به خاورمیانه دستور نمی‌دهیم گوش می‌کنیم

نویسنده: کاوه شجاعی
در آستانه سفر فرستاده ویژه دولت جدید آمریکا به خاورمیانه، باراک اوباما در اولین مصاحبه اش به عنوان رئیس جمهور ایالات متحده، تلویزیون عرب زبان العربیه را برگزید و چهره ای صلح طلب و متواضع از کاخ سفید را برای جهان اسلام به نمایش گذاشت.
گفت وگو با شبکه العربیه - که در دبی واقع است - از دید اکثر رسانه های جهان اقدامی موفق و غیرمنتظره ارزیابی شد که بدون شک به افزایش محبوبیت باراک اوباما منجر خواهد شد. اوباما گفت: <شماری از اعضای خانواده من مسلمانند. من در کشورهای مسلمان زندگی کرده ام. وظیفه من این است که به جهان اسلام بقبولانم که آمریکایی ها دشمن شما نیستند.>به گزارش سایت پولتیکو <این تغییر رویه غیرمنتظره البته در لحن بود، نه سیاست ها> چرا که اوباما در مورد اسرائیل گفت: <اسرائیل یک متحد قدرتمند ایالات متحده است. آنها همچنان متحد ما باقی خواهند ماند و من همچنان اعتقاد دارم که امنیت اسرائیل بسیار اهمیت دارد. اما من همچنین اعتقاد دارم که اسرائیلی ها اهمیت دستیابی به صلح را درک می کنند. اگر زمانش برسد و اگر طرف مقابل جدی باشد، آنها هم در دستیابی به صلح فداکاری خواهند کرد.>
اوباما با انتخاب یک شبکه عرب زبان برای اولین مصاحبه اش پس از در دست گرفتن قدرت، خواست در مواجهه با شبه نظامی گری اسلامی موثرتر عمل کند. او ایده های بن لادن را <ورشکسته> توصیف کرد و گفت این سیاست ها وضعیت بهداشتی کودکان مسلمان را بهتر نمی سازد.
اوباما در مصاحبه با العربیه تاکید کرد که ایالات متحده گاهی اوقات اشتباهاتی انجام داده است و دولت او به مذاکره و تعامل تمایل بیشتری دارد. او گفت: <همانطور که در سخنرانی مراسم تحلیف گفتم اگر کشورهایی نظیر ایران مشت های خود را باز کنند، ما دست خود را به سوی آنها دراز می کنیم.>العربیه در سال 2003 و پس از حمله ایالات متحده به عراق با هدف تحت الشعاع قرار دادن تلویزیون الجزیره با حمایت آمریکا و سرمایه عربستان در دبی آغاز به کار کرد. این تلویزیون رویکردی سکولار داشته و توسط گروهی از اعراب غربگرا در منطقه اداره می شود.
«میچل باید گوش کند»
به گزارش خبرگزاری اسوشیتدپرس اوباما به العربیه گفت که می خواهد جورج میچل، فرستاده ویژه دولت آمریکا به خاورمیانه، کار خود را با <گوش کردن> آغاز کند چرا که ایالات متحده عموما با <دستور دادن> شروع می کند.
اوباما تاکید کرد که آمریکا نمی تواند به اسرائیلی ها یا فلسطینی ها بگوید چه چیزی برایشان خوب است، اما آنها باید متوجه شوند که راهی که آنها می روند به سمت رفاه و امنیت مردم شان پیش نمی رود.میچل، که از او به عنوان معمار صلح در ایرلندشمالی یاد می شود، دیروز ماموریت 8 روزه اش را با ورود به مصر آغاز کرد. او پس از آن به اسرائیل، کرانه غربی (مقر فتح)، اردن، ترکیه و عربستان سعودی می رود. او هفته آینده هنگام بازگشت به واشنگتن در پاریس و لندن هم توقف خواهد کرد. میچل ابتدا با حسنی مبارک رئیس جمهور مصر در مورد تداوم آتش بس شکننده میان اسرائیل و حماس مذاکره خواهد کرد. اسرائیلی ها هفته گذشته به حملات وحشیانه 22 روزه خود به نوار غزه پایان دادند. حملات زمینی و هوایی به غزه که به مرگ بیش از 1300 فلسطینی - ازجمله 400 کودک - منجر شد، به بهانه مقابله با راکت پرانی های حماس آغاز شده بود. مصری ها در طول روزهای درگیری وظیفه میانجیگری میان اسرائیل و دو گروه فلسطینی رقیب، حماس و فتح، را برعهده داشتند.اوباما گفت که از فرستاده ویژه اش خواسته که به دنبال <پیشرفتی واقعی در مساله صلح خاورمیانه و نه عکس های یادگاری با سران منطقه> باشد. با این حال به گزارش بی بی سی هنوز معلوم نیست میچل به کرانه غربی، مقر حماس، هم سفر خواهد کرد یا نه. در طول روزهای اخیر شمار زیادی از تحلیلگران میانه روی غربی گفته اند تا زمانی که ایالات متحده حماس را وارد معادلات نکند، امیدی به دستیابی به صلح در خاورمیانه نیست.
خاویر سولانا، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا هم به صورت جداگانه به خاورمیانه می رود تا به تداوم آتش بس کمک کند.از زمان آغاز آتش بس <مذاکره نشده> میان دو طرف، نمایندگان گروه های فلسطینی و اسرائیل به صورت جداگانه با مصری ها مذاکره کرده اند. حماس خواستار آن شده که اسرائیل به محاصره غزه پایان دهد. اسرائیل، که روز دهم فوریه انتخابات عمومی برگزار می کند، خواستار پایان راکت پرانی حماس و جلوگیری از مسلح شدن دوباره این گروه شده است.
یخ‌ها آب می‌شود؟
جاستین وب، دبیر بخش آمریکای شمالی بی بی سی نوشت: این مصاحبه خیلی مهم است. لحن اوباما کاملاغیرمتخاصمانه بود. بدون شک این گفت وگو عده زیادی را در خاورمیانه سردرگم خواهد کرد. ممکن است عده ای در ایران بپرسند آیا محمود احمدی نژاد بهترین گزینه برای تعامل با اوباما است؟ اوباما قرار نیست فعلااقدامی غافلگیرکننده در مورد ایران انجام دهد اما اگر احمدی نژاد در انتخابات ریاست جمهوری سال آینده پیروز نشود و ایالات متحده هم بدون سر و صدا قدرت ایران در منطقه - به خصوص عراق - را بپذیرد، باید منتظر آغاز دوران تازه ای در روابط تهران - واشنگتن باشیم...