گامهایی که طی شد...

1- اولین بررسی درخواست الحاق ایران در نشست شورای عمومی /(M/GC/WT65) 8-9  مه 2001
دومین موضوع دستور کار الحاق ایران بود. رئیس جلسه شورای عمومی استوارت هاربینسون از هنگ‌کنگ چین توجه اعضاء را به اطلاعیه‌ای از سوی ایران، مندرج در سند /IRN/ACC/WT1، مبنی بر درخواست الحاق به موافقت‌نامه سازمان تجارت جهانی معطوف ساخت و گفت این موضوع به درخواست مصر به نمایندگی از سوی گروه غیررسمی کشورهای در حال توسعه در دستور کار نشست حاضر قرار گرفته است. نماینده آمریکا ـ ریتاهیس گفت: دولتش در حال حاضر مشغول بررسی داخلی این موضوع است و در موقعیتی نیست که اکنون درخصوص درخواست الحاق ایران بحث کند.
نماینده مالزی به نمایندگی از سوی گروه غیررسمی کشورهای در حال توسعه، از سخنان نماینده آمریکا تشکر کرد و گفت: این موضوع باید همچنان در دستور کار بماند و امیدوار است که از نشست آتی شورای عمومی پاسخ مناسبی آماده گردد، به‌نحوی که رویه‌های معمول بتواند دنبال شود. نماینده اتحادیه اروپا گفت که این اتحادیه بر این باور است که هر درخواست الحاق به موافقت‌نامه سازمان تجارت جهانی باید فی‌نفسه مطابق با حقوق و تعهدات سازمان تجارت جهانی مورد بررسی قرار گیرد.
وی افزود: این اتحادیه تشکیل یک گروه کاری را مدنظر دارد و در عین حال اجماع را یک امر مهم در این سازمان می‌شمارد. وی گفت: این اتحادیه آمادگی دارد در فرصت بعدی به این موضوع بازگردد. شورای عمومی این اظهارات را مورد توجه قرار داد و توافق کرد در نشست آتی دوباره موضوع را مورد بررسی قرار دهد.
2- دومین بررسی درخواست الحاق ایران در نشست شورای عمومی (/M/GC/WT66)، 19-18 ژوئیه 2001
دومین موضوع دستور کار الحاق ایران بود. رئیس جلسه شورای عمومی هاربینسون توجه اعضاء را به اطلاعیه‌ای از سوی ایران، مندرج در سند /IRN/ACC/WT1 مبنی بر درخواست الحاق به موافقت‌نامه سازمان تجارت جهانی معطوف ساخت و یادآور شد این موضوع به تقاضای مصر در دستور کار جلسه 9-8 مه 2001 قرار گرفته است و متعاقباً توسط مالزی به نمایندگی از گروه غیررسمی کشورهای در حال توسعه مورد تایید قرار گرفته و شورای عمومی توافق کرده است که در جلسه حاضر مجدداً به این موضوع رسیدگی کند.
نماینده آمریکا ـ لینت دیلی گفت: دولتش در حال حاضر این موضوع را در دست بررسی دارد و اکنون در موقعیتی نیست که پاسخی ارائه کند، نماینده مالزی به نمایندگی از سوی گروه غیررسمی کشورهای در حال توسعه از نماینده آمریکا به خاطر سخنانش تشکر کرد و افزود: از زمان نشست شورای عمومی در 9-8 مه 2001، گروه غیررسمی کشورهای در حال ‌توسعه در انتظار یک پاسخ مناسب جهت دنبال شدن رویه‌های معمول در این خصوص بوده است.
در عین حال، وی ابراز امیدواری کرد که پاسخ مناسبی ارائه گردد و خواستار آن شد که موضوع در دستور کار نشست بعدی شورای عمومی قرار گیرد. شورای عمومی این اظهارات را مورد توجه قرار داد و توافق کرد در نشست بعدی خود این موضوع را بار دیگر مورد بررسی قرار دهد.
3- سومین بررسی درخواست الحاق ایران در نشست شورای عمومی (/M/GC/ET69)، 10 اکتبر 2001
اولین موضوع دستور کار الحاق ایران بود. پس از سخنان رئیس جلسه شورای عمومی، نماینده آمریکا گفت که دولتش از شکیبایی اعضاء مادامی که بررسی جامع سیاستش در خصوص ایران ادامه دارد، قدردانی می‌کند. با این وجود، هیات نمایندگی آمریکا در موقعیتی قرار ندارد که به بحث الحاق ایران در جلسه حاضر بپردازد و انتظار دارد بتواند در آینده نزدیک در مورد ماهیت موضوع تصمیم‌گیری کند.
نماینده مصر به نمایندگی از گروه غیررسمی کشورهای در حال توسعه، سخنان نماینده آمریکا را مورد توجه قرار داد و یادآوری کرد که با توجه به این که موضوع از آغاز سال 2001 در دستور کار قرار داشته است نماینده این گروه در نشست پیشین ابراز امیدواری کرده بود که پاسخ مناسبی در نشست حاضر ارائه گردد. وی اظهار تاسف کرد که تصمیم همچنان معلق مانده است اما ابراز امیدواری کرد که در نشست بعدی شورای عمومی در خصوص تشکیل گروه کاری الحاق ایران اجماع حاصل گردد. شورای عمومی این اظهارات را مورد توجه قرار داده و موافقت کرد تا در نشست بعدی خود مجدداً موضوع را مورد بررسی قرار دهد.
