نتایج انتخابات پارلمانی لبنان

ترور دو شخصیت لبنانی سرآغاز مجموعه‌ای از اتفاقات در این کشور شد.
رفیق حریری نخست‌وزیر سابق و «سمییر کسیر» روزنامه‌نگار و نویسنده لبنانی به فاصله دو ماه ترور شدند و این واقعه تحولات بعدی را در این کشور رقم زد.
از عمده‌ترین این تحولات حذف حضور سوریه در لبنان بود و اکنون امیل لهود آخرین شخصیت نزدیک به سوریه در صفحه سیاسی لبنان است. اما اتفاق مهمی که اکنون در لبنان در جریان است اینکه، برای اولین بار در 50 سال گذشته احزاب و جناح‌های سیاسی لبنان مشغول رقابت یا مشارکت برای بدست آوردن کرسی‌های پارلمان هستند.
بعد از ترور حریری در ماه فوریه، فشار برای خروج سوریه از لبنان بالا گرفت و این خروج در دو مرحله انجام شد. دولت استعفا کرد و انتخابات زودرس پارلمانی برگزار شد. دو ماه بعد سمیر کسیر نویسنده و روزنامه‌نگار روزنامه النهار لبنان هم ترور شد و چون او هم مانند حریری از مخالفان حضور سوریه در لبنان بود، فضای ایجاد شده تشدید گردید.
امیل لهود رئیس‌جمهور مسیحی و مارونی لبنان که از نزدیکان دمشق است،‌ در میان اکثر جمعیت مسلمان لبنان محبوبیتی ندارد و بعد از این وقایع عده‌ای خواستار استعفای او هم شدند. «نصیب لهود» پسر عموی او و از اعضای جنبش مخالف «مجمع ملی» از کسانی است که به عنوان جانشین احتمالی امیل لهود مطرح است.
روند انتخابات پارلمانی لبنان طی چهار هفته در سراسر این کشور برگزار شد و اکنون ائتلافی از گروههای سیاسی، پیروز این انتخابات هستند که نقطه مشترکشان (البته به غیر از حزب‌الله در جنوب) مخالفت با حضور سوریه است.
سعد حریری پسر رفیق حریری یکی از رهبران این ائتلاف است که پیش‌بینی می‌شود به نخست‌وزیری برسد. اکنون این سؤال در محافل سیاسی لبنان مطرح است که آیا او می‌تواند جای پدرش را بگیرد؟
سعد حریری 35 ساله و دانش آموخته دانشگاه جورج تاون آمریکا است که سال‌های اخیر را به اداره تجارت خانوادگی در عربستان گذرانده است. اما آیا او همانقدر که ذکاوت اقتصادی پدرش را به ارث برده، توانایی سیاسی او را هم به ارث برده است؟
حکومت خاندانی و موروثی از ویژگی‌های کشورهای خاورمیانه است و اغلب مشکلات بزرگی را هم به دنبال دارد. جدیدترین و نزدیکترین نمونه آن سوریه است که در ان بشار اسد جوان در سال 1990 به جای حافظ اسد مقتدر به قدرت رسید. او با برنامه اصلاحات روی کارآمد و قصد داشت این اصلاحات را یک شبه اجرا کند، اما نقش سیاستمداران قدیمی دوران پدرش را فراموش کرده بود و پیش از اینکه صندلی قدرت را به خوبی احساس کند با تهدیدات بسیاری روبرو شد.
سعد حریری مانند بشار اسد، یک چشم پزشک صرف نیست، او تحربه مالی و تجاری زیادی دارد اما از تجربه سیاسی چندانی برخوردار نیست.
نتایج سومین دور انتخابات پارلمانی لبنان که دو هفته پیش برگزار شد، به بازگشت میشل عون به عرصه سیاست لبنان بعد از 15 سال تبعید در فرانسه منجر شد. او کمتر از یک ماه بعد از بازگشت به بیروت جامعه مسیحیان لبنان را به عنوان یک نیروی سیاسی، منسجم کرد.
نتایج دو مرحله اول انتخابات پارلمانی لبنان به دلیل سیستم انتخاباتی این کشور قابل پیش‌بینی بود. ائتلاف سعد حریری در بیروت و ائتلاف شیعیان (حزب‌الله و امل) در جنوب لبنان به پیروزی رسیدند. در دور سوم انتخابات احزاب بر سر نیمی از کرسی‌های پارلمان در دره بقا و «مونت لبنان» رقابت می‌کردند. این مناطق از نظر مذهبی و قومی دارای تنوع خاصی است و نتایج آن برای آینده لبنان اهمیت زیادی دارد.
برای بدست آوردن نتایج بهتر و به عنوان یک استراتژی انتخاباتی، ائتلاف‌هایی میان احزاب ضد سوری و طرفدار سوریه در این مناطق صورت گرفت. عون هم در این استراتژی شریک شد.
برخلاف همه چهره‌های سیاسی کنونی لبنان مثل ولید جنبلاط و ائتلاف حریری و گروههای مسیحی و شیعی خود رئیس‌جمهور، مشیل عون هیچ همکاری با سوریه در سالهای گذشته نداشته و این وجه تمایز او با دیگر گروهها و شخصیت‌های لبنان است. عون حمایت خود را از مسیحیان دریافت می‌کند.
