سردرگم‌ترین رئیس دوره‌ای اتحادیه اروپا

محسن آدینه
جمهوری چک که بر سر راه تصویب پیمان لیسبون دردسرهای زیادی را برای اتحادیه اروپا پدید آورده است،هم اکنون در راس معادلات سیاسی این اتحادیه از هم گسیخته ایفای نقش می کند.این ایفای نقش جمهوری چک از ضعف زیادی برخوردار است زیرا هنوز مناسبات سیاسی داخلی پراگ به صورتی منسجم تعریف نشده است.در این میان میرک توپولانک نخست وزیر و واسلاو کلاوس رئیس جمهور جمهوری چک هنوز نتوانسته اند کشور خود را به عنوان بازیگری مستقل به نظام بین الملل معرفی نموده و پراگ همواره متغیری وابسته به رفتارهای ایالات متحده آمریکا،روسیه و البته برخی کشورهای اروپایی بوده است.اخیرا مقامات سیاسی جمهوری چک سعی دارند از دوره کوتاه شش ماهه ریاست بر اتحادیه اروپا در راستای تعریف سیاست داخلی نامشخص خود استفاده نمایند.چنانچه رئیس جمهور جمهوری چک در اقدامی برای تقویت اعتماد عمومی در بحبوحه رکود مالی جهانی ، پنج وزیر جدید را منصوب کرد. پس از آنکه اعضای حزب دموکرات مدنی حاکم در انتخابات منطقه ای و سنا در ماه اکتبر به دلیل ناخشنودی مردم از طرح های مالی دولت از جمله پرداخت مستقیم در بخش مراقبت های بهداشتی ضربه سختی را متحمل شدند، میرک توپولانک، نخست وزیر جمهوری چک متعهد شد کابینه خود را ترمیم کند. در هر صورت این ترمیم کابینه به خودی خود نمی تواند سبب تقویت پراگ در معادلات سیاسی اروپا شود.
نکته جالب توجه دیگری ،اظهار نظر نخست وزیر جمهوری چک در خصوص ریاست جمهوری باراک اوباما،رئیس جمهورجدید ایالات متحده آمریکاست.نخست وزیر جمهوری چک ابراز امیدواری کرد ه است باراک اوباما رئیس جمهورآمریکا بتواند مانند روسای جمهوری قبلی امریکا قوی باشد!میرک توپولانک که کشورش ریاست کنونی اتحادیه اروپا را به عهده دارد دراین خصوص می گوید:“ امیدوارم اوباما از رویارویی با مشکلات واهمه ای نداشته باشد و مانند روسای جمهور قبلی در برخورد با مشکلات قوی باشد .” دولت راستگرای توپولانک که از متحدان نزدیک جرج دبلیو بوش رئیس جمهور سابق آمریکا به شمار می رود منتظر شنیدن برنامه های اوباما درخصوص استقرار بخش هایی از سامانه دفاع موشکی واشنگتن در اروپا است .آمریکا قصد دارد به عنوان بخشی از برنامه هایش درزمینه توسعه سامانه دفاع موشکی خود یک سامانه رادار در جمهوری چک و ده موشک رهگیر را در لهستان مستقر کند . روسیه با برنامه هایآمریکا در این زمینه به شدت مخالف است . برخی تحلیلگران معتقدند دیدگاه اوباما درخصوص توسعه سامانه دفاع موشکیآمریکا به اروپا با بوش متفاوت خواهد بود زیرا اوباما خود تاکید کرده بود اگر ثابت شود این سامانه موثر است ، اجرای آن را دنبال خواهد کرد .در هر صورت،میرک توپولانک در حالی دولت گذشته آمریکا،یعنی دولت بوش پسر را قوی فرض می کند که به عقیده اکثر تحلیلگران مسائل سیاسی و اقتصادی جهان،بوش بدترین رئیس جمهور تاریخ کاخ سفید و جهان بوده است.
از زمان عهده دار شدن ریاست اتحادیه اروپا توسط جمهوری چک تا کنون،قطع گاز روسیه به اوکراین دردسرهای زیادی را برای این اتحادیه ایجاد نموده است.میرک توپولانک معتقد است بعد از عادی شدن اوضاع اقتصادی در اروپا ، برقراری امنیت در زمینه انرژی باید در اولویت قرار گیرد. توپولانک خواستار اقداماتی شد تا حداقل میزان ذخایر راهبردی نفت از نود روز فعلی به یکصد و بیست روز افزایش یابد. وی همچنین خواستار ذخایر جدید انرژی شد و گفت احداث خط لوله گازی نابوکو و نیز احداث خطوط نفتی جدید از اولویت های اصلی به شمار می رود. توپولانک این سخنان را در حالی بیان می کند که اختلاف گازی روسیه و اوکراین موجب اخلال در عرضه گاز به کشورهای اروپای غربی و جنوب شرقیآسیا شده است. خط لوله گازی نابوکو یک خط لوله پیشنهادی است که گاز را از منطقه دریای خزر و از طریق ترکیه به اروپا منتقل می کند.در نهایت اینکه رئیس جدید اتحادیه اروپا به لحاظ سیاست داخلی و خارجی از سردرگم ترین بازیگران اروپایی محسوب می شود و همین مسئله به صورت خودکار بر روی مناسبات درونی اتحادیه تاثیرگذار خواهد بود.