پاسداری از ولایت فقیه هدف اصلی خبرگان رهبری
مجید زندی
مردم ما مجلس شورای اسلامی را به دلیل نوع وظایفش که قانونگذاری است و تصویب بودجه سالانه دولت را در اختیار دارد و همچنین به دلیل برگزاری جلسات مکرر آن بیشتر میشناسند ولی در کشور ما مجلس دیگری هم وجود دارد که اگرچه جلسات آن به طور عادی هر شش ماه یکبار برگزار میشود اما چون وظیفه خطیر و حساس انتخاب رهبری و نظارت بر عملکرد او را برعهده دارد از شأن و جایگاه بسیار بالاتری برخوردار است که «مجلس خبرگان رهبری» نامیده میشود.
شاید همه کشورهای جهان که دارای نظام جمهوری و حتی سلطنتی هستند، مجلس قانونگذاری و مجالس دیگر داشته باشند اما هیچ کشوری در جهان مجلس خبرگان رهبری ندارد که اعضای آن با رأی مستقیم مردم انتخاب شوند اما ویژگی اصلی آنها اسلامشناسی و فقاهت باشد.
البته این ویژگی به ماهیت نظام جمهوری اسلامی هم باز میگردد که برخلاف نظامهای سیاسی دیگر مکتبی است. یعنی خط فکری اسلامی و داشتن رهبری فقیه و مجتهد، شاخصه اصلی آن است که اصطلاحاً ولایت فقیه خوانده میشود تا ضامن عدم انحراف مجموعه نظام، همه وزارتخانهها و سازمانها و نهادها از وظایف اصیل اسلامی باشد.
پس طرح حکومتی که بر پایه ولایت فقیه پایهریزی شده، انتخاب ولی فقیه در آن نظام از اهمیت بسیار زیادی هم برخوردار است که بهعنوان رکن اصلی جامعه میباشد و انتخاب چنین فردی برعهده نمایندگان مجلس خبرگان است.
در فصل هشتم قانون اساسی جمهوری اسلامی، جایگاه مجلس خبرگان در کشور چنین تبیین شده است: پس از مرجع عالیقدر تقلید و رهبر کبیر انقلاب جهانی اسلام و بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران حضرت آیتالله العظمی امام خمینی «قدس سره الشریف» که از طرف اکثریت قاطع مردم به مرجعیت و رهبری شناخته و پذیرفته شدند، تعیین رهبر به عهده خبرگان منتخب مردم است. خبرگان رهبری درباره همه فقهای واجد شرایط مذکور در اصل پنجم و یکصد و نهم بررسی و مشورت میکنند هرگاه یکی از آنان را اعلم به احکام و موضوعات فقهی یا مسایل سیاسی و اجتماعی یا دارای مقبولیت عامه یا واجد برجستگی خاص در یکی از صفات مذکور در اصل یکصد و نهم تشخیص دهند او را به رهبری انتخاب و معرفی مینمایند.
رهبر منتخب خبرگان، ولایت امر و همه مسئولیتهای ناشی از آن را برعهده خواهد داشت. رهبر در برابر قوانین با سایر افراد کشور مساوی است.
انتخابات چهارمین دوره مجلس خبرگان رهبری در تاریخ جمعه 24 آذر سال جاری در سراسر کشور برگزار شد و 86 نفر از اعضاء آن با رأی مستقیم مردم انتخاب شدند این اعضاء طی روزهای سهشنبه، چهارشنبه و پنجشنبه هفته گذشته با بجا آوردن مراسم تحلیف و قسم یاد کردن، فعالیت رسمی خود را آغاز کردند.
میدانستم افتتاحیه مجلس خبرگان رهبری دوره پنجم 9 سال و سه ماه دیگر برگزار خواهد شد، افتتاحیه دوره چهارم را غنیمت شمرده و راهی محل ساختمان سابق مجلس شورای اسلامی در خیابان امام خمینی(ره) شدم و پس از هماهنگی حراست، به جایگاه میهمانان و خبرنگاران رفته و از بالا قیام اعضاء مجلس خبرگان و سایر میهمانان حاضر در صحن علنی این مجلس که برای خواندن سرود ملی کشور به پاخاسته بودند، تماشا کردم.
