طرح بایدن برای تقسیم عراق

سناتور بایدن به دلیل اعتباری که در سیاست خارجی و کارنامه موفقی که دارد به عنوان گزینه‌ای سالم و بی‌خطر برای معاونت ریاست جمهوری اوباما انتخاب شده است. اما این موضوع که آیا اوباما از طرح بایدن حمایت می‌کند یا خیر؟ طرح تقسیم عراق که مرکز ثقل کارزار ریاست جمهوری بایدن بوده و در تضاد با طرح عقب‌نشینی اوباماست یک مانع بالقوه برای این رقابت است.
زمانی که بایدن در ابتدا حامی ‌جنگ بود ردای حضور در رقابت ریاست جمهوری بر تن کرد، مکررا بر این پافشاری می‌کرد که تنها نامزدی است که دارای یک برنامه کاری برای پایان بخشیدن به جنگ است.
رقابت او باعث ساخت فیلمی ‌تصویری از وی در مباحثه Youtube شد که می‌گفت: «جو بایدن تنها فرد با تجربه و با برنامه برای پایان بخشیدن مسئولانه به این جنگ است، بنابراین فرزندان ما نباید عقب‌نشینی کنند».
تقسیم عراق
این طرح عملا خواستار تقسیم عراق بود. در بخشی از این طرح آمده بود: «ایالات متحده باید فعالانه از یک راه‌حل سیاسی در عراق بر اساس مواد نهایی قانون اساسی حمایت کند؛ راه‌حلی که سیستمی ‌فدرال را به وجود آورده و ایجاد مناطق فدرال را به رسمیت می‌شناسد و منطبق با خواسته‌های مردم عراق و رهبران آنها است.»
به رغم مخالفت‌های گاه و بیگاه بایدن اما این طرح مورد توجه سایر سیاستمداران و اصحاب مطبوعات قرار گرفت و از آن تقسیم عراق به سه منطقه را برداشت کردند؛ یک منطقه برای اهل سنت، یک منطقه برای شیعیان و منطقه‌ای هم برای کردها. بایدن خود نیز به دلیل این برداشت مقصر شناخته بود. در مقاله‌ای که بایدن در سال 2006 نوشت طرح را چنین توصیف کرد: «این ایده همچون مورد بوسنی در پی یک عراق متحد با غیرمتمرکز کردن آن است که به هر گروه قومی‌ ـ مذهبی مثل کردها، اعراب سنی و اعراب شیعه فرصت اداره امورات خاص خود را می‌دهد در حالی که دولت مرکزی مسئول منافع مشترک است.»
اولین نکته این طرح ایجاد سه منطقه بزرگ خودمختار با یک دولت مرکزی کارآمد در بغداد است. مناطق کردی، سنی و شیعه هر یک مسئول قوانین، اداره دولت و امنیت داخلی خود است. دولت مرکزی اما دفاع مرزی، امور خارجی و درآمدهای نفتی را کنترل خواهد کرد. طرح بایدن چنانکه بدین نام نامیده می‌شد ـ در سنا محبوبیت خاصی یافت. در سپتامبر 2007 این طرح در سنا به رأی گذاشته شد و با رأی 75 سناتور از جمله 26 جمهوریخواه تصویب شد. این اقدام غیرالزام‌آور نمی‌توانست رئیس‌جمهور را مجبور به اقدام کند چرا که تنها اراده سنا را بیان می‌کرد. هیلاری کلینتون و کریس داد به طرح بایدن رأی دادند در حالی که اوباما و مک کین اصلا رأی ندادند.
مشکل چیست؟ طرح تقسیم بایدن با طرح عراق اوباما سازگار نیست. طرح اوباما خواهان عقب کشیدن یک یا دو لشگر از عراق طی یک ماه است تا بدین ترتیب تمام ارتش آمریکا طی 16 ماه این کشور را تخلیه کنند.
طبق این طرح نیروهای باقی مانده «برای انجام مأموریت‌های ضد تروریستی هدفمند علیه القاعده در عراق و حمایت از پرسنل نظامی ‌و دیپلماتیک آمریکا» در این کشور باقی می‌مانند. تلاش دیپلماتیک برای گردهم آوردن تمامی‌ همسایگان عراق به معنای حفظ ثبات در منطقه است. در طرح اوبام] تقسیم ذکر نشده است. اوباما که در خصوص طرح بایدن پیش از کناره‌گیری وی مطمئن نبود اعلام کرد که هر طرح تقسیمی ‌که سرمنشأ آن در آمریکا باشد از سوی عراقی‌ها با دیده تردید نگریسته می‌شود.
در حادثه Town Hall در جولای 2007 اوباما گفت: «طرح تقسیم ممکن است بهترین راه‌حل نباشد اما همچنان برخی مسائل وجود دارد. ما آنها را بر عراقی‌ها تحمیل نمی‌کنیم. عراقی‌ها خود باید تصمیم بگیرند... اگر دولت عراق بر این باور است که می‌تواند یک دولت متحد تشکیل دهد پس باید چنین کنند. اگر آنها خواهان یک «تقسیم نرم» هستند باید چنین کنند. اگر می‌خواهند که ما کشورشان را ترک کنیم، ما هم می‌توانیم چنین کنیم اما آنها باید مجموعه‌ای از تصمیمات را اتخاذ کنند.»
به نظر می‌رسد بایدن از درگیری که این وضعیت می‌تواند به وجود آورد آگاه است. سخنرانی‌هایی که وی در سالن سنا پیش از رأی‌گیری از طرحش در سپتامبر 2007 انجام داد در وب سایت او در دسترس نیست. بخشی از مسائلی که در صفحه وب سایت بایدن مربوط به عراق بود می‌پذیرفت که این طرح وجود داشت و از سوی سنا تایید شده بود؛ اما هیچ بحثی از تقسیم در امتداد مرزهای فرقه‌ای به میان نیاورده است. دفتر بایدن به پرسش‌ها در خصوص اینکه آیا این سناتور همچنان حامی ‌رویکرد تقسیم است یا خیر پاسخی فوری نداد. اندکی بعد دفتر بایدن تایید کرد که بایدن همچنان حامی ‌طرحی است که در سر مقاله نیویورک تایمز خلاصه شده است. در هر حال آنها مخالف استفاده از کلمه «تقسیم» هستند.