متکی: برزیل جایگاه ویژه‌ای در سیاست خارجی دارد

«بسم‌الله‌الرحمن‌الرحیم
جناب آقای موکرجی وزر محترم امور خارجه هند
اعضای محترم هیات هندی
سفرا و دیپلمات‌های محترم مقیم
خانم‌ها، آقایان، حضار محترم
مایه بسی مسرت است که در مراسم افتتاحیه میزگردی که به بررسی رابطه دو تمدن دیرین و دو کشور بزرگ و تاثیرگذار منطقه، برگزار می‌شود، حضور یافته‌ام. نزدیکی، درک متقابل و مراودات دو ملت بزرگ ایران و هند، پیشینه‌ای عمیق و تاریخی دارد، به طوری که قرابت فرهنگی، احساسات مشترک و علاقه متقابل، جدایی دو ملت را غیر ممکن ساخته است.
مناسبات سیاسی جمهوری اسلامی ایران و هند طی سالهای گذشته در شرایط مطلوبی قرار داشته است، به طوری که دو کشور شاهد تبادل هیات‌های بلند پایه متعددی بوده‌اند.
سفر جناب آقای احمدی‌نژاد رییس محترم جمهوری اسلامی ایران و دیگر مقامات عالی رتبه جمهوری اسلامی ایران به هند و سفر مقامات عالی رتبه هند به جمهوری اسلامی، نشان از وجود رابطه خوب و اراده سیاسی برای گسترش هر چه بیشتر این رابطه می‌باشد.
در کنار روابط سیاسی، همکار‌های اقتصادی از اولویت خاصی برخوردار بوده، به طوری که حجم روابط اقتصادی در حدود ‌9/33 میلیارد دلار، هند را به یکی از مهمترین شرکای تجاری ایران تبدیل کرده است. در همین زمینه تلاشهای زیادی برای مشارکت در طرح‌های اقتصادی صورت پذیرفته است.
کمیسیون مشترک اقتصادی دو کشورکه هم اکنون پانزدهمین اجلاس آن در حال برگزاری است، زمینه مناسبی است برای گسترش روابط در زمینه‌های مختلف اقتصادی، فرهنگی و غیره. مسلما موفقیت این کمیسیون‌ها منوط به پیگیری و اجرای توافق‌های حاصله در آن خواهد بود که یقین دارم با تلاش و همکاری‌های مسوولان دو کشور عملی خواهد شد.
البته علی‌رغم این روابط خوب، واضح است که ظرفیت ها و زمینه‌های فراوان تجاری، اقتصادی و صنعتی برای گسترش هر چه بیشتر مناسبات در دو کشور وجود دارد. فرصتهای سرمایه‌گذاری در بخشهای مختلف صنعتی ایران از جمله بخش نفت وگاز وصنایع بالادستی و پایین دستی آن، بخش حمل و نقل، صنایع فولاد، پالایشگاه و سایر بخشها وجود دارد که جمهوری اسلامی ایران علاقه‌مند است دوستان هندی خود را در آنها به طور موثر ببیند.
ایران و هند از دیرباز دارای روابط فرهنگی عمیق بوده‌اند به طوری که آثار این مناسبات در گوشه و کنار هند به چشم می‌خورد. وجود آثار هنری و معماری ایرانی - اسلامی در مناطق مختلف هند گواه بر این مدعا است. زبان فارسی برای مدت ‌800 سال زبان رسمی و دیوانی آن کشور محسوب می‌شده و هم اکنون حدود ‌50 دپارتمان زبان فارسی در سطح هند مشغول به فعالیت می‌باشند. در حال حاضر حدود ‌5000 دانشجوی ایرانی در دانشگاه‌های مختلف هند مشغول به تحصیل هستند. اخیرا (اردیبهشت ‌87) هفته فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در دهلی نو و بمبئی برگزار گردید و قرار است هفته فرهنگی هند نیز در آینده در ایران برگزار گردد.
همکاری‌های ایران و هند در موضوعات منطقه‌ای و بین‌المللی و سازمانهای مربوطه، در سطح مطلوبی بوده است. با توجه به ویژگی‌های خاص منطقه و موضوعات مبتلا به آن نظیر ناامنی، اشغالگری، تروریسم ومواد مخدر، دو کشور همواره همکاری‌های خوبی در این موضوعات داشته‌اند.
ایران و هند به لحاظ منطقه‌ای در بسیاری از مسائل از جمله وضعیت عراق و افغانستان دارای دیدگاه‌های مشترکی هستند. دو کشور خواستار صلح و ثبات در منطقه وحفظ تمامیت ارضی کشورهای منطقه به ویژه عراق و افغانستان می‌باشند. جمهوری اسلامی ایران و هند در موضوعات مربوط به افغانستان با یکدیگر همکاری و رایزنی داشته‌اند که در این رابطه مساعدتها و ارائه تسهیلات به طرف هندی برای اجرای پروژه جاده زرنج - دلارام در آن کشور را می‌توان به عنوان نمونه نام برد.
