انتخابات مصر و اخوان المسلمین

محسن کرمانی
انتخابات مجلس مردم مصر (مجلس الشعب) در حال برگزار شد که آمریکا فشارهای زیادی را برای بازکردن فضای سیاسی به مصر وارد می‌آورد. صرف نظر از نتیجه این فشارها، آمریکایی‌ها قصد دارد تحت عنوان "دمکراسی خواهی" کشورهای هم پیمان عرب خود را به الگوهای نظریه ترکیه و پاکستان تبدیل کنند که در عین بهره‌مندی از دمکراسی منافع آمریکا نیز در آنها حفظ گردد.
انتخابات دوره جدید مجلس مردم مصر، در سه دوره برگزار می‌شود که مرحله اول دور سوم آن در روز پنج‌شنبه 10/9/84 و مرحله دوم آن چهارشنبه 16/9/84 برگزار شد. گروههای اسلامگرای مصر که با محوریت اخوان المسلمین مصر و با شعار اسلام راه حل است در این انتخابات وارد شده‌اند،‌توانستند موفقیت غیر قابل انتظاری داشته باشند. آنها توانستند در دو دور انتخابات قبلی، هفتاد و شش نماینده مجلس 454 نفری را از آن خود سازند. مجلس مصر شامل 7 نماینده از 222 حوزه انتخاباتی و ده نماینده انتصابی رئیس جمهور می‌باشد.
بر اساس قانون انتخابات ریاست جمهوری مصر، هر حزبی که بتواند یک چهارم نمایندگان مجلی سمدرم مصر را بخود اختصاص دهد،‌مجاز است که برای انتخابات ریاست جمهوری نامزد معرفی کند. بر این اساس، نتیجه سومین دور این انتخابات برای حکومت مبارک حائز اهمیت ویژه‌ای بود؛ زیرا که اگر نامزدهای وابسته به اخوان المسلمین مصر می‌توانستند تعداد نمایندگان خود را در این مجلس به 111 نفر برسانند؛ راه برای ورود قانونی نامزد این گروه به انتخابات ریاست جمهوری هموار خواهد شد. البته این راه هم اکنون مسدود به نظر می‌رسد،‌زیرا که اخوان المسلمین از نظر قانونی یک حزب رسمی شناخته نمی‌شود،‌به نظر می‌رسد رهبران اخوان بعد از تکمیل عدد 111 نماینده،‌به صورت جدی و با بهره‌گیری از اهرم این نمایندگان،‌به دنبال ثبت قانونی گروه خود باشند.
به همین علت فاصله بین دور دوم و سوم انتخابات برای طرفین (حکومت و اخوان المسملین) مهم تلقی می‌شد و هر دو حداکثر تلاشهای خود را بکار گرفتند تا به هدف خود نایل شوند.
اخوان المسلمین در تلاش است تا این عدد را تکمیل کند؛ حکومت مصر نیز قصد دارد مانع از این کار شود. دستگیری حدود هزار نفر از طرفداران اخوان المسلمین در فاصله این دو دور انتخاباتی از اتخاذ شویه تهدید و ارعاب توسط حکومت مصر برای نیل به مقصود گواهی می‌دهد. حکومت مصر بخوبی می‌داند که هرچه نسبت شرکت در انتخابات که تابحال در حدود 25 درصد بوده است افزایش یابد،‌میزان موفقیت گروههای اسلامگرا نیز افزایش خواهد یافت زیرا که اصولاً مردم در مصر کمتر در انتخابات شرکت می‌کنند. سیاست تهدید و ارعاب برای دور کردن عده‌ای که معمولا در انتخابات شرکت نمی‌کنند و آرای آنان به سود گروههای اسلامگرامی باشد،‌کارساز است و حکومت مصر از این وسیله بخوبی استفاده کرده و می‌کند.
با نگاهی به سیر حوادث انتخابات مجلس مردم مصر می‌توان این نکته را دریافت که رئیس جمهور مصر قصد داشت در این انتخابات به آمریکایی‌ها بفهماند که محصول اصرار آنها برای ترویج دمکراسی در مصر،‌پیروزی اسلامگرایان مصری می‌باشد و توانست آنرا ثبات نماید.
دور اول و دوم این انتخابات این موضوع را اثبات کرد و به نظر می‌رسد مبارک تصور می‌کند که نتیجه انتخابات دور اول ودوم توانسته است این پیام را به آمریکایی‌ها منتقل کند.
این اطمینان خاطر و همچنان نگرانی از رسیدن تعداد نمایندگان اخوان به یکصد و یازده تن باعث شد که در دور سوم این انتخابات مبارک شیوه‌هایی پیشین را برای مقابله با گروههای اسلامگرا مجدداً بکار گیرد. طرح بلند پروازانه گروههای اسلامگرای مصری نیز می‌‌‌توانست آن باشد که اکثریت مجلس 454 نفری مصر را از آن خود سازند که البته با توجه به خط مشی‌ حکومت داری مبارک به کلی منتفی بوده و مبارک با ابزارهای که در اختیار دارد به هر شکلی از آن ممانعت خواهد کرد.
از این موضوع نباید غفلت کرد که گروههای اسلامگرای مصر بخصوص اخوان المسلمین ظرفیت بالایی برای جلب آرای مردم دارند و این انتخابات نشان می‌دهد که چنانچه فشارهای معمول بر این حزب برطرف شود،‌آنها خواهند توانست حتی اکثریت مجلس مصر را به خود اختصاص دهند.
نکته آخر آنکه استقبال آمریکایی‌ها از نتیجه انتخابات مصر و تائید اقدامات مبارک وتحلیل از وی گواه این موضوع است که آمریکایی‌ها نیز تا هنگامی از دمکراسی استقبال می‌کنند که نتیجه تآن بسود خودشان باشد و در این باره تفاهم خوبی بین آمریکا و مبارک وجود دارد.
آنچه مایه امیدواری خواهد بود آن است که رهبران مصر نیز بتوانند از این تحولات به نفع مردم کشورشان استفاده کرده و فقط به آنان تکیه نمایند.