اما در میان سکولارها و ملی‌گراهای غیرمسیحی هم محبوبیت دارد.
اما خاطره جنگ داخلی و خشونت‌های آن سال‌ها، هنوز از یاد لبنانی‌ها نرفته است. دور سوم انتخابات پارلمانی لبنان که در 12 ژوئن برگزار شد همچنین شکستی بزرگ و منشعب کننده برای مخالفان لبنانی بود که در اواخر سال 2004 ظهور کردند و بعد از ترور رفیق حریری قدرت گرفتند. این ائتلاف که شعارشان مخالفت با حضور سوریه در لبنان بود، بعد از تحقق این عقب‌نشینی دیگر محوریت خود را از دست داد و تازه با اختلافات و تضاد منافع قومی درون خود روبه‌رو شد. دور سوم انتخابات در حقیقت انحلال رسمی این ائتلاف‌ بود که از دروزی‌ها به رهبری جنبلاط، سنی‌ها به رهبری طرفداران حریری و مسیحیان بدون رهبر، تشکیل شده بود. این انتخابات همچنین برای شخص ولید جنبلاط هم یک شکست بزرگ بود. او به عنوان شخصیت محوری ائتلاف مخالفان ضد سوریه، به دنبال تحکیم جایگاه و موقعیت خود در مقام رهبری ملی بود. اگرچه او اکنون هم در ائتلاف سعد حریری نفوذ زیادی دارد اما نتوانست در میان جامعه مسیحیان نفوذ مشابهی به دست آورد.
پیروزی میشل عون، مرز میان طرفداران و مخالفان سوریه را در لبنان شکست و فضای سیاسی این کشور را به ویژه برای کسانی مثل جنبلاط پیچیده کرد.
شاید اولین تیر ترکش این انتخابات به امیل لحود برخورد کند که دوره ریاست جمهوری‌اش به اصرار سوریه تمدید شده بود.
طبق قانون اساسی لبنان، ریاست جمهوری باید به یک رهبر مسیحی برسد. در چهارمین و آخرین مرحله از این انتخابات که 19 ژوئن برگزار شد، سرنوشت کرسی‌های پارلمان و تا حدی آینده لبنان معلوم شد.
سعد حریری که ائتلافش در مرحله آخر 28 کرسی باقی مانده را در شمال لبنان بدست آورد، خود را پیروز این انتخابات خواند چون از 128 کرسی پارلمان اکنون 72 کرسی به او و ائتلافش تعلق دارد. اکنون ائتلاف مخالفان سوریه اکثریت را در پارلمان لبنان به دست دارند. حرری بعد از اعلام این پیروزی در پاسخ به این سؤال که آیا به دنبال نخست‌وزیری است گفت، در این باره با هم پیمانان سیاسی‌اش مشورت می‌کند.
اولین واکنش مطبوعات بیروت به نتایج نهایی انتخابات هشدار درباره شدت گرفتن درگیری‌های قومی بود. روزنامه السفیر در این باره نوشت، رای دادن براساس مرزبندی‌های قومی راه را برای از سرگیری کشمکش‌های داخلی هموار کرده است. اتهام میشل عون به سعد حریری درباره خرید رأی و تخلف انتخابات، اولین نشانه‌های این تنش‌های قومی بود.
«عون» بلافاصله بعد از اعلام نتایج انتخابات گفت: ما در موضع اپوزیسیون قرار می‌گیریم، چون نمی‌توانیم بخشی از اکثریتی باشیم که با تخلف به پیروزی رسیده است. ائتلاف حریری اکنون 72 کرسی دارد و عون 21 کرسی. ائتلاف شیعیان (حزب‌الله و امل) هم دارای 35 کرسی است. اکنون میشل عون که 15 سال پیش به عنوان دشمن سوریه لبنان را ترک کرد اکنون در شرایطی کاملاً تضادآمیز در کنار طرفداران سوریه از جمله میشل مور وزیر دفاع و کشور و سلیمان فرانجیه رهبر مسیحیان شمال در یک موضع قرار گرفته است.
فرانجیه که پدرش در سال 1978 توسط یک جنگ سالار مسیحی رقیب کشته شد، بعد از اعلام نتایج نهایی انتخابات به تلویزیون لبنان گفت: آنچه که از آن می‌ترسیدیم در حال روی دادن است. شمال لبنان دچار تفرقه قومی مذهبی شده و اکنون به جایی رسیده‌ایم که همواره درباره آن هشدار داده می‌شد.
اکنون پارلمان جدید لبنان در کنترل همان چهره‌هایی است که در جریان جنک داخلی و سال‌های بعد از آن در عرصه سیاسی این کشور حضور داشتند. عمده‌ترین چالش پیش روی سعد حریری اکنون چگونگی رفتار در مقابل حزب‌الله است. با توجه به پیروزی انتخابات حزب‌الله و 14 کرسی که اکنون در پارلمان دارد،‌ همکاری با رهبری حزب‌الله اولین گزینه پیش روی هر دولتی است که در بیروت به قدرت برسد و رویارویی مستقیم به معنی از سرگیری درگیری‌های خونین است.