سعید سبحانی
انفجار هتل ماریوت در اسلامآباد زنگ خطر را برای رئیسجمهور تازهوارد پاکستان به صدا در آورده است. هم اکنون زرداری نیز مانند روسای جمهوری پیشین پاکستان دریافته است که راه سادهای در پیش رو ندارد و در راس معادلات سیاسی کشوری قرار گرفته است که ترور و ناامنی جزئی از حیات آن محسوب میشود. زرداری به هیچ عنوان تصور نمیکرد که تروریستهای مجهولالهویه ورود وی به دفتر ریاست جمهوری را اینگونه جشن بگیرند. در هر صورت، انفجار در هتل ماریوت اسلامآباد سبب برهم ریختن مجدد معادلات امنیتی پاکستان شده است. برخی تحلیلگران مسائل پاکستان چنین میپنداشتند که با حضور رهبر حزب مردم به در دفتر ریاست جمهوری امنیتی نسبی به پاکستان باز خواهد گشت. اما آنها سخت در اشتباه بودند.
حمله انتحاری به هتل ماریوت در اسلامآباد پایتخت این کشور، پنجاه و سه کشته و دویست و شصت و شش زخمی بر جا گذاشته است. افراد مهاجم در این حمله از ششصد کیلوگرم مواد منفجره استفاده کرده بودند. این مواد منفجره در خودرویی که به منظور حمل سنگ مورد استفاده قرار میگرفت، جاسازی شده بود. هدف مهاجمان هتل ماریوت بوده است و آنها از ارتی ایکس و تیانتی در این حمله استفاده کرده بودند.
مقامات ارشد این کشور از جمله رئیسجمهور و نخستوزیر قرار بود شنبه شب (زمان وقوع انفجار) در هتل "ماریوت" به صرف شام بپردازند که با تغییر برنامه در لحظات آخر آنها از انفجار جان سالم به در بردند.
با تغییراتی که در آخرین لحظه در این برنامه صورت گرفت، این مراسم افطاری در دفتر نخستوزیری که در فاصله کمتر از 500 متری از هتل قرار دارد برگزار شد.
جالب توجه اینکه مدیر هتل ماریوت حضور رئیسجمهور و نخستوزیر پاکستان در این هتل را شایعه میداند! این در حالیست که وزیر کشور پاکستان این مسئله را تایید نموده است. مدیریت هتل ماریوت در اسلامآباد شایعه حضور سران دولت پاکستان را در این هتل در زمان حادثه تکذیب کرد.
مدیریت هتل ماریوت در این خصوص میگوید:
"هیچ رزروی صورت نگرفته بود و بر خلاف گزارشهای برخی مقامات پاکستان، هیچ برنامهای برای حضور رئیسجمهور، نخستوزیر و اعضای دولت پاکستان در روز انفجار در این هتل وجود نداشته است."
فارغ از اینکه کدام گروه مسئول انفجار در هتل ماریوت است، در اینجا لازم است به نکته مهمی اشاره نماییم. اینکه انفجار در هتل ماریوت اسلامآباد واکنش مستقیم گروههای افراطی نسبت به دخالت نظامی آمریکا در پاکستان بوده است. به عبارت بهتر، اگر واشنگتن طی هفتههای اخیر دست به بمباران مناطق شمالی و سرحدی پاکستان نمیزد، شاهد وقوع چنین انفجار مهیبی در اسلامآباد نبودیم. از سوی دیگر، لازم است آصفعلی زرداری با توجه به عواقب و تبعات انفجار هتل ماریوت، واکنش جدیتری را نسبت به مداخلهگرایی آمریکا در خاک کشور خود نشان دهد. بسیاری از گروههای پاکستانی به درستی معتقدند که زرداری باید در این خصوص واکنش قاطعانهای از خود نشان دهد.
در خصوص انفجار در هتل ماریوت تحلیلهای مختلفی وجود دارد که اکثر آنها حول محور دخالت نظامی آمریکا در پاکستان تمرکز یافته است. یک ژنرال سابق پاکستان، انفجارهای هتل ماریوت را پیامی آشکار از سوی شبهنظامیان مخالف دولت برای قدرتنمایی در قابل هیئت حاکمه جدید عنوان کرد و گفت که این گروه درصدد نشان دادن مخالفت خود با دخالت آمریکا در امور داخلی کشور بودند.
ژنرال معتقد است که ستیزهجویان با این بمبگذاری در هتل ماریوت اسلامآباد، به دولت و رهبری جدید پاکستان گوشزد کردند که در هر زمان و در هر جا میتوانند حملات خود را اجرا کنند.
