تلاش‌های عربی برای حل بحران لبنان

کریم جعفری
لبنان همچنان صحنه حضور مخالفان و طرفداران دولت در خیابان‌هاست، در حالی که مخالفان دولت انگیزه‌های فراوانی برای تداوم حضور خود در سیزدهمین روز دارند، طرفداران دولت سر در گم در تداوم مقاومت سنیوره در برابر خواست مخالفان منتظر روزهای آینده هستند.
در همین حال تحرکات دیپلماتیک دیپلمات‌های عرب که هر روز بیشتر می‌شود به نظر می‌رسد در حال نتیجه دادن است.
اتحادیه عرب که یک هیات سودانی به ریاست مصطفی عثمان اسماعیل مشاور رئیس‌جمهور سودان را به منطقه اعزام کرده با ارائه پیشنهاد خود موفق شده است تا اندازه زیادی نظر مخالفان را جلب کند.
عثمان اسماعیل که کشورش ریاست دوره‌ای اتحادیه عرب را برعهده دارد، روز گذشته با ورود عمر و موسی دبیر کل این اتحادیه بر تلاش خود افزود تا بلکه بتواند طرف‌های درگیر را به یک تفاهم میانه برساند.
شیخ نعیم‌قاسم معاون دبیرکل حزب‌الله لبنان در گفت‌وگو با روزنامه الشرق‌الاوسط در مورد دیدگاه حزب متبوعش در این رایزنی‌ها گفت: «ما موافق تداوم تلاش‌ها هستیم اما به شرطی با انتخابات پیش از موعد موافق هستیم که امیل لحود، رئیس‌جمهور، تا پایان دوره ریاست‌جمهوری‌اش در قدرت بماند و کسی کاری به کار او نداشته باشد. قاسم گفت پس از موافقت با تکمیل دوران ریاست‌جمهوری لحود که در نوامبر آینده خواهد بود، می‌توان با اکثریت حاکم در مورد سایر موارد همچون دادگاه بین‌المللی، حکومت وحدت ملی و انتخابات ریاست‌جمهوری و پارلمانی زود هنگام به مذاکره نشست.
قاسم در ادامه این گفت‌وگو گفت: ما منتظر واکنش جناح اکثریت و جریان 14 مارس به طرح پیشنهادی هیات سودانی هستیم تا پس از پذیرش اولیه این طرح در سایر موارد نیز نظر خود را اعلام کنیم. وی اضافه کرد و تلاش باید منجر به حضور یک سوم به علاوه یک مخالفان در کابینه شود و در غیر این صورت هیچ طرحی از طرف مخالفان مورد قبول نخواهد بود، این نقطه آغازین گفت‌وگو است، پس از آنکه این امر تثبیت شد، حاضریم در سایر موارد به مذاکره بپردازیم.
معاون دبیرکل حزب‌الله در ادامه با بیان اینکه ما تابع برنامه‌های از پیش تعیین شده خود هستیم و اقداماتمان را بر این اساس پیش می‌بریم، از هیچیک از آنها کوتاه نخواهیم آمد و تا برآورده شدن آنها تلاش خواهیم کرد.
در حالی که قاسم از تداوم برنامه‌های مخالفان می‌گوید، حسین در حال مسئول اطلاع‌رسانی حزب‌الله تلاش اتحادیه عرب را ابتدای راه خواند و گفت ما منتظر جواب دولت به این پیشنهاد هستیم. وی در ادامه گفت هیچ قصدی برای کم کردن تحرکمان نداریم و همچنان در خیابان‌ها خواهیم ماند و در این مورد با هم‌پیمانان خود رایزنی نزدیک و همه‌جانبه‌ای داریم.
پایگاه خبری محیط نیز نوشت، عمرو موسی دبیر کل اتحادیه عرب با نیمه تمام گذاشتن سفر خود به واشنگتن راهی لبنان شده تا به عثمان اسماعیل سودانی کمک کند. موسی که از ابتدای به خیابان آمدن مخالفان دولت برای دومین بار است راهی بیروت شده، تلاش دارد تا به زعم خودش لبنان را از بن‌بست دربیاورد.
موسی پس از ورود به بیروت با سران مخالفان و اعضای گروه 14 مارس دیدار کرده است. مصطفی عثمان اسماعیل نیز در طول اقامت خود در بیروت علاوه بر دیدار با مقامات لبنانی به دیدار رهبران مذهبی رفت و سپس راهی دمشق شد تا نظر مقامات این کشور را نیز در مورد تحولات آینده جویا شود.