4- چهارمین بررسی درخواست الحاق ایران در نشست شورای عمومی (/M/GC/WT71): 31 اکتبر و 1 نوامبر 2001
اولین موضوع دستور کار الحاق ایران بود. رئیس جلسه شورای عمومی ـ هاربینسون ـ توجه اعضاء را به اطلاعیه‌ای از سوی ایران، مندرج در سند /IRN/ACC/WT1 مبنی بر تقاضای الحاق به موافقت‌نامه سازمان تجارت جهانی معطوف کرد و خاطرنشان ساخت که مشورت در این مورد همچنان ادامه دارد. با این وجود، با توجه به فرصت کوتاهی که اعضاء پس از نشست قبلی در 10 اکتبر 2001 که موضوع در دستور کار قرار داشت در اختیار داشته‌اند و با توجه به این‌که بایستی خود را برای نشست وزیران دوحه آماده می‌کرده‌اند، پیشنهاد می‌کنم که این موضوع در نشست بعدی شورای عمومی مجدداً مورد رسیدگی قرار گیرد. شورای عمومی به همین نحو توافق کرد.
5- پنجمین بررسی درخواست الحاق ایران در نشست شورای عمومی ( /M/GC/WT72): 20-19 دسامبر 2001
اولین موضوع دستور کار الحاق ایران بود. پس از سخنان رئیس جلسه شورای عمومی، نماینده آمریکا قدردانی دولتش را از شکیبایی اعضاء در مدتی که بررسی جامع سیاستش در مورد ایران ادامه دارد ابراز کرد. وی گفت حال که هیات نمایندگی آمریکا در موقعیتی نیست که درخواست ایران را در جلسه حاضر بررسی کند، انتظار دارد بتواند در آینده نزدیک درخصوص ماهیت موضوع تصمیم‌گیری کند.
نماینده مالزی، به نمایندگی از سوی گروه غیررسمی کشورهای درحال‌توسعه، از این‌که آمریکا قادر نیست در جلسه حاضر به این درخواست پاسخ مثبت دهد اظهار تاسف کرد و گفت: این موضوع از اوایل سال 2001 در دستور کار شورای عمومی قرار دارد و کشورهای درحال‌توسعه امیدوارند که آمریکا به زودی بررسی‌های خود را تکمیل کند و بتواند در نشست بعدی شورای عمومی با تشکیل گروه کاری الحاق ایران موافقت کند.
شورای عمومی این اظهارات را مورد توجه قرار داد و توافق کرد که در نشست بعدی خود موضوع را بار دیگر مورد رسیدگی قرار دهد.
6- ششمین بررسی درخواست الحاق ایران در نشست شورای عمومی ( /IRN/ACC/WT73): 15-13 فوریه و 1 مارس 2001
اولین موضوع دستور کار الحاق ایران بود. رئیس جلسه شورای عمومی توجه اعضاء را به درخواست الحاق ایران معطوف ساخت و یادآوری کرد که این درخواست نخستین بار در مه 2001 به تقاضای مصر به نمایندگی از گروه غیررسمی کشورهای درحال‌توسعه مورد بررسی شورای عمومی قرار گرفته است و از آن پس شورای عمومی این موضوع را به جلسات ژوئیه، اکتبر و دسامبر 2001 مورد بررسی قرار داده است و در جلسه دسامبر توافق کرده است که در نشست حاضر این درخواست بار دیگر مورد بررسی قرار گیرد.
نماینده آمریکا قدردانی دولتش را نسبت به شکیبایی اعضاء مادام که بررسی جامع سیاستی دولتش درباره ایران ادامه دارد ابراز کرد. وی گفت حال که هیاتش در موقعیتی نیست که درخصوص این درخواست در این جلسه به بحث بپردازد انتظار دارد در آینده نزدیک بتواند درخصوص ماهیت موضوع تصمیم‌گیری کند.
نماینده مالزی که از سوی گروه غیررسمی کشورهای در حال‌توسعه سخن می‌گفت اظهار داشت که سخنان نماینده آمریکا را مورد توجه قرار داده است و افزود مدتی است که درخواست الحاق در دستور کار شورای عمومی قرار داشته است و برای اعضاء مهم است که در این‌خصوص به تصمیمی برسند. وی ابراز امیدواری کرد که آمریکا به زودی بررسی خود را تکمیل کند تا بتوان در مورد تشکیل گروه کاری الحاق ایران به اجماع رسید. او بار دیگر از آمریکا خواست که در نشست آتی شورای عمومی پاسخی مثبت در این خصوص ارائه کند. شورای عمومی این اظهارات را مورد توجه قرار داد و توافق کرد که در نشست بعدی خود بار دیگر موضوع را مورد رسیدگی قرار دهد.
7- هفتمین بررسی درخواست الحاق ایران در نشست شورای عمومی (/M/GC/WT74): 14-13 مه 2002
اولین موضوع دستور کار الحاق ایران بود. پس از سخنان رئیس جلسه شورای عمومی ـ سرجیو مارچی از کانادا ـ نماینده آمریکا گفت که هیات نمایندگی آمریکا چیزی برای افزودن بر آنچه در نشست فوریه/ مارس گفته است ندارد. وی افزود: موضوع درخواست الحاق ایران به سازمان تجارت جهانی تحت بررسی دولت وی قرار داد و هیات نمایندگی آْمریکا در موقعیتی نیست که بتوان در مورد این موضوع در جلسه حاضر صحبت کند، نماینده مالزی که از سوی گروه غیررسمی کشورهای درحال‌توسعه سخن می‌گفت اظهار داشت که سخنان نماینده آمریکا را موردتوجه قرار داده است گفت: در نشست فوریه/ مارس شورای عمومی، کشورهای درحال‌توسعه ابراز امیدواری کردند که هرچه زودتر پاسخ مثبتی برای درخواست الحاق ایران بدست آید.
