ترجمه: مسعود فروغیزاده
گروه مطالعات عراق گزارش خود را در تاریخ 6 دسامبر به جرج بوش و کنگره آمریکا ارائه کرد. مفاد این گزارش در یک کنفرانس خبری در واشنگتن افشا شد. کمیسیون 10 عضوی مطالعات عراق به رهبری جمیز بیکر وزیر امور خارجه اسبق آمریکا ولی همیلتون از اعضای اسبق کنگره آمریکا، 79 توصیه را در این گزارش ارائه کرده که خلاصه آن به شرح زیر است:
توصیه 1: آمریکا در خصوص همکاری با دولت عراق باید دیپلماسی جدید، فعال و جامعی را در زمینه مقابله با مشکلات عراق و منطقه آغاز کند. این امر باید قبل از تاریخ 31 دسامبر سال 2006 اجرا شود.
توصیه 2: اهداف این دیپلماسی فعال باتوجه به ارتباط آن با بازیگران منطقهای به قرار زیر است:
الف) ضامن وحدت و تمامیت ارضی عراق
ب) مانع اقدامات و مداخلات از سوی همسایگان عراق
ج) حفاظت از مرزهای عراق با استفاده از گشتزنیهای مشترک با کشورهای همسایه
د) ممانعت از گسترش بیثباتی و درگیری در مرزهای عراق
ر) ارائه کمکهای اقتصادی، بازرگانی، تجاری، سیاسی و در صورت امکان کمک نظامی برای دولت عراق از کشورهای مسلمان غیرهمسایه
ز) تشویق کشورها برای حمایت از آشتی سیاسی و ملی در عراق
ژ) تصدیق مشروعیت عراق از طریق از سرگیری روابط دیپلماتیک با آن
س) حمایت از عراق در ایجاد سفارتخانههای فعال در پایتخت کشورهای منطقه (برای مثال در ریاض)
ش) کمک به عراق برای رسیدن به توافقی قابل قبول در خصوص کرکوک
ص)حمایت از دولت عراق در نیل به موفقیت در مسائل اقتصادی، سیاسی و امنیتی از جمله آشتی ملی، توزیع متعادل درآمدهای نفتی و از بین بردن شبهنظامیان.
توصیه 3: در راستای تکمیل دیپلماسی فعال، آمریکا و دولت عراق باید از برگزاری کنفرانس و یا نشستی در بغداد حمایت کنند. سازمان کنفرانس اسلامی و یا اتحادیه عرب نیز باید در زمینه گسترش آشتی ملی در عراق و ایجاد حضور دیپلماتیک در این کشور با دولت عراق همکاری کنند.
توصیه 4: به عنوان وسیلهای برای دیپلماسی جدید و فعال، گروهی به نام «حمایت بینالمللی عراق» باید در پی اجرای این دیپلماسی تشکیل شود.
توصیه 5: گروه حمایت باید از عراق و تمام کشورهای همسایه آن از جمله ایران و سوریه، کشورهای کلیدی منطقه همچون مصر و کشورهای خلیجفارس، پنج کشور عضو دائم شورای امنیت سازمان ملل و اتحادیه اروپا تشکیل شود. سایر کشورها نظیر آلمان، ژاپن و کره جنوبی که خواستار ایفای نقش در زمینه حل مشکلات سیاسی، دیپلماتیک و امنیتی عراق هستند، نیز میتوانند به عضویت این گروه درآیند.
توصیه 6: دیپلماسی جدید و فعال و فعالیت گروه حمایت باید با فوریت انجام شده و در سطح وزرای خارجه و یا سطوح بالاتر سازماندهی و هدایت شود. در خصوص آمریکا، وزیر امور خارجه و یا رئیسجمهور باید تلاشهای آمریکا را رهبری کند. این تلاشها باید با توجه به شرایط موجود دو جانبه و یا چند جانبه انجام شود.
توصیه 7: گروه حمایت باید در اقدامات خود برای مشارکت دبیرکل سازمان ملل درخواست کند و دبیرکل سازمان ملل نیز باید نماینده ویژهای را تعیین کند.
توصیه 8: گروه حمایت به عنوان بخشی از دیپلماسی جدید و فعال باید رویکردهای ویژهای را در مورد کشورهای همسایه مطرح کند.