طرح هفت ماده‌ای
روزنامه السفیر چاپ اردن در گزارشی راجع به تلاش‌های دیپلماتیک اعراب نوشت، طرح پیشنهادی اعراب دارای 7 بند است و سیدحسن نصرا... دبیر کل حزب‌ا... لبنان نیز موافقت خود را با آن اعلام کرده است. این روزنامه به نقل از یک منبع آگاه نوشت، رئیس هیات سودانی هنگام اقامت در دمشق توانست نظر موافق نصرا... را جلب کند. اسماعیل در گفت‌وگو با شبکه خبری العربیه گفت،‌هنوز در ابتدای راه هستیم و تمام موافقت‌ها هم ابتدایی هستند. وی گفت من به دبیر کل حزب‌ا... قول داده‌ام که حتی‌الامکان یک سوم پست‌های کابینه را به دست بیاورم.
اسد: هر چه لبنانی‌ها بخواهند
بشار اسد رئیس‌جمهور سوریه که کشورش متهم است در تحولات لبنان دست دارد و از مخالفان سنیوره حمایت می‌کند. پس از دیدار با فرستاده ویژه اتحادیه حمایت می‌کند پس از دیدار با فرستاده ویژه اتحادیه عرب در دمشق به خبرنگاران گفت سوریه تلاش می‌کند آرامش و امنیت در لبنان حاکم باشد و ما از آنچه تمام لبنانی‌ها بر آن اتفاق نظر داشته باشند حمایت می‌کنیم. وی با حساس خواندن اوضاع منطقه در وضعیت فعلی گفت، خواستار بازگشت امنیت و آرامش هستم و امیدوارم وزیر امور خارجه سوریه نیز پس از دیدار با عثمان اسماعیل از حمایت کامل کشورش از تلاش‌های صورت گرفته توسط اتحادیه عرب خبر دهد.
در مقابل تمام این خوشبینی‌ها سمیر جعجع رهبر نیروهای لبنان و از اعضای برجسته گروه 14 مارس، یک بار دیگر سوریه را متهم کرد که در مسائل داخلی لبنان دخالت می‌کند. وی با بیان اینکه طرح پیشنهادی اتحادیه عرب نمی‌تواند نقاط اختلاف را بپوشاند، گفت باقی ماندن مخالفان در خیابان‌ها هیچ نتیجه‌ای ندارد و دولت سنیوره از این راه سرنگون نخواهد شد.
روزنامه‌های لبنان: نتیجه‌ای ندارد
روزنامه‌های لبنانی روز گذشته تلاش‌های اتحادیه عرب برای نزدیک کردن مواضع اکثریت حاکم و مخالفان را بی‌نتیجه خواندند و با ابراز شک در این مورد نوشتند، اکثریت حاکم به احتمال زیاد با این طرح موافقت نخواهد کرد. روزنامه النهار که به گروه 14 مارس و دولت نزدیک است، نوشت به نظر می‌رسد بازگشت عثمان اسماعیل نمی‌تواند گرهی از مشکلات موجود باز کند... اختلافات میان طرفین برای به دست گرفتن یک سوم کابینه بسیار شدیدتر از آن است که بتوان تصوری برای موافقت با آن فرض کرد.
روزنامه السفیر که به مخالفان نزدیک است نیز نوشت تلاش‌های عربی به شرط‌های پیشین برخورد کرده، به این ترتیب که اتحادیه عرب به همان راه قبلی رفته و به تکرار مکررات پرداخته است... شاید این تلاش‌ها مشکلات موجود را به نقطه‌ای برساند که ماورای صفر باشد.
روزنامه میانه‌رو الانوار نیز نوشت تلاش‌ها و دیدارهای اسماعیل نتوانسته فضای سنگین حاکم بر طرفین را بشکند، اختلافات همچنان باقی است و هیچ پیشرفتی حاصل نشده است.
گزارش پرامرتز
سرژ پرامرتز قاضی بلژیکی پرونده ترور رفیق حریری شامگاه سه‌شنبه گزارش تحقیقات کمیته تحت نظرش در این مورد را تحویل کوفی عنان دبیر کل سازمان ملل داد. دایره اطلاع‌رسانی سازمان ملل متحد با اعلام این خبر در سایت خود نوشت پس از آن عنان گزارش را به اعضای شورای امنیت خواهد داد. قرار است نخستین جلسه مشورتی در این مورد دوشنبه آینده در مقر سازمان ملل متحد برگزار شود.