تاریخ انتشار : ۱۶ دی ۱۳۸۷ - ۱۱:۴۶  ، 
کد خبر : ۷۱۵۷۶

لبنان؛ تقابل گفتمان ملی ـ فراملی

دکتر علی‌اصغر زارعی، کارشناس مسائل خاورمیانه مقدمه: با گذشت دو ماه از اعتراضات داخلی در لبنان همچنان دولت این کشور بر مواضع خود مبنی بر حضور در عرصه قدرت اصرار می‌ورزد و این در حالی است که بخش زیادی از مردم این کشور کناره‌گیری دولت، برگزاری انتخابات زودهنگام پارلمانی و تشکیل دولت وحدت ملی را انتظار دارند. برگزارکنندگان کنفرانس پاریس ـ 3 که در ورای مباحث اقتصادی، اهداف سیاسی را دنبال می‌کردند، تلاش زیادی به خرج دادند که دامنه مخالفت‌ها را تاحدودی تعدیل کنند. دکتر علی‌اصغر زارعی، کارشناس مسائل خاورمیانه در گفت‌وگو با «تهران امروز» بر این باور است که دولت سنیوره، درصدد است از طریق فرسایشی کردن اعتراضات داخلی و برگزاری کنفرانس مذکور، حرکت مردمی در لبنان در خصوص ضرورت کناره‌گیری دولت را کم‌اثر جلوه دهد.

* با توجه به بروز سیگنال‌هایی در خصوص توسل دولت سنیوره به ابزارهای خشونت‌آمیز در تقابل با جبهه مخالفان که با برقراری مقررات منع رفت و آمد شروع شده، تحولات آتی لبنان را چگونه ارزیابی می‌کنید؟
** با عنایت به حمایت‌های همه‌جانبه دولت‌های غربی خصوصاً آمریکا و اروپا در برگزاری نشست پاریس ـ 3 در جهت حمایت از سنیوره، متاسفانه تا به امروز اقدامات گروه‌های مخالف دولت، موثر نبوده است. اقدامات آشکار و پنهان برخی دولت‌های منطقه و حمایت برخی کشورهای عرب از دولت سنیوره از طریق امکانات مالی و تسلیحات که در هماهنگی با سیاست‌های آمریکا می‌باشد، شرایط را برای طرفداران سیدحسن نصرالله و میشل عون مشکل ساخته و با توجه به اتفاقات چند روز اخیر، پیش‌بینی می‌شود که طرفداران سنیوره با حمایت‌های خارجی مصمم هستند، تحت هر شرایطی حتی به قیمت بروز جنگ داخلی و ایجاد بحران شرایط را برای حضور قدرت‌های بزرگ مداخله‌گر در لبنان فراهم ساخته و از تحویل دولت به جریان مخالف جلوگیری کنند. لذا با توجه به حوادث روزهای گذشته، سیدحسن نصرالله برای پیشگیری از عملی شدن هدف دولت سنیوره و طرفداران داخلی و خارجی وی، مردم را به خویشتنداری و عدم استفاده از سلاح توسط لبنانی‌ها علیه یکدیگر دعوت کرده است.
* در شرایط کنونی لبنان پیش از آنکه نیازمند بازسازی اقتصادی باشد باید ساختار سیاسی را تثبیت کند. با این توصیف برگزاری کنفرانس پاریس ـ 3 با چه هدفی صورت گرفت؟
** برگزاری این کنفرانس با وجود شکل اقتصادی آن که با رویکرد بازسازی ساختارهای اقتصادی لبنان برگزار شد، دارای ماهیتی سیاسی است تا کشورهای برگزارکننده حمایت بین‌المللی خود را از دولت سنیوره در برابر خواست همگانی مردم لبنان در جهت کناره‌گیری از قدرت اعلام دارند. بنابراین در حالی که بعد از جنگ 33 روزه، بسیاری از ساختارهای حیاتی و زیربنایی لبنان از بین رفت، بازسازی آنها یک ضرورت جدی برای این کشور بود تا ضمن کاهش فشارهای اقتصادی بر مردم، رضایتمندی آنان را فراهم کند، اما ورود لبنان به بحران جدید که ناشی از اصرار دولت بر کارکردهای خود که مغایر با توافقنامه طائف می‌باشد، این شرایط و ضرورت‌ها تغییر پیدا کرد. لذا اقدام پاریس ـ 3 در جهت حمایت از زیرساخت‌های اقتصادی سنیوره تا حدودی مخالفان دولت را در حاشیه قرار داد تا بخشی از طرفداران جامعه برای رسیدن به رفاه از مخالفت دست بردارند که در این رهگذر تقویت حمایت‌های سیاسی اروپا و آمریکا به عنوان یک ابزار برای تقویت پایگاه اجتماعی دولت سنیوره در لبنان مدنظر است. البته باید توجه داشت که در وضعیت فعلی کشور لبنان بیش از آنکه نیازمند ترمیم و توسعه زیرساخت‌های اقتصادی باشد، به ثبات سیاسی و نوعی اجماع دموکراتیک احتیاج دارد.
* آمریکا از یکسو بر دموکراتیزه شدن خاورمیانه تاکید دارد و از سوی دیگر با دموکراسی‌های مغایر با منافع خود سر ستیز دارد، به نظر جنابعالی آیا بی‌توجهی به خواست مردم لبنان نیز از این زوایه قابل تحلیل است؟
** دولت آمریکا شعار دموکراسی و دموکراتیزه کردن خاورمیانه را یک هدف راهبردی می‌داند اما جالب اینجاست که کشورهایی که گروه‌های مخالف منافع آمریکا به قدرت می‌رسند را مورد تحریم قرار داده و در واقع نتایج روندهای دموکراسی اینگونه را نمی‌پذیرد که برخورد تحریم‌آمیز با انتخابات فلسطین که حماس در آن به قدرت رسید، در این راستا قابل ارزیابی است که این رویکرد را در قبال پیروزی شیعیان در عراق نیز شاهد بودیم.
* آینده سیاسی لبنان با وجود خواست مردم مبنی بر کناره‌گیری دولت و اصرار سنیوره بر تداوم حضور، دارای یک شرایط پیچیده است. از نظر جنابعالی سناریوی آتی سنیوره چه خواهد بود؟
** از آنجا که خواست مردم برگزاری انتخابات آزاد و زودهنگام پارلمانی است، دولت سنیوره و طرفداران داخلی و خارجی وی معتقدند که طیف آنان پیروز انتخابات نخواهند بود. به همین دلیل سنیوره و حامیان وی درصدد هستند تا با فرسایشی کردن منازعات فعلی و ایجاد پرتوهایی برای جلب توجه مردم به مسائل دیگر از جمله سازمان‌های اقتصادی، حرکت مخالفان را کم‌اثر کنند.

نظرات بینندگان
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
نشریات