توصیه 9: تحت حمایت دیپلماسی جدید و فعال و گروه حمایت، آمریکا باید مستقیماً با ایران و سوریه در راستای تلاش برای کسب تعهد این کشورها به ایفای سیاستهای سازنده در قبال عراق و دیگر مسائل منطقهای وارد مذاکره شود. در راستای برقراری ارتباط با ایران و سوریه، آمریکا باید برای رسیدن به نتایجی سازنده، مشوقها و همچنین مجازاتها را بررسی کند.
توصیه 10: مساله برنامه هستهای ایران باید همچنان توسط شورای امنیت سازمان ملل و پنج عضو دائم شورا (آمریکا، انگلیس، فرانسه، روسیه و چین) و آلمان بررسی شود.
توصیه 11: تلاشهای دیپلماتیک در گروه حمایت، باید ایران را مجبور سازد که برای بهبود اوضاع در عراق، اقدامات خاصی را اتخاذ کند. در میان این اقدامات، ایران میتواند از موارد زیر بهره گیرد:
الف) ایران باید جریان ارسال تجهیزات، تکنولوژی و آموزش به هر گروهی در عراق را متوقف سازد.(!)
ب) ایران باید حمایت خود از تمامیت ارضی عراق را به عنوان یک کشور یکپارچه و همچنین احترام به حاکمیت عراق و دولت آن آشکار سازد.
ج) ایران میتواند از نفود خود به ویژه بر گروههای شیعی در عراق به منظور تشویق آشتی ملی استفاده کند.
د) ایران همچنین میتواند در شرایط مناسب به بازسازی اقتصادی عراق کمک کند.
توصیه 12: آمریکا و گروه حمایت، باید سوریه را نسبت به مزیت همکاری به شرح زیر تشویق و مجبور سازند:
الف) سوریه میتواند تا بالاترین حد ممکن مرزهای خود را کنترل و در راستای گشتزنیهای مشترک در این مرزها، با عراقیها همکاری کند. اجرای چنین کاری به پایان دادن به جریان ورود تروریستها، شورشیان و تعلیق کمکهای مالی در این راستا، کمک میکند.
ب) سوریه میتواند خطوط تماسی را به منظور تبادل اطلاعات با عراقیها ایجاد کند.
ج) سوریه میتواند همکاری اقتصادی و سیاسی خود را با عراق افزایش دهد.
توصیه 13: وجود تعهدی پایدار و جدید از سوی آمریکا در خصوص صلح اعراب و اسرائیل در تمام جبههها (لبنان و سوریه و همچنین تعهد سال 2002 رئیسجمهور آمریکا به یافتن راهحل تشکیل دو دولت برای اسرائیل و فلسطین)
توصیه 14: این تلاش باید برگزاری نشستهای بدون قید و شرط میان اسرائیل لبنان و سوریه از یک طرف و اسرائیل و فلسطین از سوی دیگر را با کمک آمریکا و یا گروه چهار جانبه (آمریکا، روسیه، اتحادیه اروپا و سازمان ملل) در بر گیرد. هدف این نشستها مذاکره درباره صلح مانند کنفرانس مادرید در سال 1991 خواهد بود.
توصیه 15: در خصوص سوریه، برخی عناصر مورد مذاکره درباره صلح باید به قرار زیر باشد:
الف) اجرای کامل قطعنامه 1701 شورای امنیت مورخ آگوست سال 2006 از طرف سوریه که طی آن چارچوبی را به منظور احیای کامل حاکمیت لبنان به سرزمین خود، در اختیار لبنان میگذارد.
ب) همکاری کامل سوریه با تمام تحقیقات مربوط به ترورهای سیاسی در لبنان بهویژه ترور رفیق حریری و پیر الجمیل.
ج) تعلیق کمکهای سوریه به حزبالله و عدم استفاده از خاک سوریه برای انتقال تسلیحات و سایر کمکهای ایران به حزبالله. (این اقدام در حل مشکل میان اسرائیل و حزبالله تاثیر به سزایی خواهد داشت)(!)
د) استفاده از نفوذ سوریه در حماس و حزبالله برای آزادی نظامیان دستگیر شده اسرائیلی.
ر) توقف تلاشهای سوریه در راستای نابودی دولت دموکراتیک و منتخب لبنان.
ز) توقف انتقال تسلیحات از سوریه برای حماس و گروههای فلسطینی.
ژ) تعهد سوریه در راستای کمک به شناسایی اسرائیل از سوی حماس.
س) تلاشهای گسترده سوریه به منظور بستن مرزهای خود با عراق.
