ان.اس.جی چگونه گروهی است؟
آیا ایران که به دانش صلحآمیز هستهای دست یافته است میتواند به عضویت گروه تامینکنندگان هستهای در آید؟ این گروه همکاری هستهای میان کشورهای عضو را تسهیل میکند و به نظر میرسد با توجه به قابلیتهای فعلی ایران کشورمان قابلیت عضویت در این گروه را داشته باشد. گروه تامینکنندگان هستهای (NSG) متشکل از گروهی از کشورهای تامینکننده فنآوری تجهیزات و مواد هستهای است که درصدد کمک به منع اشاعه سلاحهای هستهای از طریق اجرای دوسری دستورالعمل در خصوص صادرات مواد هستهای و صادرات مربوطه به مواد هستهای هستند.
این گروه متشکل از 45 عضو است و اهدافش را از طریق پایبندی به دستورالعملهای آن که با اجماع به تصویب رسیده و از طریق تبادل اطلاعات دنبال میکند. اولین سری دستورالعملهای گروه تامینکنندگان هستهای به صادرات موادی مربوط میشود که ضرورتا برای استفاده هستهای طراحی و آماده شدهاند. مواد هستهای راکتورها، تجهیزات هستهای، به مواد غیرهستهای مربوط به راکتورها، نیروگاه و تجهیزات بازفرآوری غنیسازی و فرآوری مواد هستهای و تجهیزات تولید سوخت و آب سنگین و فنآوری مربوط به هر یک از موارد ذکر شده در این دسته جای میگیرند. سری دوم دستورالعملها به صادرات مواد و فنآوریهای دارای کاربرد دوگانه هستهای مربوط میشود که میتوانند سهم مهمی در چرخه سوخت هستهای محافظت شده و فعالیت انفجاری هستهای داشته باشند و در عین حال مورد مصارف غیرهستهای نظیر استفاده در صنعت نیز قرار میگیرند.
دستورالعملهای گروه تامینکنندگان هستهای هماهنگ و مکمل معاهدات بینالمللی و الزامآور از نظر حقوقی مختلفی هستند که در زمینه منع اشاعه هستهای وجود دارد. اینها معاهده منع گسترش سلاحهای هستهای (ان.پی.تی) معاهده ممنوعیت سلاحهای هستهای در آمریکای لاتین (تلاتلونکو) معاهده منطقه عاری از سلاح هستهای در اقیانوس آرام جنوبی (راروتونگا) معاهده منطقه عاری از سلاح هستهای (پلیندابا) معاهده منطقه آسیای جنوبشرقی عاری از سلاحهای هستهای (بانکوک) را شامل میشود. هدف از دستورالعملهای تامینکنندگان هستهای اطمینان یافتن از این است که تجارت هستهای با اهداف صلحآمیز به اشاعه سلاحهای هستهای یا دیگر ابزارهای انفجاری هستهای منجر نشود.
این دستورالعملها توسعه تجارت در این حوزه را از طریق ارایه ابزارهایی تسهیل میکند که با آنها همکاری صلحآمیز هستهای به شکلی که مطابق با هنجارهای منع اشاعه هستهای اجرا شود میسر میشود. گروه تامینکنندگان هستهای همچنین از کشورهای عضو میخواهد به دستورالعملهایش پایبند باشد. تعهد اعضای این گروه به شرایط منسجم تامین در چارچوب توسعه بیشتر تقاضای انرژی هستهای با اهداف صلحآمیز گروه تامینکنندگان هستهای را به یکی از عناصر رژیم بینالمللی منع اشاعه هستهای تبدیل کرده است.
از زمان آغاز همکاری بینالمللی در زمینه مصارف صلحآمیز انرژی هستهای کشورهای تامینکننده مسئولیت تضمین این که این همکاری به اشاعه سلاحهای هستهای منجر نشود را به رسمیت شناختند و بلافاصله پس از به اجرا درآمدن پیمان ان.پی.تی در سال 1970 مشاورات چندجانبهای در زمینه کنترلهای صادرات هستهای انجام گرفت که به برقراری دومکانیزم جداگانه برای پرداختن به صادرات هستهای منجر شد: یکی کمیته زانگر در سال 1971 و دیگری چیزی بود که اکنون به نام گروه تامینکنندگان هستهای شناخته میشود و در سال 1975 تشکیل شد. در سالهای 1978 تا 1991 گروه تامینکنندگان حتی با وجودی که دستورالعملهایش به اجرا گذاشته شده بود فعال نبود. گروه تامینکنندگان هستهای در سال 1974 در پی انفجار یک ابزار هستهای در یک کشور غیر دارنده سلاح هستهای (هند) ایجاد شد. این حادثه نشان داد که فنآوری هستهای که برای اهداف صلحآمیز منتقل میشود میتواند مورد سوءاستفاده قرار گیرد.