پس از قرائت قرآن آیتالله مشکینی به ریاست سنی چهارمین دوره مجلس خبرگان رهبر انتخاب شدند. و آیتالله جنتی دبیر شورای نگهبان گزارشی از روند برگزاری انتخابات خبرگان چهارم بیان کرد.
سپس آیتالله مشکینی با صلابتی مثالزدنی سخنرانی خود را آغاز کرد آنجا که اقدامات رئیسجمهور آمریکا را به گاوی تشبیه کرد که شاخ دارد ولی عقل ندارد. این سخن خنده همه حضار و حتی بسیاری از سفرای خارجی حاضر در جایگاه میهمانان را درآورد.
آیتالله مشکینی در اینباره توضیح داد: آمریکا دنیا را مثل یک روستا میداند و میخواهد کدخدای این روستا باشد.
رئیس مجلس خبرگان رهبری در اهمیت نقش این مجلس هم نکتهای بااهمیت ذکر کرد و افزود: زمانی که امام خمینی رحلت فرمودند، ضدانقلاب به فرودگاههای خارج کشور برای بازگشت پیروزمندانه به ایران آمده بودند اما شب نشده بود که با ندای تعیین رهبر ناامید شدند. خبرگان بزرگترین کار را در کوتاهترین زمان انجام داد و امروز هرچه بیشتر از آن زمان میگذرد حقانیت آن انتخاب هم بیشتر روشن میشود و ندای «آفرین» آن اکنون از دوست و دشمن بلند است و اعلام میکنند که مقام معظم رهبری، رهبری مقتدر است که توان اداره جهان اسلام را دارد.
پس از سخنرانی آیتالله مشکینی مراسم قسم یاد کردن 86 تن از اعضأ به قرآن مجید فرا رسید تا به تکالیف الهی و شرعی خود فقط برای رضای خدا و خدمت به نظام اسلامی و ملت ایران انجام دهند.
جلسه علنی و یا به اصطلاح افتتاحیه مجلس خبرگان رهبری در این مرحله به پایان رسید و همه میهمانان از مجلس خارج شدند و پس از آن با آغاز به کار مرحله دوم اولین روز، برای انتخاب اعضای هیأت رئیسه دائم از میان داوطلبان رأیگیری به عمل آمد. براساس این رأیگیری آیتالله مشکینی به عنوان تنها نامزد ریاست با کسب 71 رأی از مجموع 80 رأی بار دیگر به عنوان رئیس مجلس خبرگان انتخاب شد و در ادامه از میان 4 نامزد نایب رئیسی آیتالله هاشمی رفسنجانی با 65 رأی نایب رئیس اول و آیتالله محمد یزدی با 49 رأی به عنوان نایب رئیس دوم انتخاب شدند و پس از آن از میان 3 نامزد برای منشی جلسات آقایان دری نجفآبادی و سیداحمد خاتمی با 68 و 56 رأی انتخاب شدند.
طی سه روز برگزاری جلسات صبح و عصر اعضاء مجلس خبرگان رهبری، ادای احترام به امام خمینی و حضور در مرقد مطهر امام، دیدار با رهبر معظم انقلاب و دیدار با رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام از دیگر برنامههای جنبی اولین جلسه مجلس خبرگان رهبری بوده است.
در زمینه مسایل قابل طرح در جلسات غیرعلنی مجلس خبرگان رهبری و همچنین فعالیت کمیسیونهای تخصصی آن حجتالاسلام و المسمین عباس کعبی نماینده مردم خوزستان در مجلس خبرگان رهبری و عضو حقوقدان شورای نگهبان که چندین دوره عضو مجلس خبرگان رهبری هم بوده در گفتوگو با گزارشگر ما میگوید: راهبرد آینده مجلس خبرگان رهبری فعال کردن کمیسیونهای استانی این مجلس است.
وی میافزاید: چون این جلسه اولین جلسه این دوره از مجلس خبرگان رهبری محسوب میشود، بحثها و مصوبات بیشتر در زمینه ارکان اجرایی مجلس خبرگان شامل شکلگیری دبیرخانه و کمیسیونهای ششگانه این مجلس بوده است.
