شکست لیونی در تشکیل دولت و بیم و امیدها از آینده اسرائیل

نویسنده : على موسوى‌ خلخالى
پس از نزدیک به یک ماه کش مکش برای تشکیل دولت ائتلافی به ریاست زیپی لیونی، سرانجام توافقی در این زمنیه حاصل نشد و ایهود اولمرت، که اکنون کفیل نخست­وزیری اسرائیل محسوب می­شود در جلسه علنی روز یک­شنبه 26 اکتبر در حالی که لیونی را کنار دست خود نشانده بود، رسما اعلام کرد، وی نتوانسته است بر سر تشکیل دولت ائتلافی با دیگر احزاب اسرائیلی به توافق برسد و به همین دلیل علی رغم میل قلبیش انتخابات زودهنگام اسرائیل را اعلام می­کند.
بدین ترتیب رسانه­های اعلام کردند، حزب کادیما به عنوان حزب اصلی­ای که بیشترین کرسی­های کنست را در اختیار دارد و دولت فعلی در دست اوست، امروز دوشنبه 27 اکتبر لایحه انحلال پارلمان را تصویب کرده و از مجلس می­خواهد پس از پایان تعطیلات طولانی تابستان مجلس، انتخابات سراسری را برگزار کند.
در همین حال تاخیر در تشکیل دولت جدید اسرائیل و معلق شدن فعالیت­های بین­المللی دولت تا زمان انتخابات پارلمانی باعث ایجاد وقفه در مذاکرات صلح فلسطینیان و اسرائیلی­ها به وجود خواهد شد.
در همین ارتباط زیپی لیونی، پس از دیدار با شیمون پرز، رئیس جمهوری اسرائیل گفت: «تا آخرین لحظه مشغول رایزنی با احزاب اسرائیلی برای یافتن تفاهمی برای تشکیل دولت ائتلافی بودم که متاسفانه تا بدین لحظه چنین توافقی حاصل نشده است. از این رو خواستار برگزاری انتخابات زودهنگام در اسرائیل هستم.»
وی در جمع خبرنگاران پس از تشکیل هیات وزیران نیز گفت: «من گفت و گوهایم را با احزاب اسرائیلی از صبح امروز متوقف کردم. از این رو به رئیس جمهوری گفتم که در فضای کنونی بهتر است انتخابات سراسری زودهنگام برگزار کنیم. من می­بایست امروز دولت ائتلافی را اعلام می­کردم اما در برابر می­بایستی هزینه­های معینی را می­پرداختم. اما من به هیچ وجه آماده نیستم که آینده اسرائیل را به گرو بگذارم.»
وی در ادامه افزود: «به رئیس جمهوری گفتم در فضای کنونی بهتر است انتخابات زودهنگام برگزار کنیم و بگذاریم شهروندان خود رهبرانشان را انتخاب کنند. من نمی­توانم در مقابل رشوه­های مالی یا باج­های سیاسی که بعضی احزاب از من خواسته­اند ائتلافی تشکیل دهم و آینده اسرائیل را به خطر بیندازم.»
اشاره لیونی مستقیما به حزب تندروی یهودی شاس بود که خواستار حذف موضوع بیت­المقدس در جریان گفت و گوهای صلح با فلسطینیان است.
حزب شاس خود را نماینده فقرای اسرائیل می­داند و مدعی است که از زمان تشکیل دولت­های ائتلافی خود حضور مستقیم در تشکیل آنها داشته و در سقوط آنها نیز نقش مستقیم ایفا کرده است و به این نقش خود نیز می­بالد.
در همین حال روزنامه یدیعوت احرونوت چاپ اسرائیل، منظور لیونی از رشوه­های مالی را به خواسته حزب شاس درباره بودجه کشور مرتبط دانسته و نوشته است، ما باید بین استمرار آشفتگی و حرکت به سوی انتخابات، انتخابات را انتخاب کنیم.
هنوز مشخص نیست که آیا چهره­ای دیگر از حزب کادیما توان تشکیل دولت ائتلافی دارد یا خیر اما به هر صورت تا کنون مشخص شده که امکان تشکیل دولت از سوی لیونی به عنوان رهبر حزب کادیما وجود ندارد و شیمون پرز رئیس جمهوری اسرائیل باید ظرف 90 روز انتخابات جدید و زودهنگام را برگزار کند. پیش­بینی می­شود ماه فوریه زمان برگزاری انتخابات سراسری در اسرائیل باشد.
