جریان دوم خرداد؛ بنبست در انسجام
امین بیطرف
در اردوگاه دوم خردادیها، این روزها بیش از پیش، جنب و جوش انتخاباتی به چشم میآید. در این میان، بیشترین وزن تلاشها و رایزنیها بر عهده کروبی (شیخ اصلاحات) است. اما واقعیت این است که در میان دوم خردادیها آنچه بیش از هر چیز اکنون به دلمشغولی رسانهها تبدیل شده، آمدن یا نیامدن خاتمی یا بحث جایگزین احتمالی وی است.
هر چند اکنون دیگر همه به این نکته واقف شدهاند که احتمال نیامدن خاتمی بسیار بیش از احتمال آمدن اوست و شاید به همین دلیل گزینههای مختلفی را برای جانشینی او معرفی میکنند.
در این حال، نباید فراموش کرد، بسیاری از دوم خردادها تلاش زیادی را به کار بستند تا کروبی وارد عرصه انتخابات نشود، اما او پیش از همه، نامزدی رسمی خود را اعلام کرد، به گونهای که برخی دوم خردادیها، خود را در برابر کار انجام شده یافتند.
اما شاید اکنون سه گزینه در پیش روی اصلاحطلبان قرار داشته باشد: اول اینکه خاتمی وارد صحنه انتخابات شود و کروبی نیز بماند.
دوم اینکه یکی از دو طرف، در حمایت از دیگری کنار بکشد. البته کنار کشیدن کروبی با توجه به مواضع صریح وی، در برابر خاتمی دور از ذهن، اما حالت دیگر، متحملتر است.
سوم اینکه هر دو به نفع گزینه سومی از صحنه انتخابات کنار بکشند. (درباره گزینه سوم تاکنون، نام میرحسین موسوی، عارف، حسن روحانی و حتی مهرعلیزاده بر سر زبانهاست). از سوی دیگر نباید فراموش کرد که اکنون جنب و جوش آشکار انتخاباتی، بیشتر از سوی حزب اعتماد ملی و هواداران کروبی رقم میخورد و به نظر میرسد، مشارکتیها، کارگزاران و مجاهدین انقلاب، اهداف و برنامههای انتخاباتی خود را با چراغ خاموش دنبال میکنند.
در این میان، هر چند کارگزاران به مخابره سیگنالهای متناقضی در فعالیتهای انتخاباتی خود پرداخته است، اما دور از ذهن نیست این حزب در یک همگرایی با طیف «مشارکت ـ مجاهدین انقلاب» و با آگاهی از نیامدن خاتمی، ابتدا به حمایت از کروبی بپردازند و در مرحله دوم با رجوع به سازوکارهایی مانند نظرسنجیها، از «شیخ اصلاحات» بخواهند در دقیقه 90 به سود گزینه سوم کنار بکشد.
محمدباقر ذاکری، عضو شورای مرکزی حزب اعتماد ملی از افرادی است که این فرضیه را از نظر دور نداشته است.
وی در مصاحبهای گفته است: احساس شخصی من این است که اگر «میرحسین موسوی» وارد عرصه انتخابات بشود، مهدی کروبی هم به نفع وی انصراف میدهد.
وی همچنین یادآوری کرده است به احتمال زیاد خاتمی نیز با توجه به اظهارات اخیرش وارد عرصه انتخابات نمیشود.
ذاکری در حالی که همه این سخنان را با «احتمال و شاید» همراه ساخته، اما بر یک نکته تأکید کرده و گفته است: در صورت حضور نیافتن میرحسین موسوی در انتخابات، بیتردید آقای کروبی به نفع هیچ کدام از نامزدهای اصلاحطلب کنارهگیری نمیکند.
اعتماد ملی و دولت ائتلافی
اسماعیل گرامی مقدم، سخنگوی حزب اعتماد ملی اما از تشکیل دولت ائتلافی سخن میگوید. وی میگوید: براساس خرد جمعی یک ائتلاف حقیقی میتواند شکل بگیرد.
این نماینده سابق مجلس با بیان اینکه حزب اعتماد ملی برای شکلگیری چنین ائتلافی برنامهریزیهای دقیقی را انجام داده است، میافزاید: ما از تمامی ظرفیتها برای ایجاد یک ائتلاف فراتر از حزب اعتماد ملی استفاده میکنیم و در هفتههای آینده نشانههایی از «دولت ائتلافی» با تصمیماتی که حزب ما میگیرد، برای مردم قابل مشاهده است.