روزنامه انگلیسی گاردین نیز به نکات مهمی در خصوص انفجار در هتل ماریوت اشاره نموده است. گاردین نوشته است که حادثه انفجار مرگبار در هتل ماریوت پاکستان پاسخی به طرح سری آمریکا برای بیثبات ساختن پاکستان و گسترش جنگ افغانستان به درون مرزهای پاکستان است.
این حادثه لزوم توجه به بحرانی را دو چندان ساخت که دولت جدید پاکستان به ویژه بعد از حمله اخیر جنگندههای آمریکایی به مناطق قبیلهاینشین پاکستان با آن مواجه است. تجاوز و حمله هوایی آمریکا به خاک پاکستان که با پرتاب موشکهای هل فایر، هواپیماهای بدون سرنشین و عملیات ویژه جنگی همراه بود و دهها انسان بیگناه را به کام مرگ کشاند، خشم و عصبانیت اقوام پشتون را برانگیخت. این احساس انتقام، نتیجه جنگ افغانستان است که تبعات آن به بیثباتی افغانستان منجر شده است.
اکثریت مردم پاکستان مخالف حضور آمریکا در منطقه هستند و این حضور را خطرناکترین تهدید جدی علیه صلح و ثبات در منطقه میدانند. هماکنون در مناطق مرزی پاکستان و افغانستان، نیروهای منطقهای در مقابل اشغال نظامی ناتو در این مرزها مقاومت میکنند.
آمریکا هر از گاهی با سران این قائل از در مذاکره وارد میشود. فقط ظرف هفتههای اخیر انسانی بیگناه در حملات وحشیانه هوائی آمریکا در پاکستان جان خود را از دست دادهاند و همه رسانههای جهان نسبت به این قربانیان سکوت اختیار کردهاند.
انفجار در هتل ماریوت اسلامآباد را میتوان نخستین سوء قصد جدی به جان رئیسجمهور جدید پاکستان دانست. زرداری باید از قبل همین حادثه دریافته باشد که هر گونه همکاری و همراهی وی با سیاستهای آمریکا به ضرر وی و پاکستان تمام خواهد شد. اخیرا رئیسجمهور پاکستان در مصاحبه با رسانههای آمریکایی با انتقاد از اقدام واشنگتن در حمله به مناطق قبیلهنشین پاکستان، این اقدام نظامیان آمریکایی را نقض منشور سازمان ملل متحد توصیف کرد.
به گفته زرداری انفجار هفته گذشته هتل ماریوت اسلامآباد چالشی برای دموکراسی در پاکستان محسوب شده و عزم دولت مرا برای مبارزه با تروریسم استوار تر میکند. رئیسجمهور پاکستان در ادامه با اشاره به فعالیت گروههای تروریستی در کشورش گفته است که تروریستها چالشی برای حکومت و مردم پاکستان و همچنین چالشی برای کل جهان هستند و ما به همکاری خود با سایر کشورها در امر مبارزه با تروریسم ادامه میدهیم. زرداری تاکید کرده است که نیروهای آمریکایی منشور سازمان ملل را نقض کرده و حاکمیت پاکستان را زیر سوال میبرند. ما از هر نظامی آمریکایی که وارد کشورمان شود خواهیم خواست تا پاکستان را ترک کند و به آنها اطمینان میدهیم که اسلامآباد خود این کار (مبارزه با تروریسم) را انجام میدهد.
شاید در پایان بهتر باشد قسمت نهایی تحلیل روزنامه گاردین در خصوص حوادث اخیر اسلامآباد را ذکر کنیم:
"اگر چه دلائل صوری برای توجیه علت حادثه انفجار هتل ماریوت ذکر شده است، نظیر اینکه در زمان وقوع انفجار، برنامه ضیافت شام هیات دولت پاکستان در هتل ترتیب داده شده بود و یا اینکه در زمان وقوع انفجار قرار بوده در این هتل طرح عملیات بسیار سری تفنگداران آمریکائی به بررسی گذارده شود، اما پشت پرده انگیزههائی دیگر قابل طرح است: گسترش جنگ افغانستان درون مرزهای پاکستان." در نهایت اینکه وقوع انفجار در هتل ماریوت اسلامآباد بار دیگر امنیت در پاکستان را به چالش کشیده است. امنیتی که هیچگاه نقطه اتکای اسلامآباد در معادلات بینالمللی نبوده است.