مجلس خبرگان رهبری دارای شش کمیسیون شامل کمیسیون حراست و پاسداری از ولایت فقیه، کمیسیون تحقیق و بررسی، کمیسیون سیاسی و اجتماعی، کمیسیون آییننامه و قوانین خود مجلس که کمیسیون اصل 108 هم خوانده میشود، کمیسیون اصل 107 و 109 در مورد بررسی افرادی که شرایط رهبری آینده نظام را دارا میباشند و کمیسیون اداری و مالی میباشد.
وی میگوید: در جلسات غیرعلنی نمایندگان نظرات خود را در قالب نطق بیان کردند که به موضوعات مبتلا به مردم درباره اصل رهبری و ولایت فقیه مربوط میشد که در نهایت هم در دیدار با رهبری اعضا، نظرات خود را و رئیس مصوبات و بیانیه پایانی مجلس خبرگان را به اطلاع رهبری رساندند.
وی با اشاره به اهمیت دبیرخانه در ساختار مجلس خبرگان رهبری میافزاید: چون در این دوره آیتالله امینی اصلاً نامزد نشدند و آیتالله یزدی به عنوان نایب رئیس دوم مسئولیت دبیرخانه را هم به عهده دارند.
دبیرخانه هم میتواند کمیسیونها را فعال کند، دستور جلسه برای هیأت رئیسه تدوین نماید، دستورهای کمیسیونها را هدایت نماید، رابطه اعضا خبرگان را با دستگاههای گوناگون کشور انجام دهد و نهاد خبرگان رهبری را بهتر به جامعه معرفی نماید.
عضو مجلس خبرگان رهبری ادامه میدهد: در دوره گذشته آئیننامهای برای فعالیت مجلس تدوین کردند که اکنون نوبت اجرایی کردن آن آئیننامه است که عملکردها یکنواخت شده از تداخل در کار هم جلوگیری شود.
وی درباره برنامههای چشمانداز فعالیت مجلس خبرگان هم میگوید: تشکیل دبیرخانههای استانی یا منطقهای خبرگان که در آئیننامه هم پیشبینی شده تا در هر استانی دبیرخانهای تشکیل شود تا گزارش خبرگان را در آن استان تعقیب و بر حسن اجرای کارها نظارت نمایند.
آقای کعبی درباره وظایف اعضاء مجلس خبرگان هم توضیح میدهد: وظیفه قانونی و شرعی اعضاء تعیین رهبری و احراز تداوم صفات رهبری است اما این افراد مجتهد و فاضل که منتخب و معتمد مردم هم هستند وقتی که دور هم جمع میشوند نمیتوانند به مسایل جاری کشور، سیاست خارجی و داخلی، نگرانیهای معیشتی و غیرمعیشتی مردم بیتفاوت باشند تا بتوانند به عنوان بازوی رهبری به مردم خدمت کنند و گره از کار مردم و کشور باز نمایند.
وی ادامه میدهد: فعالیت نمایندگان مجلس خبرگان تنها حضور هر شش ماه یکبار در جلسه مجلس نیست بلکه در کمیسیونهای اعلام شده هم شرکت میکنند که این کمیسیونها هر دو هفته و یا هر ماه تشکیل میشود مگر اینکه جلسهای نداشته باشند.
وی درباره محتوای مسایل مطرح شده در کمیسیونها و جلسات غیرعلنی مجلس خبرگان رهبری هم میگوید: همانطور که مجلس خبرگان، رهبری را تعیین میکند و در قسمی هم که یاد کرده حراست از منصب الهی «رهبری» را برعهده دارند و برای حراست از این منصب الهی مجموعه کارهایی هم لازم است که این بخش مربوط به کمیسیون حراست و پاسداری از ولایت فقیه است تا مسایل و مشکلات این حوزه را بررسی نماید. تا حدی که در بند چهار وظایف این کمیسیون آمده است که گردآوری اطلاعات و آمار میدانی و بررسی آسیبهای فکری و آفتهای عملی حکومت دینی و ارائه راهکارهای عملی برای رفع و دفع آنها از جمله وظایف این کمیسیون است.
حجتالاسلام والمسلمین کعبی ادامه میدهد: مسایلی که به شکل استراتژی به اصل نظام آسیب میرساند موجب دلنگرانی خبرگان رهبری است که در جلسات خود به بررسی آن و راهکارهای مقابله با آن میپردازند.