شاید سخنان گرامیمقدم نشان از این دارد که مهدی کروبی به دنبال ماندن در انتخابات است و سهم هر یک از گروههایی که با وی ائتلاف خواهند کرد نیز در دولت ائتلافی او در نظر گرفته میشود.
از سوی دیگر نیز میتوان اینگونه برداشت کرد که کروبی با به دست آوردن سهم مناسب از دولت برای خود و حزبش، به نفع گزینه سوم (و نه خاتمی) کنار میرود تا دولت ائتلافی شکل بگیرد، اگر چه مورد اخیر، کمتر محتمل است.
کروبی یا خاتمی
در حالی که دبیرکل حزب اعتماد ملی میگوید: «من در هر کاندیدای ریاست جمهوری دوره دهم خواهم بود و در این راه به نفع هیچ فردی کنار نخواهم رفت، حتی اگر این فرد خاتمی باشد». زمزمههای جدید شنیده شده: «من فکر نمیکنم که خاتمی کاندیدا شود. احتمالش بسیار کم است». این جمله فائزه هاشمی است. وی که به کنفرانس دانشگاه لویس ایتالیا رفته بود، با یک نشریه ایتالیایی زبان به گفتگو نشست. «ایل مانیفستو» به نقل از فائزه هاشمی آورده است که «به نظر نمیرسد مهدی کروبی رییس سابق مجلس و دبیرکل سابق مجمع روحانیون مبارز کنار بکشد.»
مهدی کروبی در حاشیه اولین کنگره حزب اعتماد ملی گفت: من به نفع هیچ کسی کنار نمیروم، پیش خودم گفتم نکند که رایها پاره بشود به همین خاطر بود که اعلام کردم هر کس میخواهد وارد صحنه بشود از آبان ماه سفرها، برنامهها و مصاحبههایش را شروع کند؛ بعد اگر دیدیم رای دارد پاره میشود، آن وقت یک شورای حکمیتی جمع میکنیم و در آن بررسی میکنیم که چه باید بکنیم. البته در صورتی که آقایان بیایند و شرکت کنند و حضور داشته باشند.
وی همچنین در پاسخ به این سؤال که، برخی گفتهاند منظور شما از حکمیت نظرسنجی است آیا گفتههای آنان را تایید میکنید، گفت: نه؛ من نظرسنجیها را دهشاهی هم قبول ندارم، اصلا این نظرسنجیها مشکل برای مملکت درست میکند، منظور من نظرسنجی نبوده است بلکه هدف این است که در آنجا بنشینیم و واقعیتها را بررسی کنیم و ببینیم واقعیت چیست، مشورت کنیم تا مثل دوره قبلی نشود و یک کابینه ائتلافی که با حضور همه اصلاحطلبان باشد تشکیل بدهیم، بعد هر کسی که رای آورد، دیگران نه اینکه با پای خود کنار بکشند بلکه باید بپذیرند و کنار بروند.
مجید انصاری دبیر اجرایی مجمع روحانیون مبارز نیز با بیان اینکه شواهد نشان میدهد که خاتمی به اعلام کاندیداتوری در انتخابات آتی نزدیک شده است تاکید کرد که کروبی و خاتمی هرگز همزمان کاندیدا نخواهند شد.
وی درباره احتمال اجماع اصلاحطلبان بر کاندیداتوری مهدی کروبی گفت: درباره احتمالات صحبت نمیکنیم، باید منتظر بمانیم و ببینیم چه میشود.
از سویی دیگر؛ محمدعلی نجفی معاون خاتمی در دولت اصلاحات، آمدن خاتمی در انتخابات را مساوی کنار گذاشتن دیگر نامزدها دانست. وی تصریح کرد: تاخیر در اعلام تصمیم خاتمی و مشی حساب شده وی باعث شده است که جناح مقابل نتواند استراتژی مشخصی در پیش بگیرد و در ابهام بماند، اما این تاخیر نباید موجب شود که اصلاحطلبان برنامهریزی برای انتخابات و پس از آن را به تاخیر بیندازند، بلکه باید بکوشند با شناسایی نقاط ضعف و اشتباهات پیشین، برنامهای قوی برای حل مشکلات و اداره کشور ارائه کنند. وی با اشاره به پیشنهادهای مختلفی که برای رسیدن به کاندیدای واحد در جبهه اصلاحات ارائه شده است، اظهار داشت: من خودم هم سازوکاری پیشنهاد داده بودم و اکنون نیز با هدایت مجمع روحانیون مبارز کار گروهی فعال شده است و آقای کروبی نیز پیشنهادات خوبی دادهاند، اما معتقدم در صورت حضور خاتمی، هر سازوکاری برای انتخاب کاندیدای واحد اصلاحطلبان مورد اجماع قرار گیرد، خروجی آن قطعاً آقای خاتمی خواهد بود.
