت تصویب خواهند کرد. گفتنی است، ‌قیمت بنزین در ترکیه لیتری حدود 1800 تومان، ‌در اروپا بیش‌تر از 2 هزار تومان و در آمریکا کمتر از 2 هزار تومان است. در این کشورها به علت واقعی بودن قیمت بنزین، پدیده شوم قاچاق فرآورده‌های مواد سوختی اصلاً وجود ندارد.