کرزی کنار گذاشته می‌شود؟

نسرین رضایی
در حالی که هنوز حتی یک هفته از روی کار آمدن باراک اوباما رئیس جمهوری جدید ایالات متحده سپری نشده است، اوباما بار دیگر دست به اقدامی جدید و بحث برانگیز، اینبار در راستای سیاست های خارجی آمریکا در منطقه آسیا زد. رئیس جمهوری دموکرات در نخستین روزهای کاری خود به منظور رسیدگی به مسائل افغانستان و پاکستان، ریچارد هولبروک نماینده سابق آمریکا در سازمان ملل را به عنوان نماینده ویژه خود در افغانستان و پاکستان تعیین کرد. اما آنچه که در این میان بحث برانگیز است این موضوع است که این بار نیز باراک اوباما قدمی مخالف با فعالیت های جورج بوش رئیس جمهوری پیشین برداشت. ایندیپندنت در تحلیل سیاست های خارجی متفاوت باراک اوباما و جورج بوش در رابطه با بحث افغانستان به بررسی دو اختلاف روش دو سیاست مدار یکی جمهوری خواه و دیگری دموکرات می پردازد. به گزارش ایندیپندنت اوباما در نخستین عملکرد خود در سیاست های خارجی آمریکا، از دو جنبه اساسی کاملامتفاوت با بوش عمل کرد.
پیش از این شاهد بودیم که بوش به منظور رسیدگی به آنچه که در منطقه آسیا رخ داده بود در تمامی دوران ریاست جمهوری خود تنها از کاندالیزا رایس وزیر امور خارجه دولت خود استفاده کرد. رایس تنها مذاکره کننده ارشد آمریکا قلمداد می شد و مسئولیت تمامی امور را بر عهده داشت، تمامی تصمیمات و بررسی های لازم در منطقه نیز با کمک رئیس جمهوری و وزیر خارجه اش صورت می گرفت، اما اوباما در همان آغاز فعالیت های خود در پاکستان بلافاصله نماینده ای جدا از هیلاری کلینتون وزیر امور خارجه خود در منطقه برگزید. انتخاب ریچارد هولبروک توسط اوباما نشان داد رئیس جمهوری قصد دارد به صورتی حساب شده، دقیق و با در نظرگیری تمامی جوانب بررسی شده در منطقه وارد عمل شود. در این میان تعیین فردی جدا از هیلاری برای بررسی اوضاع کمک بزرگی است. این در حالی است که حامد کرزی و دیگر مقامات ارشد کابل بر روی حمایت ها از جانب هیلاری کلینتون وزیر خارجه جدید ایالات متحده حساب زیادی باز کرده بودند و هرگز انتظار حضور فرد دیگری را به عنوان نماینده ویژه ایالات متحده نداشتند. اما نکته جالب دیگری نیز در این میان وجود دارد.
به نظر میرسد رئیس جمهور جدید چندان از اقدامات کرزی و حتی حمایت های پیشین بوش از دولت وی راضی به نظر نمی رسد. شمار زیادی از کارشناسان معتقدند اوباما قصد دارد قدرت را از دستان کرزی خارج کرده و فرد دیگری را جایگزین وی کند. در این میان حامیان بین الملی حکومت حامد کرزی می گویند، تصمیم اوباما برای تضعیف کرزی و تعیین جایگزین برای وی در شرایط کنونی چندان جالب به نظر نمی رسد، چراکه این تصمیم به احتمال بسیار زیاد عواقب نه چندان مثبتی از جمله نا آرامی های جدید امنیتی در کشور، تشدید وضعیت نامناسب اقتصادی و کم اهمیت کردن مقام رهبری را با خود به همراه خواهد داشت اما با تمامی این اوصاف نماینده دولت جدید آمریکا با برخی سیاستمداران افغان که قدرت تغییر حکومت این کشور را دارند، دیدار کرده است. این هفته چهار نفر از کاندیداهای اصلی پست ریاست جمهوری افغانستان در واشنگتن حضور داشته اند و سه وزیر سابق این کشور در هیاتی غیر رسمی وارد واشنگتن شده اند. عبدالله عبدالله، رهبر تاجیک های افغان و وزیر امور خارجه سابق، اشرف خانی، وزیر اقتصاد وعلی احمد جلالی، وزیر امور داخلی افغانستان، در این هیات حضور داشتند.