وی افزود این درخواست مدتی است که در دستور کار شورای عمومی قرار داشته است و مایه نومیدی است که آمریکا هنوز نتوانسته است پاسخ مثبتی در این خصوص ارائه کند. وی گفت: کشورهای درحال‌توسعه قویاً از آمریکا می‌خواهند در نشست آتی شورای عمومی به این موضوع پاسخ مثبت دهد شورای عمومی این اظهارات را مورد توجه قرار داد و توافق کرد در نشست بعدی خود بار دیگر موضوع را مورد رسیدگی قرار دهد.
8- هشتمین بررسی درخواست الحاق ایران در نشست شورای عمومی (/M/GC/WT75): 8 و 31 ژوئیه 2002
اولین موضوع دستورکار الحاق ایران بود. پس از سخنان رئیس جلسه شورای عمومی، نماینده آمریکا گفت که چیزی برای افزودن بر بیانیه‌اش در نشست پیشین ندارد. وی افزود: دولتش موضوع الحاق ایران را تحت بررسی دارد و هیات نمایندگی در موقعیتی نیست که در نشست حاضر بتواند در این خصوص صحبت کند. نماینده مالزی که به نمایندگی از سوی گروه غیررسمی کشورهای درحال‌توسعه سخن می‌گفت اظهار داشت که سخنان نماینده آمریکا را موردتوجه قرار داده است.
وی گفت: در نشست ماه مه شورای عمومی، کشورهای درحال‌توسعه ابراز امیدواری کردند که در اولین فرصت ممکن پاسخ مثبتی در مورد درخواست مدتی است که در دستورکار شورای عمومی قرار دارد و مایه نومیدی است که آمریکا هنوز نتوانسته است پاسخ مثبتی در این خصوص ارائه کند. وی گفت: از این‌رو، این اتحادیه آغاز فرآیندی که اساس اعطای چنین وضعیتی را در سطح چندجانبه نیز فراهم می‌سازد مناسب تلقی می‌کند شورای عمومی این اظهارات را مورد توجه قرار داد و توافق تا در نشست بعدی خود بار دیگر موضوع را مورد رسیدگی قرار دهد.
9- نهمین بررسی درخواست الحاق ایران در نشست شورای عمومی (/M/GC/WT76): 15 اکتبر 2002
سومین موضوع دستور کار الحاق ایران بود. پس از سخنان رئیس جلسه شورای عمومی، نماینده آمریکا گفت که هیات نمایندگی چیزی برای افزودن بر بیانیه‌اش در نشست ماه ژوئیه ندارد. این موضوع تحت بررسی دولتش قرار دارد و هیات نمایندگی در موقعیتی نیست که در جلسه حاضر در این خصوص صحبت کند. نماینده مالزی به نمایندگی از سوی گروه غیررسمی کشورهای درحال‌توسعه گفت: درخواست الحاق ایران مدتی است که در دستور کار شورای عمومی قرار داده شده است و گروه کشورهای درحال‌توسعه معتقداند که این موضوع باید از توجهی که سزاوار است برخوردار شود.
وی افزود: کشورهای درحال‌توسعه امیدوارند که این موضوع در یک اقدام فوری حل شود و قویاً از آمریکا می‌خواهند که در نشست بعدی پاسخ مثبتی در این خصوص ارائه کند. شورای عمومی این اظهارات را موردتوجه قرار داد و توافق کرد تا در نشست بعدی خود بار دیگر موضوع را مورد رسیدگی قرار دهد.
10- دهمین بررسی درخواست الحاق ایران در نشست شورای عمومی (/M/GC/WT77): 10-12 و 20 دسامبر 2002
دومین موضوع دستور کار الحاق ایران بود. پس از سخنان رئیس جلسه شورای عمومی، نماینده آمریکا گفت: موضوع الحاق ایران همچنان در دست بررسی دولتش می‌باشد و هیات نمایندگی چیزی برای افزودن به بیانیه‌اش در نشست ماه اکتبر شورای عمومی ندارد. نماینده مالزی، به نمایندگی از سوی گروه غیررسمی کشورهای درحال‌توسعه، گفت: کشورهای درحال‌توسعه اظهارات نماینده آمریکا را مورد توجه قرار داده‌اند.
وی افزود: درخواست الحاق ایران مدت زمانی است که در دستور کار شورای عمومی قرار گرفته است و برای اعضاء مهم است که به تصمیمی در این خصوص برسند. وی همچنین گفت: کشورهای درحال‌توسعه امیدوارند که آمریکا به زودی بررسی خود را تکمیل کند تا بتوان درخصوص تشکیل گروه کاری این درخواست الحاق به اجماع رسید و بار دیگر قویاً از آمریکا می‌خواهند در نشست بعدی شورای عمومی این اظهارات را مورد توجه قرار داد و توافق کرد در نشست آتی خود بار دیگر موضوع را مورد رسیدگی قرار دهد.
11- یازدهمین بررسی درخواست الحاق ایران در نشست شورای عمومی (/M/GC/WT78): 10 فوریه 2003
اولین موضوع دستور کار الحاق ایران بود. پس از سخنان رئیس جلسه شورای عمومی، نماینده آمریکا گفت: موضوع الحاق ایران به سازمان تجارت جهانی همچنان در دست بررسی دولتش قرار دارد و هیات نمایندگی چیزی برای افزودن بر آنچه در نشست قبلی شورای عمومی در ماه دسامبر گفته است ندارد.