توصیه 16: در ازای این اقدامات و در راستای توافق برای ایجاد صلحی جامع، اسرائیل باید بلندیهای جولان را بازگرداند و این امر باید با تضمین امنیتی از سوی آمریکا برای اسرائیل که میتواند استقرار نیروهای بینالمللی در مرز از جمله نیروهای آمریکا در صورت تمایل طرفین را در برگیرد، همراه باشد.
توصیه 17: در خصوص مساله فلسطین، عناصر صلح باید موارد زیر را در برگیرد:
الف) توجه به قطعنامههای 242 و 338 و اصل زمین در برابر صلح که تنها اساس دستیابی به صلح محسوب میشوند.
ب) حمایت شدید از محمود عباس و تشکیلات خودگردان فلسطین به منظور آمادهسازی مسیر برای مذاکره با اسرائیل.
ج) تلاشی جدی برای توقف خشونتهای کنونی با استفاده از تحکیم آتشبس نوامبر سال 2006 میان فلسطینیها و اسرائیلیها.
د) حمایت از دولت وحدت ملی فلسطین.
ر) مذاکرات پایدار برای نیل به صلح نهایی.
توصیه 18: حمایت نظامی، اقتصادی و سیاسی آمریکا از افغانستان به منظور مقابله با افرادی که ممکن است به عراق بیایند، بسیار حائز اهمیت است.
توصیه 19: رئیسجمهور آمریکا و رهبر تیم امنیت ملی وی باید در تماسی نزدیک و مداوم با رهبری عراق باشند. این تماسها باید گویای پیام روشنی باشند.
توصیه 20: در صورتی که دولت عراق پیشرفت اساسی در زمینه آشتی ملی، امنیت و حکومت حاصل نماید، آمریکا باید به آموزش، کمک و حمایت از نیروهای امنیتی عراق ادامه دهد و همچنین حمایت اقتصادی، نظامی و سیاسی خود از دولت عراق را قطع نکند و با توجه به افزایش توانایی عراق در خصوص اداره کشور، دفاع از خود و برقراری ثبات، حضور ارتش آمریکا و نیروهای غیرنظامی آن در عراق میتواند کاهش پیدا کند.
توصیه 21: اگر دولت عراق در زمینه آتشی ملی، امنیت و حکومت، پیشرفتی اساسی حاصل نکند، آمریکا باید حمایت اقتصادی، نظامی و یا سیاسی خود از دولت عراق را کاهش دهد.
توصیه 22: رئیسجمهور باید اعلام کند که آمریکا به دنبال پایگاههای نظامی دائمی در عراق نیست، اما در صورتی که دولت عراق درخواستی برای ایجاد پایگاه و یا پایگاههای موقت داشته باشد، دولت آمریکا میتواند این درخواست را بررسی کند.
توصیه 23: رئیسجمهور باید تصریح کند که آمریکا به دنبال کنترل منابع نفت عراق نیست.
توصیه 24: اجرای توصیههای مذکور تا اواخر سال 2006 و یا اوایل 2007 غیرممکن است، اما باید در نیمه اول سال 2007 محقق شوند.
توصیه 25: این نقاطعطف شروع خوبی هستند. آمریکا باید با دولت عراق در این زمینه مشورت و اقدامات بیشتری را در سه زمینه آشتی ملی ، امنیت و توسعه خدمات دولتی انجام دهد.
توصیه 26: تجدیدنظر در قانون اساسی در خصوص آشتی ملی بسیار با اهمیت است و باید به طور اساسی پیگیری شود. سازمان ملل نیز باید در این فرایند نقش ایفا کند.
توصیه 27: آشتی سیاسی مستلزم همگرای بعثیها و ملیگرایان عرب در قالب حیات ملی است که در این راستا رهبران رژیم صدام حسین مستثنی میباشند. آمریکا نیز باید کارشناسان شایسته عراقی ـ سنی و یا شیعه، ملیگرا یا بعثی، کرد، ترک، مسیحی و یا عرب ـ را به مشارکت در دولت تشویق کند.
توصیه 28: درآمدهای نفتی باید به دولت مرکزی تعلق گیرد و براساس جمعیت تقسیم شود.
توصیه 29: انتخابات استانی باید در سریعترین زمان ممکن برگزار شوند و این انتخابات بسیار ضرروی است.
توصیه 30: با توجه به اوضاع خطرناک کرکوک، داوری بینالمللی در خصوص ممانعت از خشونت در این منطقه ضروری است. در کرکوک، کردها، اعراب و ترکمنها زندگی میکنند تا قبل از پایان سال 2007 باید در این منطقه رفراندوم برگزار شود.
