لابی صهیونیسم و استراتژی آمریکا (بخش اول)

در جنگ 33 روزه تابستان 2006 میان رژیم صهیونیستی و حزب‌الله لبنان، دولت آمریکا با تقاضای آتش‌بس فوری که از سوی شورای امنیت سازمان ملل مطرح شد مخالفت کرد. دولت آمریکا استدلال می‌کرد که آتش‌بس فوری اگر به قطع حملات حزب‌الله منجر نشود بی‌فایده است.

اما واقعیت چیز دیگری است. صاحبنظران می‌گویند اینگونه سیاست‌های آمریکا در واقع ناشی از قدرت لابی یا مجموعه سازمان‌های فعال مدافع صهیونیست‌ها است که در آمریکا بسیار فعال هستند. آمریکا سالانه سه میلیارد دلار کمک بلاعوض به رژیم صهیونیستی می‌دهد. به علاوه آمریکا متحد اصلی این رژیم در عرصه بین‌المللی است. تاکنون چندین قطعنامه سازمان ملل در انتقاد یا محکومیت رژیم صهیونیستی توسط آمریکا وتو شده است. دولت‌های واشنگتن و تل‌آویو ادعا می‌کنند این نزدیکی در مواضع، نتیجه همخوانی منافع آمریکا و اسرائیل است زیرا به ادعای آنها هر دو به شدت درگیر جنگ با تروریسم بین‌الملل هستند، خواه این تررویسم لباس القاعده به تن داشته باشد یا به شکلی موشک‌های حزب‌الله لبنان و گروههای مبازر فلسطینی علیه مواضع رژیم صهیونیستی باشد. اما برخی تحلیلگران در عین اینکه اشتراک منافع آمریکا و رژیم صهیونیستی و همخوانی دیدگاههای رهبران دو طرف را رد نمی‌کنند می‌گویند علت نزدیکی آمریکا و اسرائیل را باید در قدرتمندی لابی یا مجموعه محافل طرفداران اسرائیل در آمریکا جستجو کرد. کمیته روابط آمریکا – اسرائیل موسوم به «ایپک» اصلی‌ترین سازمان در مجموعه لابی صهیونیستی در آمریکا است. در واقع ایپک بین 250 تا 300 رای در مجلس نمایندگان کنگره آمریکا را در اختیار دارد. یعنی ایپک می‌تواند روی حمایت بیش از نیمی از کرسی‌های مجلس نمایندگان آمریکا حساب کند. در مجلس دوم آمریکا یعنی سنا نیز وضع چندان متفاوت نیست. لابی صهیونیستی آنقدر قدرتمند است که می‌تواند سیاست خارجی آمریکا را به نفع رژیم صهیونیستی تحت نفوذ قرار دهد. «جان مرشایمر» استاد دانشگاه شیکاگو می‌گوید: «این وضعیت به سود منافع استراتژیک آمریکا نیست و یکی از دلایل مشکلات آمریکا در خاورمیانه همین نفوذ لابی اسرائیل در آمریکا است.»

کارشناسان آمریکائی معتقدند توجه اصلی سیاست خارجی آمریکا در منطقه خاورمیانه بر این اصل استوار است که در جریان صدور نفت از منطقه، وقفه‌ای ایجاد نشود و حتی جنگ آمریکا با عراق برای دفاع از کویت و عربستان سعودی نیز در همین چارچوب انجام گرفت. آمریکا در سال مبالغ هنگفتی نیز به کشور‌های منطقه کمک می‌کند که از آن جمله کمک دو میلیارد دلاری سالانه به مصر است. اما به عقیده این کارشناسان، کمکی که به کشور‌های عربی منطقه می‌شود در واقع برای تشویق آنان به ادامه تفاهم با اسرائیل است.

