گروه جهان
نامه رئیسجمهور ایران به باراک اوباما در نخستین روزهای پیروزی او در انتخابات آمریکا در شرایطی بیپاسخ مانده که برخی معتقدند فشار گسترده لابی اسراییلی در آمریکا و همچنین محافظهکاریهایی که خود اوباما در خصوص ابراز تمایل به تغییر مناسبات دارد عامل اصلی بیپاسخ ماندن نامه احمدینژاد شده است.
با وجود آنکه برخی هنوز هم نسبت به احتمال تغییر سیاست خارجی تیم اوباما در قبال ایران ابراز امیدواری میکنند و حتی وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی اعلام کرده که تهران درباره سیاستهای اوباما زود قضاوت نخواهد کرد، ولی گذر سریع زمان و مشخص شدن اعضای اصلی تیم اوباما امیدهای اندکی برای تغییر سیاستهای آمریکا باقی گذاشته به ویژه آنکه برخی معتقدند ساختار سیاسی آمریکا طی چند دهه گذشته دچار چنان انقباضی شده که فردی مانند اوباما به سادگی قادر به ایجاد تغییرات در آن نیست. مارک وبر مدیر مؤسسه بازنگری تاریخی در کالیفرنیا بر این باور است که باراک اوباما برای پاسخ به پیام تبریک محمود احمدینژاد رئیسجمهوری ایران تحت فشار صهیونیستها قرار دارد. وی در گفتگو با مهر درباره شعار تغییر باراک اوباما میگوید: انتصابهای وی نشان میدهد که تغییر در سیاست خارجی آمریکا بعید است. مارک وبر افزود: تغییراتی که اوباما وعده داده سطحی خواه بود و سیاست خارجی وی توام با احتیاط اما به شیوهای جذاب ارائه خواهد شد. وی طی مبارزه انتخاباتی هرگز صحبت از کاهش مداخلهجوییهای آمریکا در جهان نکرد و برعکس با انتصابهای خود مداخلهگرایی را حمایت کرد.
وبر در خصوص پیام تبریک دکتر احمدینژاد رئیسجمهوری ایران به اوبانا و پاسخ احتمالی وی در آینده معتقد است برخورد احتیاطآمیز اوباما با این پیام و به تاخیر انداختن پاسخ آن به دلیل وعدههایی است که او برای فشار بر ایران به اسراییل داده است. به گفته اوباما همچنین بر تهران فشار وارد خواهد کرد تا به فعالیتهای هستهای خود پایان داده و حمایتهایش را از نیروهای مقاومت در منطقه قطع کند و در این مسیر تلاش رسانههای صهیونیستی برای نشان دادن چهره ایران به عنوان یک تهدید مهم خواهد بود. اوباما همچنین تلاش کرد تا با فشار بر ایران تجاوزگریهای رژیم صهیونیستی را مورد تایید قرار دهد.
اگرچه کم نیستند کسان یکه معتقدند اوباما قادر به شالودهشکنی در قبال ایران نیست، ولی برخی بخشهای پر نفوذ در سیاست خارجی آمریکا از جمله شورای روابط خارجی معتقدند که رئیسجمهور جدید با کمک تیماش باید ابتکار عمل را در قبال ایران در دست بگیرد.
شورای روابط خارجی آمریکا به تازگی در گزارشی دیدگاههای کارشناسان آمریکایی را در اینباره بررسی کرده است. برخی از آنها بر این باورند که رئیسجمهوری جدید نه تنها باید تمایل خود را برای تغیر سیاستهای واشنگتن در قبال تهران نشان دهد. گرگ برونو نویسنده این مطلب خاطرنشان کرده است: مصاحبههای اوباما پس از انتخاب وی به عنوان رئیسجمهوری آمریکا این مسئله را روشن کرد که وی پس از هشت سال دوری آمریکا از دیپلماسی مستقیم آماده گفتگو با ایران است. یکی از تحلیلگران موسسه صلح کارنگی بر این باور است که تعامل موفق با ایران نیازمند کانال گلداستون از دانشگاه جرج میسون هم بر این باور است که اوباما نه تنها باید سیگنال تمایل خود برای گفتگو با تهران را بفرستند، همچنین باید تمایل خود را برای تغییر سیاستهای آمریکا نشان دهد.
سوزان مالونی کارشناس انستیتو بروکینگز و ری تکیه کارشناس شورای روابط خارجی آمریکا هم میگویند که واشنگتن باید یک ابتکار عمل دیپلماتیک جامع را در پیش بگرد که ارتباط بین موضوع هستهای ایران با سیاست گستردهتر آن را قطع میکند. آنها بر این باورند که به طور مثال، گفتگوهای دوجانبه درباره امنیت خلیجفارس می تواند بدون مطرح شدم موضوع غنیسازی انجام شود.
خوشبینی روسها
ویتالی جورکین نماینده دائم روسیه در سازمان ملل متحد روز پنجشنبه طی کنفرانسی مطبوعاتی در سازمان ملل اظهار داشت که اعلامیه تیم باراک اوباما رئیسجمهوری منتخب آمریکا در رابطه با امکان دیالوگ با ایران امیدی به دیدن واکنش مثبت از تهران و ادامه روند سیاسی برای حل مشکل برنامه هستهای ایران را ایجاد میکند. وی افزود: لازم است روند سیاسی در رابطه با ایران را ادامه داد. ما اعلامیه امیدبخشی از تیم اوباما درباره تمایل به آغاز دیالوگ به ایران شنیدهایم. من امیدوارم که اگر چنین سخنانی از واشنگتن شنیده میشوند، از سوی ایران نیز پاسخی سازنده بدان داده شود.