اما هدایت آقای عضو شورای هماهنگی جبهه اصلاحات معتقد است که اگر خاتمی پا به عرصه انتخابات نگذارد جبهه اصلاحات تا رسیدن به کاندیدای واحد، حداقل 4 کاندیدا خواهد داشت.
ولی اسماعیل دوستی عضو شورای مرکزی حزب اعتماد ملی با بیان اینکه «انتخابات آینده احتمالا چندقطبی خواهد بود» گفت: یک دیدگاه این است که در کشور در حزب اصولگرا و اصلاحطلب را در نظر بگیریم و دیدگاه دیگر تکثرگرایی را دنبال میکند و میگوید وجود احزاب زیاد باعث میشود افکار و اندیشههای مختلف پوشش داده شوند؛ اما در حال حاضر اصولگراها و اصلاحطلبان هر کدام طیف وسیعی از تفکرات را شامل میشوند. وی افزود: بعید است که به این زودی در کشور دو حزب به وجود بیاید، بر همین اساس هم انتخابات ریاست جمهوری چندقطبی پیشبینی میشود.
رویکرد حزب کارگزاران
ظاهرا کارگزارانیها معتقدند و یا شاید هم فقط اظهار اعتقاد میکنند، که دیگر ریاست جمهوری زیبنده وی نیست بلکه آنچه نهایتاً میتواند در خصوص خاتمی مورد اجماع اصلاحطلبان قرار گیرد، پذیرش شیخوخیت وری یا همان چیزی است که مرعشی از آن به رهبری جبهه اصلاحات تعبیر میکند.
دبیرکل حزب کارگزاران در پاسخ به سؤال که آیا موضوع حضور مجدد خاتمی در انتخابات با شعار توسعه سیاسی و گردش نخبگان که بارها از سوی اصلاحطلبان مطرح میشد، تناقص ندارد، گفت: ما این وسط بیگناهیم، چرا که از خود آقای خاتمی نمیپرسید؟
غلامحسین کرباسچی با بیان اینکه «مگر من تا به حال گفتهام که آقای خاتمی باید کاندیدا شود و یا ما او را کاندیدا کردهایم که باید به این سؤال پاسخ دهم»، افزود: باید این سؤال را از کسی پرسید که چنین حرفی زده باشد.
کرباسچی در ادامه با بیان اینکه مگر من جزو طرفداران خاتمی هستم که از این سؤالات را از من میپرسید، ادامه داد: من به قول علما «ثبت الارش ثم انقش»، باید ابتدا یک چیزهایی را تثبیت کنید بعد روی آن نقش و نگار بکشید.
وی همچنین افزود: اگر راجع به مواضع طرفداران آقای خاتمی هم سؤال دارید باید به سراغ طرفداران ایشان بروید.
همچنین محمد عطریانفر در هفتهنامه شهروند، کاندیداتوری خاتمی را اقدامی با ریسکی فوقالعاده خواند و آن را به پریدن از ساختمان 10 طبقه تشبیه کرد.
شاید نیاید
اما اظهارات خاتمی بصورت تلویحی، نیامدن وی در صحنه را تأیید میکند اما از موضع اپوزیسیون سیدمحمد خاتمی گفت: اگر کسی میتواند با اختیارات موجود به عنوان رئیسجمهوری در اجرای کامل قانون اساسی موفق باشد باید وارد صحنه شود، والا صلاح نیست که بیاید، شاید کسانی باشند که در حد پایینتری بتوانند کار کنند، بسم الله؛ ما هم برای تغییر و بهبود اوضاع پشتسر آنها خواهیم بود.
ظاهرا جناب خاتمی فراموش کردهاند که مملکت بر مدار قانون اساسی که میثاق ملی است میچرخد و نه مزاج متنوع آقایان. راستی مگر با اختیاراتی که رییسجمهور طبق خواست مردم در قانون اساسی دست آورده، جناب خاتمی و دوستان چه گلی به سر مملکت زدند؟
البته اینگونه شرط و شروطهای جناب خاتمی بیپاسخ هم نمیماند. چنانچه اکبر اعلمی در حاشیه کنگره حزب اعتماد ملی درباره پیششرطهای اخیر خاتمی افزود: علیرغم احترامی که برای آقای سیدمحمد خاتمی قائل هستم، (باید بگویم) مردم به کسی رای میدهند که وضع موجود را تغییر دهد نه اینکه فرد بیاید و بگوید به این شرط میآیم که وضع موجود تغییر کند. خوب اینگونه مادر بنده هم میتواند اداره کند.