توصیه 31: موضوع عفو مخالفان باید به طور جدی در دستور کار قرار گیرد.
توصیه 32: حقوق زنان و تمام جوامع اقلیت در عراق از جمله ترکها، آشوریها، کلدانیها، یمنیها و ارمنیها باید محفوظ باشد.
توصیه 33: دولت عراق باید استفاده از فرایند ثبت سازمانهای غیردولتی را به عنوان ابزاری برای دخالت در سیاست و یا متوقف ساختن فعالیتها پایان دهد.
فرایند ثبت باید یک اقدام اجرایی و نه موجب دخالت و انتقاد از دولت باشد.
توصیه 34: خشونتها به پایان نمیرسد مگر آنکه گفتوگوها در داخل عراق آغاز شود. این گفتوگوها باید شامل تمام افراد و گروهها باشد. آمریکا باید در زمینه گفتوگوی مستقیم با آیتالله علی سیستانی تلاش کند و یک مسلمان شیعه آمریکایی رده بالا را به عنوان مامور ارتباط با وی منصوب کند. آمریکا همچنین باید مستقیما با مقتدی صدر، رهبران شبهنظامیان و رهبران شورشیان گفتوگو کند. سازمان ملل میتواند در تسهیل این تماسها کمک کند.
توصیه 35: آمریکا باید تلاشهای زیادی برای برقراری تماس با تمام احزاب و گروههایی که میتوانند در تقویت آشتی ملی عراق نقش ایفا کنند ـ به استثنای القاعده ـ انجام دهد.
توصیه 36: آمریکا باید انجام گفتوگو میان طوایف مختلف را گسترش دهد و رهبران مذهبی داخل و خارج عراق را به سخن گفتن در خصوص صلح و آشتی مجبور سازد. پیشنهادهای عفو از سوی دولت عراق نیز مشوقی مهم در راستای گفتوگوهای آشتی میباشند.
توصیه 37: موضوع پیشنهاد عفو در عراق باید به طور مناسب و کامل اجرا شود نه گزینشی.
توصیه 38: آمریکا باید از حضور کارشناسان بینالمللی و بیطرف به عنوان مشاوران دولت عراق حمایت کند.
توصیه 39: آمریکا باید ضمن حمایت فنی و مالی، دفتر خاصی را در عراق برای هماهنگی کمکها به دولت عراق و مشاوران کارشناس آن ایجاد کند.
توصیه 40: آمریکا نباید به منظور حفظ نیروهای خود در عراق، تعهدی بدون محدودیت بدهد.
توصیه 41: آمریکا باید این مطلب را برای دولت عراق روشن سازد که حتی در صورتی که عراق تغییرات برنامهریزی شده را اجرا نکند، واشنگتن سایر برنامههای خود را آنگونه که پیشبینی کرده، اجرا خواهد کرد و منتظر دولت عراق نمیماند.
توصیه 42: ما باید بنابر گفته ژنرال جرج کیسی در 24 اکتبر سال 2006، ماموریت تجهیز و آموزش ارتش عراق را تا 3 ماه اول سال 2008 به اتمام برسانیم.
توصیه 43: اولویتهای نظامی در عراق باید تغییر کند، به طوری که بالاترین اولویتها به آموزش، تجهیز، مشاوره و ماموریتهای حمایتی و عملیات مبارزه با تروریسم اختصاص داده شود.
توصیه 44: افسران ارشد و پرسنل نظامی آمریکا باید به تیمهای تعیین شده منتقل شوند و تیمهای آمریکایی باید در کنار واحدهای عراقی حضور داشته باشند. ارتش آمریکا باید مشوقهای مناسبی همچون ارتقای شغلی برای این افسران و پرسنل ایجاد کند.
توصیه 45: آمریکا باید تجهیزات بیشتر و بهتری را برای ارتش عراق در نظر گیرد و وقتی که نیروهای مبارز آمریکایی از عراق خارج میشوند، تجهیزات خود را برای نیروهای عراقی باقی گذارند.
توصیه 46: وزیر دفاع جدید آمریکا باید در راستای ایجاد فضایی که طی آن ارتش بتواند توصیههای مستقلی را نه تنها به رهبران در پنتاگون، بلکه به رئیسجمهور و شورای امنیت ملی آمریکا ارائه کند، تلاش نماید.
توصیه 47: رهبری پنتاگون باید بر برنامههای آموزش برای نیروهایی که به آمریکا باز میگردند به منظور حفظ سطح بالای آمادگی در برابر رویدادهای جهانی تاکید کند.