نماینده مالزی، به نمایندگی از سوی گروه غیررسمی کشورهای درحال‌توسعه گفت: کشورهای درحال‌توسعه اظهارات نماینده آمریکا را موردتوجه قرار داده‌اند و متاسفانه ملاحظه کرده‌اند که آمریکا در موقعیتی نیست که در این خصوص پاسخ مثبت دهد و همچنان امیدوارند که در نشست بعدی شورای عمومی این پاسخ مثبت از سوی آمریکا ارائه گردد. شورای عمومی این اظهارات را مورد توجه قرار داد و توافق کرد تا در نشست بعدی خود این موضوع را بار دیگر مورد رسیدگی قرار دهد.
12- بیست‌وپنجم اردیبهشت ماه سال 1382 (15 مه 2003)
شورای عمومی سازمان تجارت جهانی بار دیگر درخواست الحاق ایران را مورد بررسی قرار داد و پس از سخنان نماینده آمریکا و نماینده تانزانیا (به نمایندگی از سوی گروه غیررسمی کشورهای درحال‌توسعه)، شورای عمومی موافقت کرد در نشست بعدی خود مجدداً این درخواست را مورد بررسی قرار دهد. از دو سال پیش (18 اردیبهشت 1380) که درخواست الحاق ایران برای اولین بار در دستور کار شورای عمومی قرار گرفت این دوازدهمین باری بود که بررسی این درخواست به بعد موکول می‌گردید.
با گذشت یک سال از زمان آغاز بررسی‌های شورای عمومی، نقدی را بر این روند منتشر کرد که نشان می‌داد بکارگیری شرط اجماع برای متوقف ساختن درخواست الحاق یک کشور علاوه‌بر این‌که از منطق ضعیفی برخوردار است. درخواست الحاق را در بن‌بست حقوقی قرار نمی‌دهد. این بار، مقارن با گذشت دو سال تمام از زمان آغاز بررسی‌های شورای عمومی، روایت شورای عمومی از پیشینه این بررسی‌ها بدون هیچ شرح و توضیحی براساس صورت‌جلسه انتشاریافته آن شورا در اختیار خوانندگان گرامی قرار می‌گیرد. در فاصله یک ساله اخیر، این پدیده بی‌سابقه، نمونه‌های جدیدی نیز یافته است.
درخواست الحاق سوریه و لیبی نیز پس از گذشت بیش از یک سال از زمان تسلیم آن هنوز در دستور کار شورای عمومی قرار نگرفته است و این همان وضعیتی است که درخواست الحاق ایران از زمانی که در سال 1375 (1996 م) به سازمان تجارت جهانی تسلیم شد تا زمان اولین بررسی آن در شورای عمومی در سال 1380 (2001) به مدت پنج سال بدان دچار بود.
تغییر این وضعیت درخصوص درخواست الحاق ایران که در آغاز گزارش حاضر بدان پرداخته شده است خود تاییدی است بر آن‌که سستی منطق متوقف ساختن درخواست الحاق، تصوری را برای دوام آن باقی نمی‌گذارد و مستلزم پرداختن بهایی از سوی ایران نخواهد بود و بالاخره هنوز هم باید منتظر ماند و دید که سستی این منطق و با چاره‌اندیشی‌های حقوقی سازمان کدام‌یک زودتر کارگر خواهند افتاد و گره از این مشکل خواهند گشود.
13- تقاضای عضویت ایران در سازمان تجارت جهانی برای سیزدهمین بار با مخالفت ‌آمریکا مواجه شد.
شورای عمومی سازمان تجارت جهانی در نشست خود در روز دوم مرداد ماه 1382 (24 ژوئیه 2003) برای سیزدهمین بار درخواست الحاق ایران را مورد بررسی قرار داد و بار دیگر به جهت مخالفت آمریکا نتوانست درخصوص تشکیل گروه کاری الحاق ایران به اجماع دست یابد.
در این نشست پس از سخنان نماینده آمریکا، نماینده تانزانیا به نمایندگی از سوی گروه غیررسمی کشورهای درحال‌توسعه در حمایت از درخواست الحاق ایران سخن گفت و شورای عمومی موافقت کرد در نشست بعدی خود مجدداً این درخواست را مورد بررسی قرار دهد.
بدین‌ترتیب درخواست الحاق ایران که در تیرماه 1375 (ژوئیه سال 1996) تسلیم دبیرخانه سازمان تجارت جهانی شد. اکنون هفت سال تمام را در انتظار پذیرش از سوی آن سازمان پشت سر نهاد و این معادل متوسط مدت زمانی کامل فرآیند الحاق در مورد کشورهایی است که از هنگام تاسیس سازمان تجارت جهانی به آن ملحق شده‌اند. براساس گزارش‌های منتشره قرار است درخواست الحاق ایران، در آستانه پنجمین نشست وزیران بازرگانی سازمان تجارت جهانی در کانکون مکزیک 1382، (24 اوت 2003) برای چهاردهمین بار در دستور کار نشست شورای عمومی سازمان تجارت جهانی قرار گیرد...
14- مخالفت آمریکا برای پانزدهمین بار مانع پذیرش درخواست الحاق ایران به سازمان تجارت جهانی شد
نشست شورای عمومی در اولین جلسه خود پس از نشست وزیران کانکون در بیست‌ونهم مهرماه 1382 (21 اکتبر 2003) به‌عنوان اولین موضوع دستور کار خود، درخواست الحاق ایران را مورد بررسی قرار داد. در این نشست نماینده آمریکا بار دیگر اظهار داشت که کشورش همچنان در حال بررسی این موضوع می‌باشد و نماینده تانزانیا به نمایندگی از سوی گروه غیررسمی کشورهای درحال‌توسعه که بیش از 70 درصد اعضای این سازمان را دربرمی‌گیرد، مجدداً اظهار امیدواری کرد موضع آمریکا در نشست بعدی شورای عمومی در اواسط دسامبر تغییر کند.