در حال حاضر اکثر سیاستمداران بیشتر منتظر این موضوع هستند که شاهد آن باشند که در نهایت بلیت رویایی برای جایگزینی کرزی نصیب چه کسی خواهد شد واینکه وی با چه چالش هایی روبرو خواهد شد. این در حالی است که مقامات ارشد کنونی کاخ سفید می گویند درست است که این اوباما نیست که کرزای را از قدرت برکنار خواهد کرد و همه چیز به انتخابات تابستان جاری در این کشور بستگی دارد، اما اوباما مطمئنا می تواند بلیت رویایی را به یکی از رقیبان کرزای در انتخابات آتی عطا کند.
جان دمپیس، رئیس موسسه صلح آمریکا در کابل در زمینه تغییر سیاست های آمریکا در قبال افغانستان می گوید: آنها قصد ندارند حمایت هایی را که دولت جرج بوش از رئیس جمهور حامد کرزای می کرد، ادامه دهند. در این میان برخی نیز معتقدند شاید تابستان آتی زمان مناسبی باشد تا بار دیگر همچون سال 2001 میلادی شاهد تحولی جدی در تاریخ افغانستان باشیم. به ویژه در شرایطی که همچنان نگرانی ها از قدرت گرفتن مجدد طالبان در منطقه بسیار زیاد است. شاید این بار افغانستان نیازمند یک تحول جدید است. تحولی با کمک اوباما، رئیس جمهوری جدید ایالات متحده. اما در این میان با وجود اینکه فقط چهار ماه تا انتخابات ریاست جمهوری افغانستان باقی مانده است اما تاکنون کاندیدهای مطرح، نامزدی خود را به طور رسمی اعلام نکرده اند و جناح های مخالف مانند جبهه متحد ملی هنوز کاندیداهای خود را اعلام نکرده اند که به عقیده تحلیلگران دلیل آن رایزنی های پشت پرده می باشد.
باید دید ریچارد هولبروک فرستاده خاص اوباما در این زمینه چگونه عمل می کند. در این میان برخی از خبرگزاری ها نیز از تلاش های جدید حامد کرزای برای انتخابات خبر می دهند. به گزارش خبرگزاری ریانووستی، دولت مرکزی افغانستان با رو کردن برگ همکاری با مسکو در آستانه انتخابات ریاست جمهوری در پاسخ به انتقادات واشنگتن، تلاش می کند تا خود را توانا در دفاع از منافع مردم نشان دهد. تحلیل گران سیاسی معتقدند که رهبر افغانستان با ارسال نامه برای مدودوف در واقع می خواست به آمریکا و ناتو نشان دهد که غرب تنها مرکز قدرت در جهان نیست. این در حالی است که به گزارش خبرگزاری رویترز دمیتری مدودوف رئیس جمهور روسیه پس از مذاکرات روز جمعه با اسلام کریمف رئیس جمهور ازبکستان در کنفرانسی خبری گفت که مسکو از تصمیم باراک اوباما رئیس جمهور آمریکا برای بازنگری در سیاست جاری در افغانستان استقبال می کند و آماده همکاری از جمله در مورد مسیرهای پشتیبانی نیروهای ناتو است.
بگذارید امیدوار باشیم که دولت جدید آمریکا در حل و فصل مساله افغانستان موفق باشد.
وی افزود: ما در عین حال آماده همکاری کامل و برابر در مورد افغانستان و آمریکا هستیم .
این در حالی است که هم زمان با مراسم تحلیف باراک اوباما، رئیس جمهوری آمریکا در واشنگتن، حامد کرزی رئیس جمهوری افغانستان نیز در پارلمان این کشور در سخنرانی اعلام کرد که به عقیده وی دلیل اصلی ادامه بی ثباتی در افغانستان کشتار گسترده مردم غیرنظامی این کشور توسط نیروهای نظامی خارجی است.