سخنگویى و آگاهى

مصطفى ایزدى
از حتمى‌ترین وظایف و الزامات اعتقادى دولت ها این است که به درک و فهم ملت ارج بگذارند و شعور عمومى را که به ویژه در ایران انباشته از افراد نخبه و فهیم و باسواد است، احترام کنند.از آخرین خبرهاى سال گذشته، اعلام عدم تغییر ساعت کشور از آغاز سال جدید بود که دکتر غلامحسین الهام سخنگوى دولت آن را به آگاهى مردم رساند. پس از 15 روز که مطبوعات شروع به کار کردند، موضوع عدم تغییر ساعت به بحث گذاشته شد و رسانه ملى نیز اگرچه به اختصار به آن پرداخت. سخنگوى دولت در توجیه لغو مصوبه تغییر ساعت در شش ماه اول سال گفت که عدد و رقم روشن و تحقیق کارشناسانه اى در مورد فوائد مصوبه دولت هاى گذشته در دست نیست، لذا آن را دولت حاضر لغو کرد. (نقل به مضمون) اخیراً نیز یکى از روزنامه هاى صبح در سرمقاله اش که به مقتضاى حمایت از دولت چاپ کرده، نوشته است: «در طول15 سال گذشته هیچ گاه دولت نیامده براى مردم توضیح دهد که تغییر ساعت در آغاز هر سال به طور واقعى - و نه ادعاهاى به ظاهر کارشناسانه ولى فارغ از ابعاد کارشناسى - چه تاثیر مثبتى در کشور داشته است. از سوى دیگر تغییر ساعت در میان مسائل مهم کشور چندان برجستگى ندارد که پرداختن به آن گرهى از کار کشور بگشاید.» (کیهان 17/1/85من درصدد مقایسه شیوه هاى اطلاع رسانى این دولت و دولت هاى گذشته نیستم و نمى خواهم بگویم که آیا در گذشته تحقیقات مربوط به تاثیر تغییر ساعت را چگونه در اختیار مردم مى گذاشتند- که البته بارها آمار مربوط به صرفه جویى انرژى ناشى از تغییر ساعت را از طریق رسانه ها اعلام کرده اند- بلکه مى‌خواهم بگویم:
اولاً: چرا بعضى ها فکر مى کنند که در این مملکت به این بزرگى، مردم و کارشناسان ناآگاهند و مسائل را درک نمى کنند. نکند از نظر آقایان، ایران یک ده بزرگى است که تازه از پشت کوه سر برآورده و از همه چیز و همه جا بى خبر است؟ چگونه مى پندارند که اگر دولت ها در موضوعى به ملت آمار ارائه نکنند، مردم خودشان متوجه هیچ چیز نمى‌شوند؟
ثانیاً: چند روز قبل، کارشناسان برجسته وزارت نیرو و سازمان مدیریت و برنامه ریزى شاغل در همین دولت، در یک برنامه رادیویى شبکه سراسرى، مفصلاً اعداد و ارقام میلیاردى صرفه جویى شده در برق کشور، به دلیل تغییر ساعت را شرح دادند و بر ضرورت تغییر ساعت تاکید داشتند.
ثالثاً: چرا سخنگوى دولت نهم به صراحت براى مردم نمى گوید که دلیل لغو مصوبه تغییر ساعت چیست؟ نقل مى کنند در اولین سال دولت خاتمى رئیس جمهور در هیات دولت از وزیر نیرو مى خواهد که گزارشى از فوائد تغییر ساعت، صرفاً در موضوع انرژى به دولت و مردم ارائه کند. چرا که بعضى ها از وى خواسته اند که ساعت را تغییر ندهد، و رئیس دولت با دریافت اعداد و ارقام کارشناسى شده، زیربار درخواست ها و فشارهاى کسانى که فکر مى کنند ساعت تغییریافته با ساعت شرعى در تقابل است نرفت. از طرفى حامیان دولت، به طور مرتب از صرفه جویى هاى دولت حتى اگر با کم کردن اضافه کار کارمندان باشد، دم مى زنند ولى این صرفه جویى هاى کلان ارزى و ریالى را مسئله مهمى نمى دانند. بالاخره مقامات عالى رتبه کشور از جمله سخنگوى دولت، در مقام توجیه یک اقدام، که آگاهى از علل تصمیم گیرى درباره آن، کار دشوارى نیست، به دلایل غیرمستند که نشان از نبودن پژوهش و آمار در کشورمان دارد، متمسک نشوند چرا که نه تنها بسیارى از مصوبات خودشان زیر سئوال مى رود، بلکه علاقه مندان به موضوع ایران در جهان فکر مى کنند که چگونه یک دولتمرد از بى پایه بودن تصمیمات در دولت هاى بعد از انقلاب سخن مى گوید. این یادداشت را با یک خاطره به پایان مى برم که بى شباهت با بعضى اطلاع رسانى هاى اخیر نیست. حدود 15 سال قبل براى یک ماموریت ادارى به افغانستان رفتم. در مذاکراتى که با استاندار یکى از استان هاى مرزى داشتم، از وى -که اتفاقاً دکتر و تحصیلکرده خارج از افغانستان، ظاهراً بلژیک- بود سئوال کردم که در ولایت، شما چه تعداد دانش آموز دارید. جواب داد: من چه مى دانم! مگر ما رفته ایم محصلین ولایتمان را شمرده‌ایم؟!