این پانزدهمین بار ظرف سه سال گذشته است که بررسی درخواست الحاق ایران در شورای عمومی به تعویق می‌افتد. خبر پانزدهمین جلسه بررسی درخواست الحاق ایران که مقارن با حضور وزرای خارجه سه کشور بزرگ اروپایی در تهران بود برخلاف هفت جلسه قبل از آن در خلال یک‌سال‌ونیم گذشته که با سکوت خبری خبرگزاری‌های بین‌المللی مواجه بود این‌بکار توسط خبرگزاری‌ها انعکاس یافت. درخواست الحاق ایران هفت سال پیش تسلیم این سازمان گردید و از آنجا که تصمیمات این سازمان براساس اجماع و نه رأی‌گیری می‌باشد مخالفت حتی یک عضو می‌تواند روند تصمیم‌گیری را مختل سازد.
15- حمایت گسترده از درخواست الحاق ایران در نشست اخیر شورای عمومی سازمان تجارت جهانی
شورای عمومی سازمان تجارت جهانی، در نشست اخیر خود در 11 فوریه 2004 (22 بهمن 1382) برای شانزدهمین بار درخواست الحاق ایران را مورد بررسی قرار داد. پس از طرح موضوع توسط رئیس جلسه شورای عمومی، نماینده آمریکا بار دیگر موضع پیشین کشورش را تکرار کرد و گفت: دولتش هنوز موضوع را در دست بررسی دارد و هیات نمایندگی در موقعیتی قرار ندارد تا در این‌خصوص به بحث بپردازد. سپس نماینده تانزانیا، به نمایندگی از سوی گروه غیررسمی کشورهای درحال‌توسعه، ابراز امیدواری کرد که درخواست ایران بتواند در نشست بعدی شورای عمومی مورد پذیرش قرار گیرد.
بعد از آن نماینده اتحادیه اروپا اعلام کرد ایران تمامی معیارهای لازم برای آغاز مذاکرات الحاق را دارا می‌باشد و خاطرنشان ساخت که آغاز مذاکرات نباید یک ملاحظه سیاسی تلقی گردد. این اظهارات مورد حمایت کشورهای چین، کوبا، مالزی، هند، ونزوئلا، پاکستان، سوئیس، اندونزی، هائیتی و زلاندنو قرار گرفت و اتحادیه اروپا از رئیس جلسه شورای عمومی و مدیرکل سازمان تجارت جهانی خواست مشورت‌های غیررسمی را در این‌خصوص به منظور تأمین اجماع جهت آغاز فرآیند الحاق ایران به انجام رساند. بنابراین شورای عمومی موافقت کرد تا در نشست بعدی خود در ماه مه 2004 (اردیبهشت ماه 1383) درخواست ایران را بار دیگر مورد بررسی قرار دهد.
روزنامه آمریکایی نیویورک تایمز هم یک روز پس از نشست شورای عمومی سازمان تجارت جهانی در گزارشی از ژنو نوشت درخواست عضویت ایران در این نشست بیش از گذشته مورد حمایت قرار گرفت و برخی از کشورها ابراز امیدواری کردند که در نشست آینده به ایران اجازه داده شود تا گفت‌وگوهای خود را در مورد پیوستن به سازمان تجارت جهانی آغاز کند.
16- حمایت گسترده از درخواست الحاق ایران در نشست اردیبهشت ماه شورای عمومی سازمان تجارت جهانی
شورای عمومی سازمان تجارت جهانی، در نشست خود در روز 17 مه 2004 (28 اردیبهشت 1383) برای هفدهمین بار درخواست الحاق ایران را مورد بررسی قرار داد.
در بررسی این درخواست که اولین موضوع دستور کار این شورا بود ابتدا رئیس شورای عمومی ـ شوتارو اوشیما از ژاپن ـ با طرح موضوع، اعضاء را از نتایج مشورت‌هایش در این‌خصوص با شماری از کشورهای عضو ـ حسب آنچه که شورای عمومی در نشست پیشین خود در ماه فوریه 2004 (بهمن 82) مقرر داشته بود ـ مطلع کرد و گفت که یک کشور همچنان ملاحظاتی در این‌خصوص دارد و این امر دستیابی به اجماع را در حال حاضر ناممکن می‌سازد سپس نماینده آمریکا موضع پیشین کشورش را مبنی بر در دست بررسی بودن موضوع تکرار کرد و گفت که چیزی برای افزودن بر آنچه پیشتر گفته است ندارد.
پس از آن تعدادی از اعضاء در واکنش به موضع آمریکا به اظهارنظر در این‌خصوص پرداختند. سریکانکا به نمایندگی از سوی گروه غیررسمی کشورهای درحال‌توسعه عضو سازمان تجارت جهانی ابراز امیدواری کرد که موضوع در نزدیک‌ترین زمان ممکن فیصله یابد. ترکیه ضمن ابراز حمایت کامل خود از درخواست الحاق ایران گفت که سازمان تجارت جهانی یک سازمان سیاسی نیست و لذا ملاحظات سیاسی نباید در این‌خصوص نقشی ایفا کند. نماینده ترکیه ابراز امیدواری کرد که موضوع در اولین زمان ممکن فیصله یابد.
اتحادیه اروپا نیز ضمن حمایت از درخواست الحاق ایران اظهار داشت درخواست‌های الحاق بایستی فارغ از ملاحظات سیاسی مورد بررسی قرار گیرند. نماینده اتحادیه اروپا خاطرنشان ساخت که عضویت ایران در سازمان تجارت جهانی به پیشرفت اصلاحات در این کشور مدد می‌رساند. وی همچنین ابراز امیدواری کرد موضوع هرچه سریعتر فیصله یابد تا ایران بتواند در آینده نزدیک از عضویت ناظر در این سازمان برخوردار شود.