و از این جایگاه مجلس خبرگان و کمیسیونهای آن میتوانند مسئولان ارشد نظام را بخواهند و درباره امنیت، فرهنگ، اقتصاد، سیاست و مسایل مختلف توضیحات بخواهند و اطلاعات و عملکرد بگیرند تا در گزارشهای اجلاس آن اقدامات ذکر شود.
وی مصوبات این مجلس را توصیهای میداند و میافزاید: چون دستگاههای مختلف کشور زیر نظر مجلس خبرگان کار نمیکنند این مجلس تنها میتواند مسایل موجود را به اطلاع دستگاهها برساند و از آنها بخواهد اقدامات خود را اصلاح نمایند.
نماینده مردم خوزستان در مجلس خبرگان رهبری تعیین راهکار همکاری گستردهتر مجلس خبرگان رهبری با دستگاههای اجرایی کشور را از جمله بندهای دیگر آئیننامه جدید مجلس خبرگان رهبری عنوان میکند و میافزاید: این کار علاوه بر نزدیکی مجلس خبرگان رهبری به سایر ارکان نظام برای ارائه نظرات کارشناسی خود، مجلس خبرگان رهبری بیشتر به افکار عمومی داخلی و بینالمللی معرفی خواهد شد.
حجتالاسلام والمسلمین کعبی دعوت از کارشناسان و متخصصان غیر عضو مجلس خبرگان را از دیگر موارد موجود در آئیننامه جدید مجلس خبرگان معرفی میکند و میافزاید: این بند از آئیننامه به منظور استفاده از نظرات همه کارشناسان و نخبگان کشور در کمک به اهداف مجلس خبرگان رهبری انجام میشود تا از این طریق کار گروههای تخصصی هم در بدنه مجلس خبرگان ایجاد گردد.
عضو حقوقدان شورای نگهبان درباره آفتهایی که مجلس خبرگان رهبری را تهدید میکند هم میافزاید: اعضاء این مجلس باید اطلاعات خود را در مورد موضوعات داخلی و بینالمللی به روز کنند تا بتوانند همیشه بهترین تصمیم را اتخاذ نمایند.
مسأله دیگری که طرح آن لازم است اینکه چون اعضاء مجلس خبرگان در راستای تکلیف شرعی خود به پاسداری از رکن اصلی نظام جمهوری اسلامی مشغول هستند از این مجلس هیچ حقوق و مزایایی دریافت نمیکنند چون به اقتضای فقاهت و اجتهاد خود و به عنوان تکلیفی شرعی به ایفای نقش سیاسی و اجتماعی خود در جامعه مشغول هستند همچنانکه مجتهدین و فقها در طول چند قرن گذشته همواره اثرگذار و سرنوشتساز بودند و حال که جمهوری اسلامی ایجاد شده وظیفه حراست و پاسداری از ولایت فقیه و تشخیص احراز شرایط رهبری، از طرف ملت به آنها واگذار شده است.
نکته دیگر اینکه عمر این دوره از مجلس خبرگان از 8 سال، 3 دوره گذشته به طور استثنا 9 سال و 3 ماه تعیین شده است تا انتخابات آینده این مجلس با نهمین دوره مجلس شورای اسلامی به صورت تجمیع برگزار شود.
البته از لحاظ قانونی تدوین آئیننامه داخلی مجلس خبرگان به عهده خود اعضاء است و اعضاء این مجلس در دوره گذشته ـ دوره سوم ـ عمر مجلس فعلی ـ دوره چهارم ـ را 9 سال و 3 ماه تعیین کردند زیرا بخاطر کاهش هزینههای انتخابات، کاهش و افزایش دوره ریاست جمهوری و نمایندگان مجلس شورای اسلامی برای اجرای طرح تجمیع انتخابات ممکن نیست و برخلاف قانون اساسی میباشد و از لحاظ قانونی این مسأله تنها برای اعضاء مجلس خبرگان رهبری ممکن بود.
به هر حال با توجه به انتظارات مردم از اطلاعرسانی دقیقتر از عملکرد مجلس خبرگان رهبری همچنانکه خود اعضاء هم در نطقهای سه روز گذشته خود اعلام کردند، خبرگان رهبری میتوانند با برنامههای رسانهای به ویژه مطبوعات، و رادیو و تلویزیون ارتباط بیشتر با مردم داشته باشند تا این مجلس هرچه بیشتر به جایگاه خود در بطن جامعه برسد.
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
