کسانی که دم از بروز تغییری شگرف در جهان میزنند، در حرفهای خود به تحولات زنجیروار عظیم کنونی اشاره دارند که از آن جمله میتوان به وضعیت نظامی ایالات متحده در عراق و افغانستان و توجه زائدالوصف به بحران مالی موجود در جهان اشاره کرد؛ البته این تحولات با شکست حزب جمهوریخواه در انتخابات آمریکا، موفقیت حزب دموکرات در سیطره و تصاحب کرسیهای مجلس نمایندگان و سنا و ورود یک رئیسجمهور جدید به کاخ سفید همراه شده است.
با توجه به تمامی تحولاتی که از آنها یاد کردیم، حرف و حدیثها حول محور ظهور یک فضای جدید سیاسی در منطقه عربی در پیوند با رئیسجمهور سیاه آمریکاست که قرار است سیاست جدیدی را اتخاذ کرده و در راستای دستیابی به تغییرات مطلوب بکوشد. سوال اینجاست که آیا انتظار چنین تغییری درست است؟
اصالت تغییر
بنده اصلا تصمیم به گمانهزنی ندارم. به هر حال، برخیها معتقد به وجود تغییر و برخیها مخالفت آن هستند. چیزی که امروز ما به دنبال آن هستیم، پرداختن به یک رخداد سیاسی است که سریعتر از هر رخداد دیگری ما را به پاسخ سوال فوق میرساند. منظور بنده از آن رخداد، کنفرانس دوم دوربان است که در ماه آوریل سال آتی و در زمانی که اوباما عملا مسئولیت را بر عهده میگیرد، در شهر ژنو برگزار میشود. شاید بپرسید چه ربطی میان رئیسجمهور آمریکا و کنفرانس جدید دوریان وجود دارد؟
پیش از هر چیز بیایی ماجرای بیایید ماجرای کنفرانس مبارزه با نژادپرستی دوربان را بررسی کینم. اولین کنفرانس در تاریخ 1/9/2001 در شهر دوربان آفریقای جنوبی و با نظارت سازمان مللمتحد برگزار شد. کنفرانس مذکور با حضور همزمان ملتها و دولتها برگزار شد و علاوه بر نهادهای مدنی، دولتها نیز در آن مشارکت داشتند. کنفرانس اول حول دو محور میچرخید که اولین آنها مسئله نژادپرستی، بهویژه اقدامات نژاد پرستانهای بود که صهیونیستها در حق ملت بیدفاع فلسطین انجام میدهند و مسئله دوم نیز بردهداری بود که سفیدپوستان آمریکایی در طول 200 سال علیه سیاهپوستان آفریقایی اعمال میکردند. فلسطینیها و حامیان شان در کنفرانس مذکور خواستار ملارزه با نژادپرستی صهیونیستی و نیز محکوم کردن آن شدند و در همان حال، سیاهپوستان و حامیان آنان نیز از آمریکاییها خواستند تا به خاطر بردهداری پوزش بخواهند و اعتراف کنند که بردهداری اقدامی ضدانسانی بوده است.
صهیونیستها اتهاماتی که در خصوص انجام اقدامات نژادپرستانه علیهشان مطرح شد، را رد کردند و آمریکاییها نیز به خاطر بردهداریهایشان از پوزشخواهی استنکاف ورزیدند. ضمنا با وجود تعدیل بیانیه اختتامیه کنفرانس، رژیم صهیونیستی و ایالات متحده به روند اعترافات خود ادامه دادند و در سومین روز، از کنفرانس خارج شدند.
امروز و بعد از گذشت هفت سال دوباره کنفرانس دوربان در آستانه برگزاری است؛ ولی این بار رژیم صهیونیستی و ایالات متحده همصدا با هم بر عدم مشارکت در این کنفرانس تاکید کردند.
آری! جهان تغییر میکند، جنگهایی در میگیرد، کشورهایی اشغال میشوند، حرف و حدیثهای در مورد شکست آمریکا در عراق و افغانستان مطرح میشود و تمامی جهانیان به خاطر بحران مالی در آشوب و اضطراب هستند؛ ولی تنها چیزی که در این میان هیچ تغییری نمیکند، همسویی کل تلآویو و واشنگتن در خصوص تمامی مسائل جهان از جمله کنفرانسی به نام دوربان است.
معمولا ایالات متحده از تمامی خواستههای رژیم صهیونیستی حمایت میکند؛ ولی در حال حاضر (روزهای واپسین دولت بوش) وضعیت به گونهای پیش میرود که موضعگیری در خصوص کنفرانس دوربان به نفع هر دو طرف است. مخالفت با کنفرانس دوربان و نیز سفارشها و دستورالعملهای آن نه تنها تامین کننده خواست آمریکا است، بلکه به نفع رژیم اشغالگر قدس نیز است.
هفت سال پیش آمریکا و اسرائیل در سومین روز در برابر دیدگان همگان، کنفرانس را ترک گفتند. فکر میکنید که در کنفرانس دوم چه اتفاقی بیفتد؟
آری! ماجرای کنفرانس اول تکرار میشود.