کشورهای چین، هند، کوبا، سوئیس، مالزی و مصر نیز با اعلام حمایت از الحاق ایران نارضایتی خود را نسبت به بن‌بست موجود فراروی الحاق ایران اعلام داشتند و این واقعیت که ملاحظات سیاسی تاکنون مانع الحاق ایران به سازمان تجارت جهانی بوده است تقبیح کردند. برخی نیز این بن‌بست را شکستی برای سازمان تجارت جهانی و خدشه‌دار شدن ویژگی جهان‌شمولی این سازمان خواندند. برخی از نمایندگان، همچنین خاطرنشان ساختند استمرار ناکامی شورای عمومی در فیصله دادن به این موضوع دیرپا وجهه سازمان تجارت جهانی را خدشه‌دار می‌کند و از این‌رو خواستار تسریع در فیصله دادن به این موضوع شدند.
شورای عمومی این اظهارات را مورد توجه قرار داد توافق کرد تا در نشست بعدی خود بار دیگر درخواست الحاق ایران را مورد بررسی قرار دهد. همچنین در جلسه غیررسمی سران هیات‌های نمایندگی کشورهای عضو که در 29 آوریل 2004 (10 اردیبهشت 83) برای آماده‌سازی نشست اخیر شورای عمومی برگزار شده بود نیز رئیس ژاپنی شورای عمومی ـ شوتارواوشیما ـ بخشی از گزارش خود را به مشورت‌هایش درخصوص درخواست الحاق ایران اختصاص داد و گفت: در نشست ماه مه شورا ما به درخواست الحاق ایران بازخواهیم گشت.
در نشست فوریه شورای عمومی، شماری از اعضاء در حمایت از اقدام مثبت سریع درخصوص این موضوع که دیر زمانیست در دستور کار شورای عمومی قرار دارد سخن گفتند. رئیس وقت شورا گفت که جانشین خود را از مضمون این مباحث مطلع خواهد ساخت و مطمئناً او پیش از نشست بعدی شورای عمومی با هیات‌های نمایندگی در این خصوص به مشورت خواهد پرداخت. وی در این خصوص گفت: مایلم شما را مطلع نمایم که اخیراً مشورت‌هایی در این خصوص با گروهی از هیات‌های نمایندگی و از جمله مسئول هماهنگی گروه غیررسمی کشورهای درحال‌توسعه انجام داده‌ام.
در آن نشست آشکار گردد که به دلایل سیاسی این موضوع هنوز حداقل برای یکی از هیات‌های نمایندگی موضوعی دشوار محسوب می‌شود و در این مرحله راه‌حل رضایت‌بخشی در آینده نزدیک محتمل به نظر نمی‌رسد. درخواست الحاق ایران که نزدیک به 8 سال پیش تسلیم سازمان تجارت جهانی گردید از ماه مه سال 2001 (اردیبهشت 1380) سه سال تمام است که تحت بررسی شورای عمومی سازمان تجارت جهانی قرار دارد. این درخواست به‌رغم مخالفت‌های آمریکا همچنان در دستور کار شورای عمومی سازمان تجارت جهانی قرار دارد و از حمایت گسترده اعضاء برخوردار می‌باشد.
17- مخالفت آمریکا برای هجدهمین بار مانع اجماع اعضای سازمان تجارت جهانی در پذیرش درخواست عضویت ایران شد.
18- نشست شورای عمومی سازمان تجارت جهانی در 27 ژوئیه 2004 (ششم مرداد ماه 1383)
برای هجدهمین بار درخواست الحاق ایران را مورد بررسی قرار داد و بار دیگر به دلیل موضع آمریکا از دستیابی به توافق بر سر آغاز مذاکرات الحاق ایران بازماند. بدین‌ترتیب درخواست الحاق ایران هشت سال تمام را از زمان تسلیم به دبیرخانه سازمان در ژوئیه 1996 پشت‌سر نهاد. ایران نخستین بار در ژوئیه سال 1995، در اولین سال آغاز به کار سازمان تجارت جهانی، از این سازمان درخواست عضویت ناظر کرد.
در این درخواست که نخستین درخواست عضویت ناظر از سازمان تجارت جهانی محسوب می‌شود، ایران با اشاره به برخورداری خود از عضویت ناظر در گات و مطابق با پیوست دوم آیین‌نامه شورای عمومی و به همراه ارائه یادداشتی از سیاست‌های اقتصادی و تجاری خود، خواستار عضویت ناظر در سازمان تجارت جهانی شد و به‌علاوه سازمان را مطلع ساخت که درخواست الحاق خود را تحت بررسی دارد اما درخواست عضویت ناظر ایران هیچگاه مورد بررسی شورای عمومی قرار نگرفت. یک سال بعد،‌ در 19 ژوئیه سال 1996، درخواست الحاق ایران تسلیم مدیرکل سازمان شد.
مدت کوتاهی پس از آن، در اکتبر سال 1996، و در آستانه برگزاری نخستین نشست وزیران سازمان تجارت جهانی در سنگاپور، ایران خواستار برخورداری از وضعیت ناظر در نشست وزیران سنگاپور شد. این درخواست مورد بررسی نشست شورای عمومی در نوامبر سال 1996 قرار گرفت، در این نشست رئیس جلسه شورای عمومی پس از طرح درخواست ابراز داشت که برمبنای مشورت‌هایی که انجام داده است باید به اطلاع شورا برساند که درخصوص پذیرش این درخواست اجماع وجود ندارد.
