ائتلاف عراق یکپارچه و وحدت ملی

سیامک کاکایی
ائتلاف عراق یکپارچه در انتخابی دیگر جوادالمالکی را به عنوان نامزد این ائتلاف برای تصدی پست نخست‌وزیری عراق برگزید تا مسئولیت‌پذیری خود را در قبال پاسداری از وحدت ملی این کشور به نمایش بگذارد. ابراهیم الجعفری نخست‌وزیر عراق به منظور پایان دادن به جو روانی سنگین حاکم بر عرصه سیاسی عراق و با وجود آن که پیشتر به شیوه‌ای کاملا دموکراتیک برای احراز دوباره نخست‌وزیری عراق انتخاب شده‌ بود. تصمیم‌گیری درباره کاندیداتوری‌اش را به ائتلاف عراق یکپارچه واگذار کرد. جعفری در نطقی تلویزیونی گفت وی به انتخاب و تصمیم این ائتلاف احترام می‌گذارد.
بحران بر سر انتخاب نخست‌وزیر جدید عراق پس از آن بالا گرفت که ائتلاف کرده‌ها و اهل سنت مخالفت خود را با نخست‌وزیری دوباره جعفری اعلام داشتند و مذاکرات بین گروههای عراقی در این باره نیز به بن‌بست رسیده بود. در همین حال آمریکا به عنوان نیروی اشغالگر عراق که نتوانسته بود نارضاتی خود را از نتایج انتخابات پارلمانی این کشور پنهان دارد، خواهان کناره‌گیری ابراهیم الجعفری نیز شده‌ بود. تحلیلگران معتقدند که اقدامات تحریک‌آمیز آمریکا در ناکارآمد جلوه دادن جعفری بی‌تاثیر از سماجت مخالفان از ائتلاف عراق یکپارچه برای جایگزینی فرد دیگری به جای وی نبوده‌ است. در حالی که جعفری به عنوان نخست‌وزیر موقت عراق عملا اختیاراتی در زمینه امور امنیتی نداشته و آمریکا حتی فایل‌های امنیتی را نیز به دولت موقت واگذار نکرده ‌است. در این شرایط تصمیم و اقدام ائتلاف عراق یکپارچه و شخص ابراهیم الجعفری در انتخاب گزینه‌ دیگری برای نخست‌وزیری عراق گامی بلند برای پایان دادن به بن‌بست سیاسی این کشور بوده ‌است.
در واقع ائتلاف عراق یکپارچه به عنوان بزرگترین فراکسیون پارلمان عراق نشان داد که از ظرفیت بالای سیاسی برای تعامل با دیگر گروههای عراقی به منظور تکمیل شدن روند سیاسی این کشور برخوردار است.
کارشناسان امور عراق بر این باورند که جعفری با تدبیر خود از به حاشیه کشانده‌ شدن خواست و اراده رای‌دهندگان عراقی جلوگیری کرد. چنانچه عبدالعزیز حکیم رئیس مجلس اعلای انقلاب اسلامی تصمیم جعفری را شجاعانه خواند. در واقع خویشتنداری و دوراندیشی سیاسی ائتلاف عراق یکپارچه مانع از شکست تلاشهای وحدت‌گرایانه گروهها و شخصیت‌هایی شد که چشم انتظار شکل‌گیری عراق جدید مبتنی بر اراده جمعی عراقی‌ها هستند.
انعطاف ائتلاف عراق یکپارچه در انتخاب دوباره نامزد نخست‌وزیری عراق مسئولیت‌پذیری این ائتلاف را در تشکیل دولت وحدت ‌ملی در شرایط حساس و شکننده این کشور نمایان کرد. جواد المالکی که به عنوان نامزد تصدی نخست‌وزیری از سوی ائتلاف عراق یکپارچه انتخاب شده‌ است. از همفکران نزدیک ابراهیم الجعفری و از اعضای ارشد حزب الدعوه است که جعفری ریاست آن را عهده‌دار است. برخی کارشناسان وجه مشخصه مالکی را صراحت لهجه وی می‌دانند. مالکی از منتقدان جدی عملیات نظامی آمریکا علیه گروههای شیعه و برخی از شهرهای سنی‌نشین در دو سال گذشته بوده ‌است. به هر حال ائتلاف عراق یکپارچه که نقش محوری در پارلمان و دولت جدید عراق را داراست. براساس همین نقش و جایگاه نیز می‌تواند گذار عراق از وضعیت دشوار و پیچیده کنونی را مدیریت مدبرانه نماید. تصمیمات این ائتلاف برای خروج عراق از بن‌بست سیاسی نشانه‌ای از وجود چنین تدابیری نزد رهبران اصلی آن است.