در چهارم آوریل گذشته روزنامه عبری زبان هاآرتص اعلام کرد که تلآویو و واشنگتن مشترکا تصمیم به تحریم دومین کنفرانس مبارزه با نژادپرستی (دوربان) گرفتند، کنفرانسی که توسط سازمان ملل متحد برگزار میشود و اولین مورد آن در سال 2001 برگزار شد.
هاآرتس خاطرنشان ساخت که زیپی لیونی و کاندولیزا رایس مسئله مشارکت در کنفرانس دوربان را به بحث گذاردند و قرار بر آن شد بیانیهای در این رابطه تنظیم و تصریح گردد که کنفرانس دوربان به گسترهای برای هجوم به اسرائیل مبدل میشود و از این رو، باید این کنفرانس را تحریم کرد یا اینکه تضمینهایی را در رابطه با عدم بروز این گونه مسائل دریافت کرد.
زیپی لیونی، وزیر امورخارجه رژیم صهیونیستی در سخنرانی 20/11/2008 خود در مجمع عمومی اتحادیه طوایف یهودی ساکن آمریکای شمالی نیز بار دیگر بر موضع رژیم متبوعش نسبت به کنفرانس دوم دوربان تاکید کرد و گفت: «اسرائیل هرگز در کنفرانس دوم دوربان شرکت نخواهد کرد و از جامعه بینالملل میخواهد تا از شرکت در آن خودداری ورزد؛ زیرا هدف این کنفرانس در واقع مشروعیت بخشیدن به اقدامات خشونت طلبانه در زیر لوای شعار مبارزه با نژادپرستی است.»
این مقام صهیونیستی خاطرنشان کرد: «تا زمانی که تضمینهای لازم در خصوص ممانعت از تبدیل کنفرانس دوم دوربان به یک فعالیت و برنامه آنتی سمتیستی داده نشود، اسرائیل در این کنفرانس مشارکت نخواهد جست و آن را فاقد صبغه قانونی میداند.»
موضع اوباما در کنفرانس دوم
در زمان کنفرانس اول دوربان، صهیونیستها همگام و همسو با دولت آمریکا به ریاست بیل کلینتون عمل کردند؛ ولی در زمان کنفرانس دوم، هدایت آمریکا را یک دولت جدید به ریاست باراک اوباما بر عهده دارد. فکر میکنید که اوباما چه موضعی را در قبال کنفرانس مذکور اتخاذ خواهد کرد؟ آیا باراک با تصمیم دولت پیشین آمریکا (دولت جرج بوش) در خصوص عدم مشارکت در کنفرانسی که در دوره ریاست وی برگزار میشود، پایبند خواهد ماند و آیا همان موضعی را در مورد مسئله فلسطین اتخاذ میکند که وزیر امور خارجه آمریکا در دوره بوش اتخاذ کرده بود و به تبع آن، آیا خانم رایس سیاستهایش را بر رئیسجمهور آمریکا و راهکارهایش تحمیل خواهد کرد؟
فاکتور مهم دیگری که باید مد نظر قرار داد، این است که کنفرانس اول دوربان به بحث در خصوص بردهداری پرداخت و با وجود تعدیل در بیانیه اختتامیه؛ ولی دولت وقت آمریکا یعنی دولت کلینتون که روزهای پایانی حیات خود را به سر میبرد، به همراه رژیم صهیونیستی به نشانه اعتراض از کنفرانس خارج شدند.
آیا رئیس جمهور سیاه آمریکا به شکستن قرار دولت بوش در خصوص تحریم کنفرانس مبادرت خواهد ورزید، قراری که در اعتراض به درخواست سیاهپوستان از آمریکا برای پوزش خواهی به خاطر 200 سال بردهداریش اتخاذ شده و حال آنکه مسئله بردهداری بیش از هر رئیسجمهوری در آمریکا، برای او اهمیت دارد؟
آیا او نیز همچون اسلافش از عرض پوزش به خاطر سیاست بردهداری که در حق میلیونها سیاهپوست انجام شده است، خودداری خواهد کرد؟
بیتردید، کنفرانس دوم دوربان معیار خوبی برای تعیین نوع تصمیمات سیاسی است که باراک اوباما، رئیسجمهور آمریکا در آینده اتخاذ خواهد کرد و نشان میدهد که آیا این مقام صهیونیستی واقعا مرد تغییر و تحول است یا آنکه طرح بحث تغییر، چیزی جز یک شعار تبلیغاتی نبوده است؟
کنفرانس دوربان اول در واقع با یک تحول چشمگیر در سفارشهایی همراه بود که نهادهای مدنی جهان ارائه کردند؛ ولی طول نکشید که حادثه تروریستی 11 سپتامبر باعث شد که تمامی این سفارشها و توصیهها به باد فراموشی سپرده شود و همه آن را از یاد ببرند. کنفرانس دوربان بار دیگر در آستانه برگزاری است و فرصت خوبی است که رئیسجمهور جدید آمریکا ماهیت واقعی خود را نشان دهد و بگوید که آیا مبشر یک فضای جدید سیاسی در جهان است یا آنکه تنها به تکرار سیاستهای آزمایش شده و شکست خورده ادامه میدهد؟ بیشک، فضای سیاسی کنونی آنچنان مایوس کننده است که تمام آرزوها و آمال انسانی را از بین میبرد.