زمانی روزنامه را کاغذ اخبار میدانستند، امروز ظاهرا آنچه با این عنوان به دست مردم میرسد بسیار فراتر از این است. روزنامهها دیگر فقط خبر نمینویسند، حتی تلاش میکنند «تذکرهنامه مسئولان» هم نباشند. ابعاد کار تاحد غیرقابل تصوری رشد کرده است. اگرچه روزنامه رادیو و تلویزیون و مهمتر از آنها اینترنت به لحاظ سرعت در انتشار خبر ـ خبری که قصد انتشار آن را دارند و یا به دستشان رسیده باشد ـ پیشتازند و تنگناهای سختافزاری امکان کار سریعتر را از روزنامهها گرفته است. اما روزنامهها اکنون سعی میکنند به جای شرکت در مسابقه سرعت، بر «دقت» و «جامعیت» محصولات خود بیفزایند. تحلیل و گزارش به تدریج در روزنامهها جا را برای خبر تنگ میکند. وقتی یک روزنامه روی پیشخوان قرار میگیرد، در این بازار پر رنگ و لعاب، تنها زمانی توجهی برخواهد انگیخت که خواننده بداند در آن مطلبی ویژه مییابد؛ سخنی تازه و انحصاری که جای دیگر نتوان یافت و این چیزی است که کیهان برای آن تلاش کرده است.
دویدن از پی آنچه اتفاق میافتد، یا آنچه گاهی روزمرگی نامیده میشود، یکی از بزرگترین معایبی است که برای روزنامهنویسی برشمردهاند. سالی که گذشت، سال پرحادثهای بود. اگر کیهان صرفا میخواست این حوادث را روایت کند، مسلما آفت روزمرگی دامنش را میگرفت و در این میان «پیامی» منتقل نمیشد. کیهان تلاش کرد علاوه بر روایت کامل اخبار ـ مثل همیشه ـ موضع حق را بیابد و در عین حال که صحنه را دقیق و با ملاحظه موضع همه طرفها توصیف میکند، جانب آن را نگهدارد. به این معنا بیطرفی در کار ما بیمعناست. همه افتخار کیهان این است که غیرت خود را با ژست دروغین بیطرفی سودا نمیکند و دفاع خود از موضع حق را به استدلال و سند میآراید تا تفاوتی بکند با کار آنها که فقط در ذهنیات خام و خندهدار خود غوطهورند.
سال 1385 را، مراد و مقتدای ما، به نام پیامبر اعظم(ص) نامگذاری کرد. همین نامگذاری که پیش از هر چیز پیام وحدت امت از آن به مشام میرسید، ظاهرا خاطر خیلیها را در اینسو و آنسوی عالم برآشفت. برخی کوشیدند خورشید را از نورافشانی بازدارند، غافل از آنکه آفتاب را برای برآمدن و تابیدن حاجت به رخصت طلبیدن از خفاشان نیست. ایجاد نزاع و اختلاف میان شیعیان و برادران سنیشان نیز بیتردید بخش مهمی از طراحیهای انجام شده برای کاستن از نیروی مسلمانان و آسان کردن راه تسلط بر آنها بود که دشمن سال گذشته به طور جدی آن را تعقیب میکرد.
اکنون و در پایان سال آنچه به روشنی میتوان دید این است که حقیقت محمدی(ص) بسط و نفوذی بیمانند پیدا کرده و دشمنانش از هر وقت دیگری عاجزترند و روشن شده اقدام رهبر معظم انقلاب پاسخی پیشاپیش و البته موثر به این توطئهها بوده است. کیهان از همان ابتدا تلاش کرد تمامی فعالیتهای خود را در این راستا جهتدهی و تنظیم کند. ستون «با پیامبر اعظم» به قلم مدیرمسئول روزنامه به طور ویژه گوشههایی از حیات نورانی آن اسوه اولین و آخرین را مرور کرد. در دیگر بخشهای روزنامه نیز الگوگیری از سیره پیامبر اعظم و تلاش برای یادآوری آموزههای آن همواره در دستور کار بود. چنانکه اکنون و در پایان سال، مقامهای مسئول خبر دادهاند که کیهان از حیث پرداختن به موضوع پیامبر اعظم(ص) در میان رسانههای مکتوب حائز رتبه نخست شده است.
