خطر در کمین صعنت نفت عراق

فرااستوکمن
ترجمه محمود بلند اختر
پس از دو سال تلاش، سرمایه‌گذاری و حملات پیاپی، کارکنان شرکت‌های نفتی آمریکایی در عراق موفق به تکمیل ترمیم خطوط انتقال نفت عراق به عنوان یکی از اصلی‌ترین بخش‌های صنعت نفت شدند. اما این موفقیت بخش کوچکی از یک پیروزی در صنعت نفت عراق است که شورش‌ها همچنان آن را تهدید می‌کند،‌به طوری که این ناآرامی‌ها می‌تواند اصلی‌ترین بخش‌اقتصادی عراق را به نابودی کشانده و 1/8 میلیارد دلار سرمایه‌گذاری آمریکا در این صنعت حیاتی را زایل گرداند. سه سال پس از اظهارات مقامات آمریکایی منبی بر این که نفت می‌تواند اقتصاد درهم شکسته عراق را احیا نماید،‌ا ین بخش همچنان در آشوب است اما طی ماه گذشته برخلاف مدت مشابه در سال قبل انفجارها در خطوط انتقال این کشور کاهش یافت. بنا بر اعلام موسسه تحلیل امنیت جهانی، صنعت نفت عراق که بیش از 60 درصد تولید ناخالص داخلی را تشکیل داده و 90 درصد بودجه دولت بر اساس آن است از 2003 تا ژانویه 2005 با 300 حمله مهم روبه‌رو بوده است. مقامات عراقی می‌گویند این حملات نزدیک به 11 میلیارد دلار به دولت این کشور خسارت وارد کرده اسصت.
در کرکوک به عنوان منطقه‌ای نفت خیز در شمال عراق همه روزه درگیری‌هایی بین شورشیان و نیروهای امنیتی وجود دارد. رابرت ماگوری،‌ یکی از مقامات آمریکایی واقع در سفات این کشور در عراق که تمرکزش بر روی صنعت نفت عراق است می‌گوید: درگیری‌ها همه روزه وجود دارد ولی در عین حال امیدهایی نیز برای کاهش این عملیات قابل رویت است. درگیری‌ها در هیچ جای عراق به اندازه مناطقه شنی‌‌نشین بین النهرین در عراق که ایالات متحده طی حملات به آنجا پل استراتژیک الفتح را تخریب کرد،‌مشهود نمی‌ّاشد. در این منطقه شورشیان یکی از اصلی‌ترین،‌خطوط انتقال نفت عراق که نفت کرکوک را به پالایشگاه بیجی بزرگ‌ترین پالایشگاه عراق می‌رساند، تخریب کرده‌اند. این منطقه همچنین مسیر انتقال لوله 600 مایلی انتقال نفت عراق به ترکیه – یکی از دو مسیر اصلی صادرات نفت عراق – می‌باشد.
اما با ترمیم موفقیت آمیز خطوط انتقال نفت عراق، مقامات آمریکایی انتظار د ارند تا به زودی صادرات نفت از مسیر ترکیه که قبل از حمله آمریکا به عراق روزانه 800 هزار بشکه نفت از آن صادر می‌شده است هموار شود، اما در عین حال شورشیان در کمین خطوط انتقال نفت در منطقه بین‌النهرین و دیگر مناطق عراق می‌باشند. برخی کارشناسان بر این اعتقادند که خطوط جدید می‌تواند روزانه 200 هزار بشکه بر ظرفیت انتقال نفت این کشور که در حال حاضر 1/8 میلیون بشکه تولید می‌کند، بیافزاید، تعویض تجهیزات کهنه و تقویت خطوط انتقال نفت می‌تواند به تدریج ظرفیت تولید نفت این کشور را از 1/8 میلیون به 2/5 میلیون بشکه – رقمی که در دوران صدام حسین تولید می‌شد برساند.
مقامات آمریکایی می‌گویند، عراق در صورتی خواهد توانست بر ظرفیت تولید خود بیافزاید که نیروهای امنیتی این کشور بتوانند از تمامی خطوط انتقال نفت این کشور مراقبت نمایند. لاول فلد، کارشناس آمریکایی مسایل نفت می‌گوید: اگر می‌خواهید بر تولیدتان بیافزایید،‌ باید از شورشیان سریع‌تر عمل نمایید. انفجارهای خطوط نفت در عراق طی ماه‌‌های گذشته حتی توزیع داخلی را نیز با مشکل مواجه ساخته بود. در ماه دسامبر، پالایشگاه بیجی،‌به دلیل عدم وجود مسیری برای انتقال سوخت پالایش شده به بغداد به مدت یک هفته تعطیل شد.
سوخت پالایش شده این پالایشگاه برای خود‌روها و ژنراتورهای برق کار برد دارد. در اوایل ژانویه نیز ارتش عراق،‌ کامیون‌های حامل مواد سوختی را اسکورت می‌کرد ولی بنا بر گزارش خبرگزاری رویتراز هر 60 تانکر حامل مواد سوختی، 20 مورد آن توسط شورشیان منفجر شده است. در هر حال با وجود ترمیم خطوط انتقال نفت عراق، خطر همچنان این خطوط را تهدید می‌کند و تخریب هریک از این خطوط جدای از این که میلیون‌ها دلار به عراق خسارت وارد می‌کند، با از بین بردن زمینه صادرات نفت باعث عدم تامین بخشی عمده‌ای از درآمد دولت می‌شود.