توصیه 48: کنگره باید سرمایه کافی برای بازسازی تجهیزات برگشتی از عراق به آمریکا طی پنج سال آینده اختصاص دهد.
توصیه 49: دولت آمریکا باید با مشورت کامل با کمیتههای مرتبط با کنگره، به ارزیابی تاثیر مسائل مربوط به بودجه آینده جنگ در عراق، تاثیر بالقوه بر آمادگی نیروها در آینده، توانایی به کارگیری و حفظ پرسنل عالیرتبه، سرمایه لازم در زمینه تحقیقات و توسعه و همچنین به ارزیابی بودجههای آژانسهای دولت آمریکا که مرتبط با تلاشهای بازسازی و برقراری ثبات در عراق میباشند، بپردازد.
توصیه 50: پلیس ملی عراق باید به وزارت دفاع این کشور منتقل شود. در همین حال واحدهای کماندویی پلیس نیز به بخشی از ارتش جدید عراق تبدیل شوند.
توصیه 51: پلیس مرزی عراق نیز باید به وزارت دفاع منتقل شود و تمام مسئولیت کنترل مرزها و امنیت خارجی را برعهده بگیرد.
نیروهای پلیس عراق نیز که در استانها فعالیت و نظارت میکنند، باید به نیرویی واقعی تبدیل شود. این نیروها به منظور حفظ شهروندان عراقی نیازمند آموزش، تجهیزات و اختیار قانونی میباشند. نیل به این اهداف آسان نخواهد بود و حضور مشاوران آمریکایی به منظور کمک به عراقیها و تعیین نقشی جدید برای پلیس ضروری است.
توصیه 52: عراق به منظور انجام تحقیقات جنایی باید مسئولیت بیشتری را بر عهده گیرد و همچنین باید همکاری خود را با سایر عوامل در نظام قضایی عراق با هدف کنترل جنایت و حفاظت از شهروندان عراقی گسترش دهد. به منظور نظارت بهتر بر پلیس عراق، وزارت کشور نیز باید اصلاحات اساسی با هدف پاکسازی عوامل نامناسب و توجه به بهترین اقدامات اتخاذ کند.
توصیه 53: وزارت کشور عراق باید یک فرایند تغییر شکل سازمانی از جمله تلاش برای گسترش توانایی بخش تحقیقات جنایی عراق و اعمال اختیارات بیشتر بر نیروهای پلیس محلی را طی کند. اختیار انحصاری پرداخت حقوق نیروهای پلیس و حمایت مالی از پلیس محلی باید به وزارت کشور عراق تعلق داده شود.
توصیه 54: وزارت کشور عراق باید به تلاشهای کنونی خود به منظور شناسایی، ثبت و کنترل امکانات حفاظتی ادامه دهد.
توصیه 55: وزارت دفاع آمریکا باید به ماموریت خود با هدف آموزش پلیس ملی و مرزی عراق ادامه دهد.
توصیه 56: آمریکا باید بر ماموریت آموزش نیروهای پلیس که تحت نظر وزارت کشور عراق هستند، نظارت کند.
توصیه 57: در حالی که تیمهای آموزش ارتش آمریکا در واحدهای ارتش عراق فعالیت میکنند، فعالیت این تیمها باید گسترش و تعداد افسران آموزشدهنده افزایش یابد تا اینکه این تیمها بتوانند تمام سطوح نیروهای پلیس عراق از جمله مراکز پلیس محلی را پوشش دهند. این آموزشدهندگان باید از میان نیروهای اجرایی پلیس عراق و ناظرانی از سراسر جهان باشند. این افسران جایگزین پرسنل پلیس در زمینه تیمهای آموزشی خواهند شد.
توصیه 58: افبیآی باید امکانات و آموزشهای قضایی و بازجویی خود را در عراق گسترش دهد.
توصیه 59: دولت عراق باید به منظور گسترش و ارتقای تجهیزات ارتباطی و موتوری برای پلیس عراق مبالغی را اختصاص دهد. وزارت دادگستری نیز بهتر از وزارت دفاع میتواند ماموریت اصلاح وزارت کشور و نظام قضایی عراق را اجرا نماید. عراق بیش از آموزش نیروهای پلیس خود به دادگاه، ماموران تحقیق و دادستانهای مجرب و حفاظت از مقامات فضایی خود نیاز دارد.
توصیه 60: وزارت دادگستری آمریکا باید فعالیت تغییر شکل سازمانی در وزارت کشور عراق را رهبری کند.