در بعد بین‌المللی دو کشور مخالف یک جانبه‌گرایی می‌باشند و بر احترام به حقوق سایر ملل، تاکید می‌ورزند. جمهوری اسلامی ایران از گسترش سیاست خارجی هند درجهت توسعه اقتصادی و تکنولوژیک آن استقبال می‌کند و امیدوار است این رویکرد تقویت مناسبات با ایران و صلح و امنیت در منطقه را مد نظر قرار دهد.
مراودات گسترده سیاسی، اقتصادی و فرهنگی، همه و همه نشان از درک متقابل و نزدیکی دو کشور می‌باشد. هر چند که به اعتقاد ما این همکاری‌ها پتانسیل گسترش بیش از این را دارا هستند و بر ما است که تلاش روزافزونی در جهت افزایش آنها به کار بندیم.
بدیهی است که در فرآیند همکاری‌ها و گسترش مناسبات دو کشور، سوءتفاهم‌ها و تعارضاتی به وجود آید و شیطنت‌هایی هم از سوی طرف‌های ثالث صورت پذیرد. شایسته است که این موضوعات در چنین نشست‌هایی آسیب‌شناسی شده و نتایج آن دراختیار تصمیم‌گیران قرار گیرد.
به هر حال جهان در عصر کنونی شاهد نظم نوینی در روابط بین‌الملل و شکل‌گیری بلوک‌های جدیدی از قدرت می‌باشد. بر رهبران و اندیشمندان دو کشور است که فارغ از بازیهای سیاسی نظام سلطه، با تکیه بر قرابت و روابط تاریخی دو ملت، نوع جدیدی از روابط و نقش‌آفرینی منطقه‌ای ایران وهند که متضمن منافع واقعی مردم وبه دور از وسوسه‌انگیزی‌های سلطه‌گران باشد، تعریف و به منصه ظهور برسانند.
امیدوارم که این میزگرد بتواند چشم‌اندازی روشن از روابط آینده دو کشور و راهکارهای مناسبی در جهت تعمیق و گسترش روابط ارائه نماید.
در خاتمه لازم می‌دانم از برگزارکنندگان این میزگرد به ویژه اداره کل دیپلماسی عمومی هند و دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی تشکر و قدردانی نمایم. مطمئنا چنین نشست‌هایی به درک متقابل و رفع سوء تفاهمات کمک خواهد کرد.»
وزیر امور خارجه کشورمان در هم‌چنین شب گذشته در دیدار با همتای برزیلیایی‌اش با تشریح اولویت‌های سیاست خارجی دولت گفت: آمریکای جنوبی در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران از اولویت ویژه‌ای برخودار است و در این منطقه برزیل جایگاه ویژه‌ای در سیاست خارجی دارد.
وی با اشاره به مواضع بین‌المللی برزیل اظهار داشت: در بسیاری از مسائل بین‌المللی ایران و برزیل دارای مواضع مشترکی هستند که می‌تواند در رایزنی‌های دوجانبه از این پتانسیل استفاده بهینه شود.
وزیر امور خارجه کشورمان در ادامه اظهارات خود با اشاره به دلایل بحران مالی کنونی گفت: در شرایطی که یک اقتصاد خاص می‌تواند هم از بالندگی اقتصاد دنیا و هم از بحران‌های اقتصادی نفع ببرد نشان از وجود بیماری در اقتصاد جهانی و نظام مالی – پولی دارد.
به گزارش خبرنگار ایسنا، متکی در کنفرانس خبری مشترک با وزیر خارجه برزیل در پاسخ به سوال خبرنگار ایسنا، در مورد اظهارت اخیر لاوروف وزیر امور خارجه روسیه مبنی بر این که هیچ طرحی از جانب ایران برای حل مشکل قفقاز ارائه نشده است، ‌گفت: ‌در گفت‌وگوهای جداگانه‌ با کشورهای منطقه و آلمان در بحث یافتن راهکاری منطقه‌ای برای حل و فصل مسائل قفقاز در دو قسمت ایجاد چارچوبی برای گفت‌وگو و تلاش همکارانه برای حل مسائل قفقاز را مورد بحث قرار دادیم.
وی افزود: سرفصل‌های این گفت‌وگوها در مذاکرات مطرح شد و قاعدتا راهی که بتواند ارائه شود از دل این مشورت‌ها خواهد بود و اگر زمینه قبول آن ایجاد شده باشد ارائه می‌شود.
وی تاکید کرد: مولفه‌های طرح همکاری با کشورهای منطقه مطرح و مورد استقبال قرار گرفت اما طرح مدون در این زمینه در دست اقدام است.