از مهمترین حوادثی که در سال 1385 رخ داد و کیهان به لطف خداوند از آزمون چگونگی پرداختن به آن سربلند بیرون آمد، حماسهای بود که حزبالله لبنان در نبرد قهرمانانه خود با غاصبان صهیونیست آفرید. کیهان از روز نخست عهد کرد که تمام نیروی خود را برای حمایت از برادران خود در مقاومت اسلامی لبنان به کار گیرد. نتیجه آن شد که کیهان تیتر اول خود را در تمام مدت 33 روزه جنگ، به توصیف اخبار دلاوریهای رزمندگان حزبالله اختصاص داد و علاوه بر آن با منابع دقیقی در صحنه نبرد ارتباط گرفت تا صحنه را هر چه واقعیتر توصیف کند، واقعیتی که از هر حماسه دیگری قهرمانانهتر و شورانگیزتر بود و بسیاری ابعاد آن تا امروز هم ناگفته است. این اقدام، با دوگونه واکنش روبرو شد که هر دو به عنوان سند افتخار کیهان ثبت خواهد شد.
سیدحسن نصرالله رهبر دلیر مقاومت اسلامی لبنان پس از جنگ توسط نماینده خود در ایران پیامی مستقیم برای کیهان فرستاد و استراتژی خبری ـ تحلیلی کیهان در ایام جنگ را «قویترین حمایت رسانهای» از حزبالله نامید. از آنسو برخی خودفروختگان که هر چه باشند، ایرانی و مسلمان نیستند، به خیال خام خود و با هدف تخفیف اقدام کیهان، در بنگاههای سخنپراکنی خود نوشتند «کیهان 33 روز در ایران نبود، مگر در این مدت داخل کشور هیچ خبری در ایران نبود که شما یکسره لبنان را تیتر کردید؟!» و کیهان پاسخشان داد «بلی، ما 33 روز خارج از ایران بودیم، شما هم مثل ما خارج از ایران بودید منتها با این تفاوت که شما در اسراییل بودید و ما در لبنان»!
پرونده هستهای ایران دیگر موضوعی بود که کیهان در سال گذشته با دقت و حساسیت به آن پرداخت. از دید کیهان پرونده هستهای را نباید و نمیتوان جدا از دیگر پروندههایی دانست که میان ایران و غرب گشوده است؛ پرونده عراق، پرونده لبنان، پرونده فلسطین، پرونده بازار جهانی نفت و... ما در سال گذشته استدلال کردیم که تمامی این پروندهها همسرنوشت هستند و در یک نقطه به هم میرسند و آن نقطه این است که ایران رهبری استراتژیکی خاورمیانه را در دست دارد و این آمریکا را سخت نگران و بیمناک کرده است. در واقع توان هستهای، فقط بخشی از ظرفیت استراتژیک ایران است و ایران برای حل آن از تمامی این ظرفیت که در جای جای منطقه پهناور خاورمیانه گسترده است، استفاده خواهد کرد. غرب ابزارهای بسیار کمی برای تولید فشار واقعی بر روی ایران در دست دارد و ایران از هر زمان دیگری در طول تاریخ خود قدرتمندتر است. به اینترتیب کیهان با استناد به تحلیلهایی که غربیان خود منتشر کردهاند تاکید کرد که امروز مهمترین ابزار در دست دشمن عملیات روانی و مهمترین نقطه امید آن ایجاد اختلاف در داخل و شکست اجماع ملی است.
و اما در عرصه سیاست داخلی کیهان در سال 1385 مهمترین وظیفه خود را مقابله با مفسدان اقتصادی و فرهنگی و حمایت از جبهه اصولگرایی قرار داد حمایت فعال از دولت اصولگرا و خدمتگذار دکتر احمدینژاد قرار داد. از یکسو در مقابل بسیاری از حملات ناجوانمردانهای که اصولگرایان و مخصوصا دولت را ظاهرا مخاطب قرار میداد اما در واقع کلیت نظام را هدف گرفته بود ایستاد و از سوی دیگر هر جا لازم بود و ضرورت ایجاب میکرد از ارائه تذکر مشفقانه و نقد مستند دریغ نورزید. این مشی که به عقیده ما تبلور اصولگرایی واقعی است همچنان ادامه خواهد یافت.
در حالی که سطرهای پایانی این مقاله نوشته میشد، خبر آمد که سربازان گمنام و غیور امام زمان در وزارت اطلاعات با همکاری دستگاه قضایی، مفسد فراری، شهرام جزایری را دستگیر کرده و به کشور بازگرداندهاند. گفتهاند سالی که نکوست از بهارش پیداست. امید که سال 86، سال مبارزه عمیق همهجانبه با فساد و شکوفا شدن هر چه بیشتر استعدادهای نهفته ایران باشد.