سپس نماینده جاماییکا گفت: روشن است که ریاست شورا درخصوص این درخواست مشورت‌های غیررسمی را به انجام رسانده است با وجود این جاماییکا این امر را مهم می‌شمارد که سازمان اصولی را جهت انجام امور با بیشترین شفافیت وضع کند به‌نحوی که اعضاء زمانی که تصمیمی رسمی اتخاذ می‌کنند دقیقاً بدانند که تصمیم برچه اساسی گرفته می‌شود وی افزود: از آنجا که مشکلی درخصوص اجماع در مورد این درخواست نمی‌بیند، معتقد است کار سازمان باید به نحوی انجام پذیرد که تمامی هیات‌های نمایندگی مورد مشورت قرار گیرند و بدین‌ترتیب در موقعیتی باشند که بدانند تصمیمات برچه اساسی اتخاذ گردد.
وی خاطرنشان ساخت که وی صرفاً خواستار ثبت این امر است که بایستی معیارهایی عینی برای تصمیمات اعضاء وجود داشته باشد و این معیارها باید به‌طور رسمی مورد بحث قرار گیرند تا در سوابق درج گردند. وی افزود: این امر درخصوص درخواست‌های عضویت ناظر برای کشورهای مختلف داشت. وی تاکید کرد اعضاء باید این معیارها را به روشنی برشمارند تا آن قبیل درخواست‌ها براساس معیارهای شفافی مورد بررسی قرار گیرند تا در آینده هیچ کشور درخواست‌کننده‌ای هیچ‌گاه خود را در موقعیت عدم مزیت احساس نکند.
پس از آن، رئیس جلسه شورای عمومی پیشنهاد کرد که در ماه‌های آینده توجه درخوری به موضوعی که از سوی جاماییکا مطرح گردیده است صورت گیرد و شورای عمومی نیز به همین نحو توافق کرد با این‌حال درخواست الحاق ایران تا نزدیک به 5 سال بعد در دستور کار جلسات شورای عمومی قرار نگرفت.
در سال 2002 به دنبال ملاقات نماینده وقت تام‌الاختیار تجاری جمهوری اسلامی ایران با نماینده مصر در سازمان تجارت جهانی در حاشیه اجلاس دهم آنکتاد در بانکوک و با پیگیری‌های بعدی نماینده دایم ایران در ژنو درخصوص نحوه اقدام برای آغاز مذاکرات الحاق کشورمان، اقداماتی توسط گروه غیررسمی کشورهای در حال توسعه در سازمان مذکور به ریاست نماینده مصر صورت گرفت و سرانجام به‌رغم مخالفت‌های قبلی آمریکا،‌ درخواست عضویت ایران در دستور کار نشست شورای عمومی سازمان تجارت جهانی در 18 اردیبهشت 1380 قرار گرفت.
از آن زمان تاکنون این درخواست بیش از سه سال است که بدون دستیابی به نتیجه‌ای تحت بررسی این شورا قرار داشته و در هر نشست شورای عمومی، بررسی مجدد درخواست به نشست بعدی موکول گردیده است. درخواست الحاق ایران که در تیرماه 1375 (ژوئیه 1996) تسلیم دبیرخانه سازمان تجارت جهانی گردید. اینک 8 سال تمام را پشت‌سر نهاده است و این بیش از متوسط مدت زمان فرآیند الحاق در مورد کشورهایی است که از هنگام تاسیس سازمان تجارت جهانی به آن ملحق شده‌اند. این درخواست به‌رغم مخالفت‌های آمریکا همچنان در دستور کار شورای عمومی سازمان تجارت جهانی قرار دارد و از حمایت گسترده اعضاء برخوردار می‌باشد.
19- آمریکا برای نوزدهمین بار مانع پذیرش درخواست الحاق ایران در شورای عمومی سازمان تجارت جهانی شد.
نشست شورای عمومی سازمان تجارت جهانی در روز 20 اکتبر 2004 (29 مهر 1383) برای نوزدهمین بار درخواست الحاق ایران را مورد بررسی قرار داد. در این نشست بار دیگر نماینده آمریکا موضع پیشین کشورش را تکرار کرد و گفت هنوز کشورش در حال بررسی این موضوع است. سپس نماینده پاراگوئه به نمایندگی گروه غیررسمی کشورهای در حال توسعه ابراز امیدواری کرد که آمریکا بتواند در نشست آینده شورای عمومی به این درخواست پاسخ مثبت بدهد.
نمایندگان کشورهای کوبا، هند، ترکیه، مصر، چین، اندونزی، سوئیس، نروژ، مالزی، سنگاپور، زلاندنو، شیلی، پاکستان، ونزوئلا و اتحادیه اروپایی نیز حمایت خود را از پذیرش درخواست الحاق ایران ابراز داشتند. در پایان شورای عمومی توافق کرد در نشست بعدی خود بار دیگر موضوع را مورد بررسی قرار دهد در خواست الحاق ایران که 8 سال پیش تسلیم سازمان تجارت جهانی گردید،بیش از 3 سال است که در دستور کار جلسات شورای عمومی قرار دارد و از حمایت گسترده اعضا برخوردار می‌باشد. 
20 - آمریکا برای بیستمین‌بار مانع پذیرش درخواست الحاق ایران شد.
نشست شورای عمومی سازمان تجارت جهانی در روز 13 دسامبر 2004(23آذر 1383)برای بیستمین بار درخواست الحاق ایران را مورد بررسی قرار دهد.در این نشست بار دیگر نماینده آمریکا موضوع پیشین کشورش را تکرار کرد و گفت: آمریکا هنوز در حال بررسی این موضوع است.سپس نماینده پاراگوئه به نمایندگی از طرف گروه غیر رسمی کشورهای در حال توسعه ، ابراز امیدواری کرد که آمریکا بتواند در نشست آینده شورای عمومی به این درخواست پاسخ مثبت بدهد.