وزیر امور خارجه در ادامه در پاسخ به سوالی در مورد سیاست راهبردی ایران در حوزه‌ آمریکای لاتین اظهار داشت: آمریکای لاتین ظرفیت‌های بسیار گسترده‌ای در حوزه‌های اقتصادی و همگرایی بسیار قوی در حوزه‌های سیاسی و بین‌الملل دارد. مواضع مشترک کشورهای آمریکای لاتین در سال‌های اخیر در نگاه به تحولات بین‌المللی ظرفیتهای بالایی را در منطقه ایجاد کرده است.
به گفته متکی، کشورهایی نظیر برزیل، آرژانتین و کوبا و یا برخی دیگر از کشورها که بعضا عضو اوپک و دارای ذخایر مهم نفت و گاز هستند و از دیگر جهات اقتصادی بالنده می‌باشند در مسیر رشد و شکوفایی قرار دارند.
وی تاکید کرد: ایران راهبرد خود را در توسعه‌ همکاری‌ها در سه حوزه تجارت، صدور خدمات فنی و مهندسی برای اجرای پروژه‌ها در این منطقه و نیز جلب سرمایه‌گذاری شرکت‌های بزرگ صاحب نام آمریکای لاتین که در حوزه‌های انرژی توانمندی دارند قرار داده است. این تنوع بخشی در روابط امکان استفاده از ظرفیت‌ها را فراهم می‌کند.
وزیر امور خارجه کشورمان با اشاره به افزایش اعتبارات تخصیص یافته برای روابط اقتصادی به آمریکای لاتین گفت: این مساله همان متوازن کردن روابط اقتصادی است.
متکی ایران و برزیل را دو کشوری توصیف کرد که دارای مواضع و دیدگاه‌های مشترک در برخورد با تحولات جهانی هستند که در گفت‌وگوهای اخیر با وزیر خارجه برزیل وی بر ضرورت تمرکز بحث‌های هسته‌یی در آژانس و یا عدم استفاده از زور و احترام به تمامیت ارضی کشورها به عنوان فاکتوری مهم که نقض آن‌ها بحران اخیر را در قفقاز باعث شد مورد تاکید قرار داد.
وی ادامه داد: با این رویکرد می‌توانیم منادی این مواضع در صحنه‌های بین‌المللی باشیم. در مورد موضوعات بین‌المللی با آمریکای لاتین احساس همپوشانی داریم و راهبرد ایران به توسعه و تعمیق روابط با آمریکای لاتین استوار است.
متکی پیش از پاسخ به سوالات خبرنگاران با تشکر از وزیر خارجه برزیل به خاطر سفر به تهران این سفر را با هدف بررسی روابط خوب و همه جانبه‌ دو کشور مهم عنوان کرد و گفت: نخست دیدار وی با دکتر احمدی‌نژاد بوده که در این گفت‌وگو پیام رییس جمهور برزیل تقدیم دکتر احمدی‌نژاد شد که در آن به شرایط کنونی جهان و مسائل مختلف اشاره شد.
وی افزود: در گفت‌وگوهایمان بر توسعه و تعمیق روابط و همکاری‌های دو کشور تاکید کردیم که هم‌اکنون روابط دو کشور در مرز دو میلیارد دلار قرار دارد اما ظرفیت‌های موجود بیش از میزانی است که هم‌اکنون اعمال می‌شود.
متکی زمینه‌های گسترده‌ای از صنعت، کشاورزی و انرژی را از حوزه‌هایی عنوان کرد که دو کشور آن را مورد توجه دارند و لذا در گفت‌وگوها، فعال شدن بخش‌های ذی‌ربط کشورها و ارتباط بیشترشان و اجرای پروژه‌ها مشترک و سرمایه‌گذاری را‌ تشویق کردیم.
متکی همچنین از توافق دو طرف برای بازسازی و راه‌اندازی کمیسیون مشترک همکاری‌های اقتصادی دو کشور که نخستین اجلاس آن سال آینده در برزیل برگزار می‌شود خبر داد.
وی بر ارتقای رایزنی‌های سیاسی بین دو کشور با هدف آماده سازی زمینه برای دیدار روسای جمهور دو کشور که تا پایان سال جاری تاکید کرد و گفت: همچنین در گفت‌وگوها تحولات حوزه آمریکای جنوبی، خلیج‌فارس، خاورمیانه، آسیای مرکزی و نیز مسائل عراق و افغانستان را مورد بررسی قرار دادیم.
به گفته وزیر خارجه، در بسیاری از موضوعات دو کشور از دیدگاه‌های اصولی و مواضع مشترک برخوردارند.
وی ادامه داد: بحران پولی و مالی در جهان و ادامه مشورت‌ها و نقد سازوکارهای حاکم بر جهان از دیگر محورهای گفت‌وگو بود که بر آن اشتراک نظر داشتیم و بر ضرورت یافتن راهکار نوینی برای مناسبات پولی و مالی جهان تبادل نظرهای خوبی داشتیم.
متکی در خاتمه گفت: دو کشور مصمم هستند نگاهی بلندمدت به روابط داشته باشند و پایه‌های یک رابطه درازمدت را بین دو کشور ایجاد کنند.