لیونی در گفت و گو با روزنامه هاآرتس گفته است که من نمی­خواهم در برابر خواسته­های فتنه­انگیز دیگران که عموما مربوط به مسائل داخلی یا بودجه است، تسلیم شوم از این رو ترجیح می­دهم انتخابات زودهنگام در اسرائیل برگزار شود.
شیمون پرز رئیس جمهوری اسرائیل نیز در گفت و گو با خبرنگاران گفت: «طی سه روز آینده به گفت و گوهایش با احزاب مختلف اسرائیلی ادامه خواهد داد تا شاید بتواند برون رفتی از وضعیت کنونی بیابد.»
وی تاکید کرد، برگزاری انتخابات فاجعه نیست و به معنای پایان همه چیز نیست.
اظهارات پرز و نگرانی­هایی که از لابه­لای اظهارات مقام­های اسرائیلی مشاهده می­شود حاکی از آن است که آنان از روی کار آمدن یک حزب تندرو چون حزب لیکود که رهبری آن را بنیامین نتانیاهو بر عهده دارد، به شدت نگرانند و از این می­ترسند که با روی کار آمدن چنین چهره­ای اسرائیل به اندازه­ای به سمت افراط متمایل شود که جنگی تازه را تجربه کند. به ویژه این که نتانیاهو دائما تبلیغ می-کند که در صورت رسیدن به قدرت شکست اسرائیل از حزب الله را جبران خواهد کرد.
این در حالی است که آخرین نظرسنجی­ها یک روز پس از اعلام شکست لیونی در تشکیل دولت حکایت از پیشتازی حزب کادیما در تصاحب کرسی­های پارلمانی دارد. بنا به گزارش روزنامه یدیعوت احرونوت، در صورتی که همین الآن انتخابات پارلمانی در اسرائیل برگزار شود، این حزب توان تصاحب 29 کرسی پارلمان را دارا است. حزب لیکود نیز می تواند 26 کرسی پارلمان را به خود اختصاص دهد. اما حزب کار که اکنون 19 کرسی کنست را در اختیار دارد 8 کرسی را از دست خواهد داد و تنها 11 کرسی را در اختیار خواهد گرفت.
از سوى دیگر، اعلام شکست لیونى در تشکیل دولت اسرائیل، واکنش سریع تشکیلات خودگردان فلسطینی و جنبش حماس را در پی داشت.
سامى ابوزهرى، سخنگوى جنبش حماس، در پى اعلام شکست لیونى در تشکیل دولت تصریح کرد، این اعلام شکست، به منزله اعلام شکست آنها در روند صلح به بهانه سرگرم بودن آنها به انتخابات است و ما این مساله را سیلى‌اى بر صورت گروه‌هاى مذاکره کننده صلح و تمام کسانى که به این مساله تکیه کرده‌اند، مى‌دانیم. این شکست به منزله تایید درستى موضع‌گیرى‌هاى حماس است که همواره مخالف مذاکره با اشغالگران است.
ابوزهرى در ادامه افزود: «شکست لیونى در تشکیل دولت اسرائیل نشان دهنده اختلاف گسترده میان اسرائیلى‌ها و ضعف آنها است.»
از سوى دیگر، نبیل ابوردینه سخنگوى ریاست تشکیلات خودگردان فلسطین، تاکید کرد، آنچه که در امور داخلى اسرائیل اتفاق افتاده امرى داخلى است و ما با هر نخست وزیر اسرائیلى که متعهد به روند صلح باشد همکارى خواهیم کرد.
ابوردینه گفت: «بی­شک هر گونه تاخیر در مذاکرات صلح موجب اتلاف وقت به ویژه با توجه به مشکلاتى که در روند صلح وجود دارد، مى‌شود. البته تغییرات در اسرائیل و آمریکا تاثیر زیادى بر سرعت روند مذاکرات خواهد داشت.»
صائب عریقات، مذاکره کننده ارشد فلسطینى‌ها نیز تصریح کرد، مسائل مربوط به تشکیل دولت اسرائیل امرى داخلى است و ما نمى‌خواهیم که با اسرائیلى‌ها در داخل اسرائیل صلح برقرار کنیم. ما مى‌خواهیم با تمام اسرائیلى‌ها صلح برقرار کنیم و در کنار آنها به زندگى خود ادامه دهیم.
وى ابراز امیدوارى کرد که ملت اسرائیل در انتخابات آینده همان راه‌حل صلح میان دو ملت فلسطین و اسرائیل را انتخاب کند.