آسیب‌شناسی گفتمان جنبش دانشجویی

مهدی رشیدی‌مهرآبادی
اوضاع کنونی جنبش دانشجویی با مشارکت قلب تپنده آن و تفکر و تامل بر مسایل قدری بهبود یافته و بسوی عقلانیت، گام اول را برداشته است.
امروز در این جنبش شمار اعتدالیون و کسانی که معتقد به نظام گفتمان در قالب دین، نظام و عقلانیت هستند، از افراطیونی که هدف وسیله را برایشان توجیه می‌کند پیش گرفته و فضای حاکم را بسوی تدبر پیش برده است که شواهد این موضوع را می‌توان در عناوین اخبار روزمره که در رسانه‌ها وجود دارد به عینه مشاهده کرد؛‌البته عده‌ای قلیل از افراطیون نیز هستند که گاهی با جوسازی سعی در بر هم زدن این تعاملات دارند که از آن جمله می‌توان به افراطیون دوم خردادی که چند هفته پیش در دانشگاه علم و صنعت سعی در به راه انداختن درگیری میان خود، بسیج و حامیان دولت را داشتند اشاره نمود که سرانجام با عقلانیت و توجه منطقی بسیج دانشجویی خاتمه پیدا نمود و اخبار شکست آنها فراگیر شد.
تحولات اخیر نیز که بسیار مثبت است،‌نشان از آن دارد که روح جنبش دانشجویی به سمت تداوم گفتمان قدم برداشته است و روزهای اخیر اگر عناوین اخبار رسانه‌ها بررسی گردد حاکی از همایش‌ها، کنفرانس‌ها، جلسات نقد و بررسی در زمینه‌های مختلف می‌باشد. بررسی این مجالس و محافل نگارنده را بر آن داشت تا به نقد و بررسی این موضوع بپردازد و نکات مثبت و منفی آن را به شرح ذیل مورد ارزیابی قرار دهد:
الف) نکات مثبت
گفتمان، گام اول و شرط توسعه نظام دموکراسی و ایجاد فضای آزاد در میان دانشجویان است. هر یک از دانشجویان بطور شخصی و یا در قالب گروهی که از نظرات، پیشنهادات و انتقادات خود را در خورد مطرح شدن می‌دانند به میدان آمده و مطالب خود را عرضه نمایند.
در این گفتمان جایی برای خشونت، اتهام،‌ افتراء و... جوسازی و عناد وجود ندارد و هر چه مطرح می‌گردد حتی اگر به صورت انتقادات صریح و بی‌پرده و تلخ نیز باشد گامی موثر در جهت توسعه و پیشرفت است.
مسایل مطرح شده در این گفتمان حتی اگر نقد نظام و دولت نیز باشد قابل پیگیری و وصول به نتیجه است و سئوالات و نقدها بی‌پاسخ و عقیم باقی نخواهد ماند.
اتهامات به اشخاص و گروهها، نهادهای دولتی و خصوصی که از طریق تحلیلهای بدون نقد و یکجانبه‌گرایی در فضاهای بسته انجام می‌شود کاهش یافته و سعی می‌شود ابهامات مستدرک و دارای منطق و بدون ورود به جرگه احساسات مطرح شده و نتیجه‌گیری شود و در واقع حرکت به سمت استدلالات منطقی و اسناد و مدارک خواهد بود.
دشمن که اغلب موجودیت خود را در نفوذ به اذهان دانشجویان و تخریب دین و نظام می‌بیند از حرکت متوقف شده و تحرکات ناشناخته نمی‌تواند در بدنه جنبش دانشجویی نفوذ نماید.
پاسخگویی نظام و دولت محترم به دانشجویان و بالعکس نیز می‌تواند آرامش‌خاطر و ایجاد سعی در دانشجویان برای کمک‌رسانی و روحیه تعامل را بالا برده و پیوند نظام و جنبش دانشجویی را محکم‌تر نماید.
در این بین نیز باید از نکاتی برحذر بود که به نوبه خود دارای اهمیت است.
نکات منفی
فضای آزاد و تریبونها در اختیار عده معدودی قرار نگیرد. معنای فضای آزاد مشارکت تمام دیدگاههاست و اگر قرار باشد این فضاها در اختیار افراد و گروههای خاصی قرار گیرد فضای آزاد تلقی نمی‌شود که در این تقسیم‌بندی دانشجویان و مسئولین نقش موثری داشته و هر یک باید نگاه و عملکرد مثبت به آن داشته و همکاریهای لازم فیمابین صورت پذیرد.
ضعف در برگزاری مراسمات و عدم توانایی در مدیریت آن ممکن است سوءاستفاده‌کنندگان و نفوذیهای دشمن که حامل تهاجمات دینی، سیاسی، فرهنگی و اجتماعی هستند را بر آن دارد تا از قبل، هنگام و بعد از برگزاری مراسم، جو را در دست گرفته و به سوی مقاصد خود تغییر دهند.
ضعف نقادیها ممکن است تربیون آزاد را له یا علیه شخص، ارگان یا حزبی، بی‌دلیل پایگاه نماید و موجب سوءاستفاده قرار دهد. بنابراین نقد و بررسی‌ها ابتدا باید به پختگی لازم رسیده سپس به وضوح مطرح گردند.
عدم پاسخگویی دانشجویان به مطالب طرح شده خودشان و بالعکس عدم پاسخگویی مسئولین نظام دولت می‌تواند باعث یک طرفه‌ شدن سیستم و عدم تعامل و نهایتاً نتیجه‌گیری ناصحیح شده و زحمات از بین برود.
در آخر پیشنهاد می‌شود جهت تسریع و ایمن‌سازی در این حرکت دینی و ملی کمیته‌ای متشکل از دانشجویان و مسئولین ذیربط طی یک انتخابات دانشجویی تشکیل شده تا رهبری این حرکتها را که مطمئناً در جهت رشد و تعالی نظام اسلامی است در دست گیرند.
امید است با رعایت اینگونه موارد شاهد رشد بهتر و بیشتر تواناییهای دانشجویان و از بین رفتن آسیب‌های موجود در گفتمان جنبش دانشجویی باشیم.