اما دوم خردادیها در پوشش ترویج گفتوگوی تمدنها در دنیا، پیگیر پروژه تأسیس شبکه تلویزیونی ماهوارهای هستند. در این باره اگر چه خاتمی در گفتوگو با روزنامه اعتماد ملی هدف طرح تهیه شده برای راهاندازی شبکه ماهوارهای را معرفی و پیگیری گفتوگوی تمدنها در جهان عنوان کرد اما روزنامهها و سایتهای وابسته به اصلاحطلبان و رسانهها و سایتهای خارجی همسو بالاتفاق این پروژه را برای استفاده در داخل ارزیابی کردند.
اما سایت ضدانقلابی روز آنلاین به بررسی دیدگاههای عبدالله نوری پرداخته و آورده است: به نظر میرسد تصویری همه جانبه و دقیق از مواضع اخیر عبدالله نوری در افکار عمومی بازتاب نیافته است. وی با اشاره به دیدار خود و برخی از دوستانش با نوری، وی را همان شوکران اصلاح و سیاستمدار واقعبین و اصولگرا! معرفی میکند و به بیان دیدگاههای نوری درباره انتخابات میپردازد.
نویسنده سایت در ادامه از شرط نوری برای خاتمی میگوید و از قول او مینویسد: در صورت نامزدی خاتمی برای انتخابات ریاست جمهوری، وی باید با عزم و ارادهی متفاوت با دورهی اصلاحات، فعال شود.
وی در ادامه نوری را شخصیتی دموکراسیخواه واقعی و اصولگرا معرفی میکند و مینویسد که از مجمع روحانیون مبارز و حزب اعتماد ملی گرفته تا جبهه مشارکت و سازمان مجاهدین انقلاب؛ و از علاقهمندان به آیتالله منتظری و روشنفکران مستقل و کنشگران سیاسی دموکرات تا نیروهای ملی و ملی ـ مذهبی؛ و از حزب کارگزاران تا فعالان دانشجویی؛ جملگی وجوه احترامبرانگیز و قابل توجهی را در او مشاهده کرده و مورد توجه و همدلی قرار دادهاند!
گفتنی است این سایت ضدانقلابی توسط برخی از روزنامهنگاران فراری که روزگاری سکان هدایت مطبوعات زنجیرهای دوم خردادی را در دوران اصلاحات در دست داشتند و با تغذیه مالی هلند اداره میشود.
کاندیدهای جدید
نزدیکی رقابتهای انتخاباتی سبب شده تا هیچ گزینهای از ذهن نظریهپردازان جناحهای گوناگون دور نماند.
از جمله گزینههای فراروی دوم خردادیها بهرهگیری از شخص سیدحسن خمینی است. هر چند اخبار منتشره از منابع نزدیک به سیدحسن خمینی از رد تقاضاهای انتخاباتی توسط وی حکایت دارد، اما جزئیات اصرار برخی مقامات و بزرگان برای حضور وی در رقابتها و دوختن لباس آلترناتیوی بر قامت نواده محبوب امام محل تامل است.
به گزارش تابناک، این در حالی است که برخی منابع آگاه خبر از آن دادهاند که به حجتالاسلام سیدحسن خمینی گفته است که «اگر خاتمی نیاید تو آلتزناتیو او هستی و باید وارد عرصه انتخابات شوی!»
اما برخی دیگر نیز همچنان خود را رقیب میدانند. چنانچه محسن مهرعلیزاده کاندیدای دوره قبل ریاست جمهوری گفت: من جزو افرادی هستم که قرار است در فرایند اصلاحطلبان به اجماع دست یابیم و اگر در آن فرآیند اجماع بر روی بنده و هر فردی صورت گیرد قطعا وارد عمل خواهد شد.
همچنین خبر جالب توجه دیگر اظهارات اعلمی بود. اکبر اعلمی نماینده دوم خردادی مجلس هفتم گفت: اگر زمینه و شرایط فراهم باشد، کاندیدا میشوم؛ چون حداقلش این است که حرفهایمان را میتوانیم بزنیم.
جمعبندی
در نهایت به نظر میرسد بسیاری از دوم خردادیها که خاتمی را به هر دلیل مطلوب نمیدانند و به گزینه کروبی نیز رضایت ندارند درصدد هستند تا فرد دیگری را وارد صحنه کنند. فردی که احتمالا منتسب به تکنوکراتهاست و شاید هم در کسوت روحانیت باشد تا بتوانند حمایت روحانیت را نیز جلب نماید. و این رویکردی است که کارگزاران در پی آن هستند.
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
