کره شمالی هم هستهای شد
حسن فتحی/WWW.hassanfathi.blogfa.com
گروه جهان: پس از کشمکشهای و هشدارهای بسیار عاقبت کره شمالی دست به اولین آزمایش هستهای خود زده و رسما به باشگاه هستهایها پیوست. به این ترتیب این کشور منزوی در شبهجزیره کره به وعدههای چند هفته گذشته خود جامه عمل پوشانده و نشان داده در تلاش است به این روند ادامه دهد.
هرچند آنچه از سوی پیونگیانگ روی داد از قبل قابل پیشبینی بود ولی این اقدام نشان از این واقعیت داشت که کره شمالی به توصیههای متحدان و همسایگان و تهدیدها و هشدارهای جامعه جهانی بیاعتنا بوده و برای بقای خود به سلاحها و موشکهای اتمی روی آورده تا از این ابزار مخوف به عنوان وسایل و سلاحهای بازدارنده در مواقع حساس و ضروری بهره بگیرد.
زیرا یکی از خواستههای پیونگیانگ در طول این سالها خصوصا پس از جنگ کره که شبهجزیره کره به دو بخش شمالی و جنوبی با دو حکومت کاملا مخالف و مغایر تقسیم شد به رسمیت شناخته شدن توسط آمریکا و دریافت تضمینهای لازم از واشنگتن است به این معنا که آمریکا هیچگاه به این کشور تعرضی نکرده و آن را مورد تایید قرار دهد.
آزمایش هستهای کره شمالی را باید به منزله ناکامی آژانس بینالمللی انرژی اتمی، جامعه جهانی، شورای امنیت سازمان ملل و در نهایت گروه 6 به حساب آورد که در طول سالهای گذشته همواره درصدد بودند به طرق مختلف پیونگیانگ را بر سر عقل آورده و این کشور را وادار به توقف فعالیتهای هستهای و موشکی نمایند. ولی به نظر میرسد در این میان بازنده اصلی جوامع مزبور بودند که نتوانستند به خواسته خود جامه عمل پوشانده و کره شمالی را با خود همراه سازند.
اگرچه میتوان جای پای چینیها و شوروی را همراه با عبدالقدیرخان پاکستانی در فعالیتها و تأسیسات هستهای کره شمالی مشاهده کرد ولی آنچه در کنار این همکاریها و مساعدتها اهمیت دارد تلاش خود کرهایها در راه دستیابی به سلاح هستهای است که زنگ خطر را برای آمریکا و جامعه جهانی به صدا درآورده و آنها را با این واقعیت تلخ مواجه ساخته که پیونگیانگ میتواند از این تکنولوژی به عنوان ابزاری جهت درآمدزایی و یا مقابله با تهدیدات جهانی بهره گرفت و به یک کشور قابل اتکا از سوی جوامعی که درصدد دستیابی به چنین سلاحهایی هستند تبدیل شود. زیرا همانگونه که کره شمالی از طریق کشورهای دیگر و یا شبکههای قاچاق مواد، تجهیزات و اطلاعات هستهای توانسته به یک کشور هستهای تبدیل شود قادر است برای غلبه بر مشکلات مالی و اقتصادی که سالهاست گریبان پیونگیانگ را گرفته به صدور این مواد و اطلاعات روی آورده و ضمن این که به کشورهای مشتاق در راه اتمی شدن کمک میکند به منابع مالی قابل توجهی نیز دست یابد. به همین دلیل جامعه جهانی و کشورهای دو سوی اقیانوس آرام که از ماهها قبل برای جلوگیری از صدور این مواد و تردد کشتیهای حامل چنین موادی در تلاش بودند بر فعالیت خود افزوده و نظارتشان را دقیقتر خواهند کرد.
مسأله هستهای کره شمالی مقولهای نیست که در ماهها و یا هفتههای اخیر اتفاق افتاده باشد بلکه آنچه در روزهای اخیر روی داد نتیجه سالها تلاش و کوشش است که در نهایت به بار نشست.
اما سوال این است که دستیابی پیونگیانگ به سلاح اتمی چه تأثیری میتواند بر اوضاع و تحولات این منطقه بر جای بگذارد؟
شبهجزیره کره پس از جنگ دوم جهانی همواره با کشمکش مواجه بوده و یکی از نقاطی بوده که جنگ سرد و ابرقدرت در آن با قدرت و شدت جریان داشته است. اگرچه آمریکا و شوروی اهداف را در این منطقه پی میگرفتند اما دود این رقابت به چشم مردم کره رفته و آنها را که سالها در کنار یکدیگر زندگی میکردند از هم جدا کرده و در دو سوی خط مرزی مصنوعی قرار داده است. این وضعیت هنوز هم ادامه دارد. گرچه امپراتوری شوروی از بین رفته و چین کمونیست نیز که از دیگر حامیان پیونگیانگ بوده در سیاستهای خود تجدیدنظر کرده و حتی به صورتی آشکار آزمایش هستهای این کشور را مورد انتقاد قرار داده اما آثار جنگ سرد دو ابرقدرت در شبهجزیره کره ادامه داشته و این منطقه هنوز نتوانسته اتحاد و یکپارچگی خود را به دست بیاورد.