در آن زمان احساس شد شرایط تامین هستهای ممکن است نیاز به تنظیم داشته باشد تا بتواند بهتر به تضمین این امر بپردازد که همکاری هستهای بدون خطر اشاعه دنبال میشود. این حادثه تامینکنندگان مهم مواد هستهای مواد غیرهستهای راکتورها تجهیزات و فنآوری هستهای را که اعضای کمیته زانگر بودند و نیز کشورهایی که عضو ان.پی.تی نبودند را گردهم جمع کرد. این گروه با محاسبه فعالیتهای کمیته زانگر در خصوص یک سری دستورالعملها توافق کرد. این دستورالعملها در سال 1978 در سند lNFClRC 254 آژانس بینالمللی انرژی اتمی منتشر شد تا در نقل و انتقالات هستهای با اهداف صلحآمیز به کار گرفته شوند و به تضمین عدم انحراف این فعالیتها کمک کنند.
فاکتورهایی که برای عضویت در این گروه در نظر گرفته میشوند شامل قابلیت تامین مواد ذکر شده در دستورالعملها پایبندی به دستورالعملها و عمل مطابق با آنها اجرای یک سیستم کنترل صادرات داخلی و قانونی که در تعهد به عمل مطابق با دستورالعملها موثر باشد پایبندی به یکی از معاهدات بینالمللی که پیشتر از آن یاد شد حمایت از تلاشهای بینالمللی در جهت منع اشاعه سلاحهای کشتارجمعی و ابزارهای پرتابی آنهاست. گروه تامینکنندگان هستهای بر مبنای اجماع کار میکنند و در سال یکبار جلسه عمومی تشکیل میدهند.
رییس دورهای آن مسئول هماهنگ کردن کار و فعالیتهای این گروه است. علاوه بر نشستهای عمومی این گروه دارای دو نهاد دیگر نیز هست که به نشست عمومی گزارش میدهند و این نهادها متشکل از "مشاورات در زمینه مصارف دوگانه" که یکبار در سال تشکیل میشود و "تبادل اطلاعات مشترک با روسای دورهای است که پیش از نشست عمومی انجام میگیرد. دوران ریاست این گروه یک ساله است. آرژانتین استرالیا، اتریش، بلاروس، بلژیک، برزیل، بلغارستان، کانادا، چین، کرواسی، قبرس، جمهوری چک، دانمارک، استونی، فنلاند، فرانسه، آلمان، یونان، مجارستان، ایرلند، ایتالیا، ژاپن، قزاقستان، جمهوری کره، لتونی، لیتوانی، لوکزامبورگ، مالت، هلند، زلاندنو، نروژ، لهستان، پرتغال، رومانی، فدراسیون روسیه، اسلواکی، اسلوونی، آفریقایجنوبی، اسپانیا، سوئد، سوییس، ترکیه، اوکراین، انگلیس و آمریکا اعضای کنونی گروه تامینکنندگان هستهایاند که ریاست کنونی آن را در سال 6-2005 نروژ عهدهدار است.
کمیسیون اروپایی نیز به عنوان ناظر در این گروه حضور دارد. این نشست تاکید کرد کنترلهای موثر صادرات ابزاری مهم برای مبارزه با تهدید تروریسم هستهای است. در این نشست درباره برنامه هستهای کره شمالی هم مذاکراتی انجام شد و دولتهای حاضر از همه کشورها خواستند هشیاری فوقالعادهای به خرج دهند تا صادرات هرگونه مواد و فنآوری هستهایشان در هیچگونه از وجوه تلاش تسلیحات هستهای کره شمالی سهیم نشود.
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
