حمایت گروه 8 از پیشنهاد گروه 1+ 5

گروه سیاسى، آزاده افتخارى: سران گروه هشت کشور صنعتى جهان (جى 8) که براى شرکت در اجلاس سالیانه این گروه در سن پترزبورگ حضور دارند، در بیانیه مشترک «منع اشاعه» که روز یکشنبه منتشر شد، ضمن حمایت از تصمیم وزیران خارجه آمریکا، انگلیس، فرانسه، چین، روسیه و آلمان (گروه 1+5) براى بازگشت پرونده هسته اى ایران به چارچوب شوراى امنیت، پاسخ مثبت تهران به بسته مشوق پیشنهادى 1+5 را خواستار شدند. در متن این بیانیه آمده است: «ما همچنان از پیشنهادهایى که در تاریخ 16 خرداد از جانب شش قدرت جهانى براى دستیابى به تفاهم درازمدت با ایران بر مبناى همکارى و احترام متقابل به مقامات تهران ارائه شده است، حمایت مى کنیم و انتظار داریم پاسخ ایران به بسته پیشنهادى مثبت باشد.» همچنین رهبران هشت قدرت صنعتى جهان از تصمیم چهارشنبه گذشته وزیران خارجه 1+5 مبنى بر بازگشت پرونده هسته اى ایران به شوراى امنیت، حمایت مى کنند. وزیران خارجه 1+5 در نشست پاریس دلسردى خود را نسبت به عدم دریافت پاسخ ایران اعلام کردند و به این بهانه به وارد عمل شدن شوراى امنیت راى دادند. در بیانیه گروه هشت آمده است: «ایران در برداشتن گام هاى لازم شامل تعلیق تمامى فعالیت هاى مرتبط با غنى سازى و بازفرآورى اورانیوم که مورد درخواست آژانس بین المللى انرژى اتمى و شوراى امنیت بوده و آغاز مذاکرات را ممکن مى سازد، شکست خورده است. بنابراین وزیران خارجه 1+5 براى ارجاع مجدد موضوع هسته اى ایران به شوراى امنیت به اجماع رسیدند و ما از درخواست پاریس براى دریافت پاسخ مثبت از ایران حمایت مى کنیم.» این در حالى است که همزمان با انتشار بیانیه «منع اشاعه» گروه هشت، حمیدرضا آصفى سخنگوى وزارت امور خارجه ایران، بسته مشوق هاى پیشنهادى غرب را مبنایى قابل قبول براى مذاکره ارزیابى کرده و از آمادگى کشورش براى مذاکرات طبقه بندى شده سخن گفت. اما کاندولیزا رایس وزیر امور خارجه آمریکا در واکنش به اظهارات آصفى ادعا کرد، به دلیل امتناع ایران از پاسخ به مجموعه پیشنهادى در مهلت زمان تعیین شده پیش از اجلاس جى ،? متحدان موضوع ایران را به شوراى امنیت بازمى گردانند. خبرگزارى آسوشیتدپرس مى نویسد: سران جى8 که موضوع ایران را در دستور کار خود دارند، به طور مستقیم به اظهارات آصفى نپرداختند. رایس مى گوید: «اگر ایرانیان خواستار ارائه پاسخ مثبت هستند، امیدوارم این پاسخ دهى را از طریق کانالى دنبال کند که میان شش قدرت جهانى و دولت ایران ایجاد شده و این کانال خاویر سولانا رئیس سیاست خارجى اتحادیه اروپا است.»
بیانیه بوش و پوتین
از سوى دیگر خبرگزارى رویترز اعلام کرد: جورج بوش و همتاى روسى اش ولادیمیر پوتین که در مورد اعمال تحریم علیه ایران اختلاف نظر دارند، نسبت به عدم دریافت پاسخ از سوى تهران ابراز نگرانى کردند. این خبرگزارى انگلیسى مى نویسد: سران دو کشور قدرتمند جهان در نشست روز دوشنبه خود با انتشار بیانیه اى مشترک در خصوص تلاش براى محدود ساختن برنامه هاى اشاعه در ایران و کره شمالى، نمونه اى از اتحاد را به نمایش گذاشتند. در بیانیه مشترک بوش و پوتین آمده است: «ما از قصور ایران در مذاکره جدى پیرامون بسته مشوق هاى غرب نگران هستیم و براى اجماع اعضاى شوراى امنیت در خصوص این موضوعات حساس تلاش مى کنیم.» تحلیلگران مى گویند: در حالى که بوش، ژاک شیراک همتاى فرانسوى وى، آنگلا مرکل صدراعظم آلمان و تونى بلر نخست وزیر انگلیس مى کوشند گزینه اعمال تحریم علیه ایران را عملى کنند، روساى جمهور روسیه و چین با وجود موافقت براى بازگشت پرونده هسته اى ایران به شوراى امنیت، در مقابل به کارگیرى اقدامات قاطع علیه تهران مقاومت مى کنند.
تاکید روسیه و چین بر دیپلماسى
هر چند که مرکل بر توافق سران جى 8 در مورد ایران تاکید دارد اما مقامات روسیه و چین- دو عضو کلیدى شوراى امنیت- همچنان از حمایت کشورهایشان از فعالیت هاى هسته اى صلح آمیز ایران سخن مى گویند. صدراعظم آلمان مى گوید: تلاش رئیس جمهور روسیه براى کمک به اجماع سران در خصوص خاورمیانه ستودنى است و هیچ کس موفق به ایجاد شکاف در گروه هشت نشده است. این در حالى است که جورج بوش پیش از سفر به روسیه به ملاقات مرکل رفت و دو طرف براى افزایش فشار بر مسکو به منظور حمایت از سیاست هاى غرب علیه ایران به توافق رسیدند. تحلیلگران مى گویند: شتاب آمریکا براى اطمینان از همراهى روسیه از این واقعیت ناشى مى شود که پس از خاتمه اجلاس گروه هشت در سن پترزبورگ اهرم هاى فشار غرب بر روسیه کاهش مى یابد. با این وجود سرگئى لاوروف وزیر امور خارجه روسیه ابراز امیدوارى مى کند که به زودى با دریافت پاسخ مثبت ایران در خصوص بسته مشوق هاى پیشنهادى مذاکرات دوباره برنامه هسته اى ایران آغاز شود. سرگئى کرینکو رئیس آژانس انرژى هسته اى روسیه نیز مى گوید: همکارى کشورش با ایران بر مبناى حق این کشور براى توسعه انرژى صلح آمیز هسته اى و تعهد در زمینه عدم دنبال کردن برنامه هاى تسلیحاتى استوار است. از سوى دیگر خبرگزارى شینهوا با اشاره به ملاقات روز یکشنبه بوش و هو جین تائو رئیس جمهور چین مى نویسد: هو خواستار ازسرگیرى هر چه سریع تر مذاکرات است و بر حل دیپلماتیک مسئله هسته اى ایران تاکید دارد. رئیس جمهور چین مى گوید: آنچه اکنون اهمیت دارد ازسرگیرى مذاکره است و چین در موضوع هسته اى ایران نقش سازنده اى ایفا خواهد کرد. بوش نیز در جریان ملاقات با هو جین تائو نوشت: آمریکا با حل دیپلماتیک و صلح آمیز مسئله هسته اى ایران موافق است و از تهران مى خواهد در کمترین زمان ممکن به مجموعه مشوق هاى ارائه شده پاسخ دهد.