نمایندگان کشورهای کوبا، هند ، ترکیه، مصر، چین، اندونزی، سویئس، نروژ، مالزی، سنگاپور، زلاندنو، شیلی، پاکستان، ونزوئلا و اتحادیه اروپایی نیز حمایت خود را از پذیرش درخواست الحاق ایران ابراز داشتند و برخی آمریکا را به اعمال استانداردهای دوگانه متهم کردند.چین گفت: ما نسبت به نحوه برخورد با این درخواست ابراز نگرانی جدی داریم و درک این که چرا با این درخواست متفاوت از دیگران برخورد میشود برایمان مشکل است.نماینده اتحادیه اروپایی گفت: بررسی این درخواست به اندازه کافی به طول انجامیده است و اتحادیه اروپایی خواهان تصویب آن است و این امر باید مستقل از مسایل سیاسی صورت گیرد.
در این نشست اتحادیه اروپایی که انتظار می‌رفت براساس تعهد خود در توافقات هسته‌ای پاریس مبنی‌بر حمایت فعال از درخواست الحاق ایران به سازمان تجارت جهانی، از فرصت استثنایی هم زمانی طرح بیستمین بررسی درخواست الحاق ایران با بررسی درخواست‌های الحاق عراق و افغانستان که مورد حمایت مستقیم آمریکا قرار داشت استفاده کند و با منوط گردانیدن این درخواست‌ها به یکدیگر خواستار تصمیم‌گیری واحد درباره آنها شود اقدامی در این‌خصوص انجام نداد و به حمایت‌های لفظی گذشته بسنده کرد.
نماینده ژاپن و رئیس جلسه شورای عمومی نیز با اشاره به مشورت‌های انجام شده گفت: اگرچه آشکار است که بخش بزرگی از اعضاء را پاسخ مثبت و سریع به این درخواست حمایت می‌کنند اما در این مرحله هنوز برای پذیرش این درخواست و تشکیل گروه کاری، اجماع وجود ندارد شورای عمومی توافق کرد. در نشست بعدی خود در فوریه 2005 (بهمن 1383) بار دیگر موضوع را مورد بررسی قرار دهد. درخواست الحاق ایران که 8 سال پیش (اردیبهشت ماه 1380) به مدت بیش از سه‌ونیم سال تحت بررسی شورای عمومی سازمان تجارت جهانی قرار دارد.
این درخواست به‌رغم مخالفت‌های آمریکا همچنان در دستور کار شورای عمومی سازمان تجارت جهانی قرار دارد و از حمایت گسترده اعضاء برخوردار می‌باشد از سوی دیگر،‌ رابرت زولیک نماینده تجاری آمریکا در روز 7 دسامبر در پاریس یادآوری کرد که کنگره احتمالاً در سال 2005 در مورد باقی ماندن آمریکا به عنوان یک عضو سازمان تجارت جهانی رأی‌گیری خواهد کرد اما از بیان پیش‌بینی خود در این خصوص خودداری کرد و در عین حال خاطرنشان ساخت که اقدام برای رأی‌گیری قبلی در این‌خصوص در سال 2000 حمایت اندکی را به خود جلب کرد.
وی توضیح داد به‌هنگام عضویت آمریکا در سازمان تجارت جهانی شرطی قرار داده شد که براساس آن کنگره هر 5 سال می‌تواند درخصوص ماندن آمریکا در این سازمان تصمیم‌گیری کند. وی افزود: در سال 2000 تنها 50 تن از اعضای مجلس نمایندگان از مطرح شدن آن حمایت کردند اما به‌هرحال این مساله یک اهرم فشار به‌شمار می‌رود.
21- آمریکا برای بیست‌ویکمین بار مانع پذیرش درخواست الحاق ایران به سازمان تجارت جهانی شد.
شورای عمومی سازمان تجارت جهانی در نشست خود در روز 15 فوریه 2005 (27 بهمن 1383) برای بیست‌ویکمین بار ظرف 4 سال گذشته درخواست الحاق ایران را مورد بررسی قرار داد و بار دیگر به‌جهت موضع تکراری آمریکا از حصول توافق بر سر آغاز مذاکرات الحاق ایران بازماند. در این نشست بار دیگر موضع آمریکا از سوی 15 کشور عضو سازمان و ازجمله چین،‌ هند و اتحادیه اروپایی مورد انتقاد قرار گرفت. اما اتحادیه اروپایی همچون نشست پیشین هیچ اقدامی جدی در راستای تعهدات خود به ایران مبنی بر حمایت فعال از درخواست الحاق انجام نداد و به حمایت‌های لفظی گذشته بسنده کرد.
در این نشست، دوره یک‌ساله ریاست شوتارو اوشیما، نماینده ژاپن بر شورای عمومی پایان یافت و وی جای خود را به خانم امینه محمد از کنیا سپرد. وی نخستین زنی است که در تاریخ پنجاه و چند ساله گات و سازمان تجارت جهانی ریاست بالاترین رکن تصمیم‌گیرنده این نهاد بین‌المللی را عهده‌دار می‌شود. وی بیشتر ریاست رکن حل اختلاف سازمان تجارت جهانی را برعهده داشت.
22- اعضای سازمان تجارت جهانی در نشست شورای عمومی خود در خرداد ماه امسال موافقت کردند که مذاکرات در مورد پیوستن ایران به این سازمان را آغاز کنند، به دنبال آن بیست‌ودومین درخواست عضویت ایران بعد از گذشت 10 سال مورد توافق اولیه قرار گرفت.