اقدام پیونگیانگ در زمینه فعالیتهای موشکی و هستهای سبب تبدیل این منطقه به یکی از کانونهای هستهای و زمینهساز سابقه تسلیحاتی خواهد شد که در سوی دیگر آن کره جنوبی و ژاپن قرار دارند. هر چند ژاپن پس از جنگ دوم جهانی و زمانی که به اشغال آمریکاییها درآمد در قانون اساسی خود مسایلی را گنجانیده که گرایش به نظامیگری را نفی میکند به همین دلیل ارتش و نظامیان آمریکا در ژاپن و کره جنوبی مستقر هستند ولی روندی که پیونگیانگ پیش گرفته آتش مسابقه تسلیحاتی و گرایش دو کشور دیگر را به سوی دستیابی به سلاحهای هستهای و کشتارجمعی شعلهور کرده و اوضاع را کاملا دگرگون خواهد کرد. زیرا کره جنوبی و ژاپن حاضر نیستند تن به تهدیدات کره شمالی داده و در مقابل باجخواهیهای او سر فرود آورده و گردن خم کنند به همین دلیل کره شمالی شعله آتشی را افروخت که دود آن میتواند به چشم خودش رفته و این کشور را که حلقهی ضعیف در این گردونه میباشد دچار سستی سازد.
این روند را سالها قبل میان هند و پاکستان، چین و شوروی و آمریکا و شوروی شاهد بودیم. زمانی که هندیها که از زمان استقلال با پاکستان در حال کشمکش بر سر منطقه کشمیر است به سلاح هستهای دست یافته و به باشگاه اتمیها پیوستند پاکستانیها برای بازدارندگی راه هستهای شدن پیش گرفته و در نهایت توانستند به خواسته خود جامه عمل بپوشاند به گونهای که امروزه شبهقاره هند هستهای بوده و در شرایط خطرناکی به سر میبرد زیرا اختلافات دهلینو و اسلامآباد میتواند آنها را به رویارویی هستهای وادارد.
این وضعیت را پس از جنگ دوم جهانی میان دو ابرقدرت شاهد بودیم زیرا آمریکا در هیروشیما و ناکازاکی از بمب اتمی استفاده کرده و عملا وارد عصر اتمی شده بود در حالی که شوروی از قافله عقب مانده بود به همین دلیل با بکارگیری دانشمندان آلمانی و تأسیسات نازیها، این کشور نیز توانست به بمب اتمی دست یابد به این ترتیب مسابقه مرگبار هستهای میان واشنگتن و مسکو آغاز شد که تا فروپاشی شوروی ادامه داشت.
در رابطه با چین و شوروی نیز چنین روندی را شاهد بودیم. اگرچه چین و شوروی در سالهای اول که کمونیستها در چین به پیروزی رسیدند دارای رابطه قابل قبولی بودند اما رقابت آنها و انتقادهایی که به یکدیگر داشتند پس از مرگ استالین و روی کار آمدن خروشچف شرایط را تغییر داده و دو قدرت کمونیستی را رویاروی هم قرار داد تا حدی که آنها بر سر اختلافات مرزی در شرایط دشواری قرار گرفتند.
در همین حال در شرایطی که شوروی به سلاحهای کشتارجمعی دست یافته بود چینیها نیز در این راستا حرکت کرده و توانستند در نهایت وارد باشگاه اتمیها شوند.
با آزمایش هستهای کره شمالی، تعداد کشورهای عضو باشگاه هستهای افرایش یافتند ولی به نظر نمیرسد تعداد کشورهای اتمی در همین حد باقی بماند لذا شاهد تشدید مسابقه تسلیحات هستهای در گوشه و کنار جهان خصوصاً در شبهجزیره کره خواهیم بود. زیرا کره جنوبی و ژاپن آرام ننشسته و اجازه نخواهند داد شمالیها از طریق سلاح هستهای و یا موشکهای بالستیک آنها را تهدید کرده و به باجخواهی بپردازد.
با وجود این که مقامات کره شمالی پس از آزمایش هستهای که آن را آزمایش تاریخی نامیدند اعلام کردهاند که این اقدام با هدف دفاع از صلح و ثبات در منطقه شبهجزیره کره و مناطق اطراف آن صورت گرفته است و در حالی که چین با بیانیهای ضمن انتقاد از کره شمالی اعلام کرد که پکن سرسختانه از کره شمالی میخواهد به وعدههای خود در خصوص معاهدات عادیسازی هستهای پایبند بوده و از اقداماتی که منجر به وخامت اوضاع میشود، اجتناب ورزد. جالب توجه است چین که متحد کره شمالی بوده و در مذاکرات 6 جانبه درباره وضعیت شبهجزیره کره سعی میکرد مانع برخوردهای حاد با این کشور شود اقدام پیونگیانگ را بیشرمانه خواند.
جالب توجه است که کره شمالی پس از آزمایش هستهای باجخواهی خود را تشدید کرده و صراحتا اظهار میدارد که تنها راه حل مشکل شبهجزیره کره، مذاکره مستقیم و دوجانبه با آمریکا برای امضای پیمان عدم تعهد متقابل است و در وضعیت کنونی ادامه برنامههای اتمی برای دفاع در برابر خطر تهاجم آمریکا ضروری است.
به این ترتیب مشخص شد که شرایط در این منطقه روز به روز خطرناکتر خواهد شد. زیرا تهدید پیونگیانگ مبنی بر دست زدن به آزمایش جدید هستهای نشان از تلاش این کشور برای دستیابی به اهدافی دارد که چندان به نفع کره جنوبی و ژاپن نخواهد بود. لذا باید شاهد افزایش تنشها و اختلافات میان کشورهای منطقه باشیم و خصوصا حال که چین هم به مخالفین پیونگیانگ پیوسته است.
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
