رفراندم در مسئله هسته‌ای!

محمود عصر جدید
گروه سیاسی: از جمله ابزارى که موجب اقتدار دولت‌ها در مسائل داخلى و سیاست‌هاى خارجى است، داشتن پشتوانه مردمى و توجه کامل به خواست‌هاى مشروع و معقول ملت‌ها مى‌باشد. آقاى مصطفى کواکبیان، دبیر کل حزب مردمسالارى ضمن سخنرانى در دانشکده حقوق وعلوم سیاسى علامه طباطبایی⁽¹⁾ به بیان مطالبى در مورد نقش مردم در تصمیمات اساسى دولت پرداخته‌اند که از نظر نگارنده داراى تناقضات و شبهاتى است که در این مقال به برخى از آنها مى‌پردازیم.
آقاى کواکبیان در قسمتى از سخنان خود چنین مى‌آورند: “در دنیاى مدرن امنیت نه با سلاح، بلکه با مردم تامین مى‌شود. در همین چالش هسته‌اى هم مى‌توان به اجماعى ملى در یک مجمع عمومى ایرانى متشکل از تمام افکار و اقوام و مذاهب رسید. اگر معتقدیم این یک عزم ملى است، باید آن را به رفراندوم بگذاریم و اگر اکثریت، آن را تایید کردند با پشتوانه و اقتدار ملى آن را به پیش ببریم.” اولین نکته‌اى که در این کلام به نظر مى‌رسد، منحصر دانستن راههاى اثبات عزم ملى راجع به مسائل هسته‌ای، در رفراندوم به معناى مصطلح سیاسى آن، از دید آقاى کواکبیان است. این در حالى است که منطقا چنین حصرى قابل دفاع نیست. بحث انرژى هسته‌ای، عملا به رفراندوم گذاشته شده و در اجتماعات بزرگ ملى و مذهبى از سوى مردم فهیم ایران تایید و تاکید شده است. از جمله این اجتماعات مى‌توان به راهپیمایى بزرگ 22 بهمن سال 84 در سراسر کشور خصوصا تهران اشاره کرد که پیشاپیش، از سوى مسئولان نظام، مبین نظر مردم در این رابطه معرفى شده بود و طى آن، سخنان رئیس جمهور محترم، آقاى احمدى‌نژاد نیز مورد حمایت گسترده مردم واقع شد. همچنین، نامه‌هاى دسته‌جمعى نخبگان و اساتید دانشگاهها، زنجیره‌هاى عظیم انسانى به دور تاسیسات هسته‌اى و ... نمونه‌هاى دیگرى از شواهد عزم راسخ مردم بر دستیابى به انرژى هسته‌اى از این رفراندوم عملى هستند. این حمایت‌هاى گسترده حتى به نوعى همبستگى کم نظیر میان گروهها و احزابى که از نظر فکرى و سیاسى داراى اختلاف هستند، منجر شده است. در این میان، نیاز به یک رفراندوم رسمی، به نظر، غیر ضرورى یا حتى نامعقول مى‌نماید.
سخن از رفراندوم به نوعى نادیده گرفتن این اجماع عملى است و تجاهل نسبت به همبستگى ملی، حداقل دو اثر منفى دارد:
1- بر ذهنیت داخلى تاثیر نهاده، مدخلى براى شک و ابهام وتردید باز مى‌کند و روشن است که آسیب رساندن به همبستگى ملى در شرایط فعلی، بسیار خطرآفرین خواهد بود.
2- چنین سخنان و اظهاراتى از اصحاب رسانه‌اى عمومی، مى‌تواند بهانه‌اى براى دشمن فرصت‌طلب باشد که مهمترین استراتژى‌اش، در این قضیه، بهره‌بردارى از تفرقه مردم است. به شهادت تاریخ، اتحاد ملى ایرانیان، بزرگترین عامل پیروزى آنها در مقابل دشمنان داخلى و خارجى بوده است (هشت سال دفاع مقدس بارزترین نمونه‌هاى این مسئله است) لذا باید همگان بر محور رهبر معظم انقلاب و آرمان‌هاى به یادگار مانده از امام راحل، گرد هم آمده و به طرق تقویت این وحدت فکر کنند نه آنکه از راههاى تفرقه بگویند.
آقاى کواکبیان در قسمتى دیگر از سخنان خود چنین مى‌آورند: “شکى نیست که انرژى هسته‌ای، حق ما است، اما باید تا جایى که امکان دارد آن را با هزینه کمترى به دست آوریم و مهمترین راهکار برون رفت از این وضعیت، تکیه بر مردم است”. علاوه بر مطالب فوق و اثبات اینکه عملا نیازى به رفراندوم نیست و اجماع ملی، عملا از طرق دیگر احراز شده است، تذکر این نکته نیز ضرورى به نظر مى‌رسد که راهکار رفراندوم، به صورت معمول خود در قانون اساسی، راهکار خاصى دارد که شرایط آن در حال حاضر موجود نیست.