آمریکای لاتین جهانی ‌شدن از طریق منطقه‌گرایی

* انتخابات اخیر ریاست جمهوری اکوادور را که با پیروزی نامزد چپ‌گرا در این کشور همراه شد چگونه ارزیابی می‌کنید؟
** نتایج انتخابات اکوادور نشان داد که مردم این کشور نیز همانند مردم کشورهایی نظیر آرژانتین، بولیوی، برزیل و ونزوئلا با حضور در پای صندوق‌های رای، اعتراض خود را به سیاست حاکم اعلام کردند. در واقع این روند اعتراض به سیاستی است که مشخصه اساسی آن فساد آشکار و تعقیب الگوی معروف به نئولیبرال است که به شدت از سوی آمریکا حمایت می‌شود. در این چارچوب شرایطی برای شرکت‌های بین‌المللی و چند ملیتی فراهم می‌شود که بدون پرداخت هرگونه عوارض یا مواجه بودن با محدودیتی، فعالیت اقتصادی خود را در این کشورها، سامان دهند که چنین فضایی، هیچگونه عوایدی برای مردم به همراه ندارد. حاکم بودن این دیدگاه در سال‌های اخیر، باعث ایجاد اعتراضات گسترده مردمی شد که آثار عملی آن را می‌توان در نتایج انتخابات این کشور خصوصاً در عرصه انتخابات ریاست‌ جمهوری مشاهده کرد. باید به این نکته توجه داشت که منظور از واژه چپ به معنای ایدئولوژیک آن نیست بلکه در این مفهوم سرمایه‌داری نکوهش شده نیست و عدالت عمومی مبتنی بر توسعه اقتصادی دنبال می‌شود.
* با توجه به شکل‌گیری دیدگاه چپ مبتنی بر مقابله با سیاست‌های ‌آمریکا در منطقه، واکنش واشنگتن چگونه خواهد بود و آیا شاهد تعدیل سیاست‌های آمریکا خواهیم بود؟
** دولت آمریکا تلاش‌های زیادی به عمل آورد تا دولت‌های چپ در آمریکای لاتین در عرصه قدرت حضور پیدا نکنند که البته چنین نشده ‌است، به طور مثال آمریکا تلاش کرد تا دانیل اورتگا در نیکاراگوا به قدرت نرسد و به همین خاطر کمک‌های بسیاری به رقبای وی اعطا کرد. ظاهراً آمریکا نمی‌خواهد واقعیت‌های موجود و در حال تکوین در آمریکای لاتین را بپذیرد، اما آنها واقعیات‌ خود را به آمریکا تحمیل می‌کنند. به عنوان نمونه با روی کار ‌آمدن چپ‌ها در آرژانتین، آمریکا مجبور شد خود را با شرایط جدید وفق دهد. دولت‌های به قدرت رسیده چپ در آمریکای لاتین همگی با تجارت آزاد مورد نظر آمریکا مخالف هستند و حضور شرکت‌های آمریکایی و چند ملیتی را تنها در چارچوب شرایطی خاص می‌پذیرند.
در این شرایط، آمریکا چاره‌ای جز تغییر یا تعدیل سیاست‌های منفعت‌طلبانه یکجانبه خود ندارد. شرایط جدید جهانی به گونه‌ای است که نسل جدید در کشورهای کمتر توسعه‌یافته به شدت منافع ملی را دنبال می‌کنند و درصدد برهم زدن قراردادهایی هستند که تنها با تامین منافع قدرت‌های بزرگ شکل گرفته ‌است. بنابراین تاکید آمریکا بر سیاست‌های قبلی و عدم پذیرش واقعیت‌های جدید بروز یافته در آمریکای لاتین به ایجاد و گسترش جبهه ضد واشنگتن منجر می‌شود.
* رئیس‌جمهور جدید اکوادور بر تجدیدنظر در قراردادهای نفتی شرکت‌های چند ملیتی تاکید کرده‌ است. عملیاتی‌ شدن این دیدگاه چه تاثیراتی بر فضای داخلی این کشور دارد؟
** قراردادهای موجود در اکوادور در برخی از کشورهای آمریکای لاتین، بسیار ناعادلانه تنظیم شده‌ است. به عبارت دیگر شرکت‌های چند ملیتی با استفاده از منابع‌ طبیعی این کشورها، سود سرشاری برای خود کسب می‌کنند و این در حالی است که عواید ناچیزی نصیب مردم این کشورها می‌شود.
طرح تجدیدنظر در قراردادهای نفتی شرکت‌های چند ملیتی یک خواست ملی است که در مورد خواست مردم اکوادور هم می‌باشد. تاثیرات اولیه عملیاتی‌ شدن این طرح، بر هم خوردن منافع شرکت‌های چند ملیتی است و پس از آن افزایش منابع درآمدی اکوادور است که پایه اصل توسعه اقتصادی آن به شمار می‌رود. تجربه موفق ملی شدن صنعت گاز بولیوی و برخی دیگر از کشورهای حوزه آمریکای‌ لاتین فراروی دولت جدید اکوادور قرار دارد. امروزه این تفکر در آمریکای لاتین شکل گرفته است که باید بسترهای نفوذ سیاسی آمریکا از جمله شرکت‌های چند ملیتی را بسیار محدود کرد و با برهم زدن شرایط انحصاری موجود، نوعی عدالت اقتصادی را ایجاد کرد.
نکته مهم اینکه در حال حاضر یک جنبش در این منطقه در حال پدیداری است که توسعه اقتصادی را از طریق منطقه‌گرایی دنبال می‌کند تا از این طریق به سمت جهانی شدن گام بردارند.