لابی چگونه عمل می‌کند؟

برخی از لابی‌ها به نحو آشکار سیاسی فعالیت می‌کنند مانند «سازمان صهیونیست‌های آمریکا». برخی دیگر دانشگاهی و تحقیقاتی هستند مانند «انستیتوی سیاست خاور نزدیک در واشنگتن» که به گفته تحلیلگران، در لابی صهیونیستی نقش نظری ایفا می‌کند. البته در مقالات مختلف به ویژه در روزنامه‌های چاپ آمریکا از تعدادی از اعضای متنفذ کنگره هم به عنوان بخشی از لابی اسرائیل نام برده می‌شود. اما سازمانی که نقش هماهنگی این نهاد‌ها و افراد مختلف را بازی می‌کند و نامش با لابی صهیونیستی همخوان شده است همان ایپک می‌باشد. ایپک در سایت اینترنتی خود می‌گوید هدفش استحکام بخشیدن هر چه بیشتر به روابط آمریکا و اسرائیل است و حدود یکصد هزار نفر از اعضایش را آمریکا‌یی‌هایی تشکیل می‌دهند که به حساسیت خطراتی که متوجه اسرائیل است آگاهند. «گری سیک» عضو پیشین شورای امنیت ملی آمریکا می‌گوید: «ایپک یک سازمان بسیار بزرگ، موثر و سازماندهی شده است که اغلب نظرات اسرائیلی‌ها را منعکس می‌کند اما در برخی موارد حتی از سیاستی که خود اسرائیل در پیش گرفته، افراطی‌تر عمل کرده است.» ایپک در واقع روی کنگره و دولت آمریکا متمرکز است. این سازمان ترتیب سفر نمایندگان کنگره آمریکا به اسرائیل و تورهای آنها در اسرائیل را بر عهده دارد، در تماس مستمر با دفاتر اعضای کنگره است و برای افراد خاصی که نامزد‌ نمایندگی در کنگره می‌شوند فعالیت انخاباتی می‌کند و یا علیه نامزدهای خاصی فعالیت می‌کند.

نتیجه این شده است که بسیاری از نمایندگان در مجالس آمریکا به این درک رسیده‌اند که مخالفت با ایپک ممکن است در دور بعدی انتخابات بر ایشان گران تمام شود. به این ترتیب شیوه‌های ایپک در حمایت از رژیم صهیونیستی بسیار موفق بوده است. واقعیت این است که هیچ یک از نمایندگان کنگره آمریکا نمی‌توانند از رژیم صهیونیستی حمایت نکنند زیرا نماینده‌ای که به عدم‌حمایت از این رژیم شهرت یابد، عواقب خطرناکی برایش در بر خواهد داشت. از جمله ممکن است در انتخابات بعدی کنگره با دردسر مواجه و پول بیشتری به حساب رقیب انتخاباتی او سرازیر شود. «ارنست هالینگز» سناتور پیشین می‌گوید: «در مجالس آمریکا شما نمی‌توانید در قبال اسرائیل سیاستی متفاوت با سیاستی که ایپک به شما می‌دهد اتخاذ کنید.»

نقش مسیحیان انجیلی

حدود دو سال قبل یکی از مشهورترین رهبران «مسیحی انجیلی» (نامی که بر مسیحیان تندرو نهاده شده) در واشنگتن یک سازمان تاسیس کرد که هدف آن حمایت گسترده از رژیم صهیونیستی و تقویت لابی صهیونیست‌ها در آمریکا اعلام شد. کشیش «جان هگی» بنیانگذار سازمان «مسیحیان متحد در دفاع از اسرائیل» اعلام کرد سازمان او از ایپک نیز قدرتمند‌تر خواهد بود. واقعیت آن است که برخلاف ایپک و نهاد‌های مشابه، مسیحیان انجیلی برای حمایت از رژیم صهیونیستی دلایل مذهبی دارند. آنها بر این عقیده‌اند که خلق دوباره اسرائیل، محقق شدن آن چیزی است که انجیل بشارتش را داده است. بنابر‌این از نظر آنها خداوند در آن چیزی که قصد طرح‌ریزی آن را دارد، موجودیت اسرائیل را هم گنجانده و به همین دلیل اسرائیل باید از جانب مسیحیان حمایت شود. مسیحیان انجیلی در سالهای اخیر در آمریکا صاحب نفوذ زیادی شده‌اند و روز به روز بر قدرت آنها افزوده می‌شود. گری‌سیک می‌گوید: «زمانی مسیحیان جایگاه زیادی در لابی اسرائیل نداشتند اما اکنون وضعیت متفاوت است. در سالهای گذشته شرکت مسیحیان بنیاد‌گرا در لابی اسرائیل، نامطلوب به نظر می‌آمد اما امروزه چنین نیست. آمدن هزاران مسیحی زیر نظر جان هگی به واشنگتن برای حمایت از اسرائیل یک پدیده جدید است. ایپک هزاران عضو و طرفدار دارد اما مسیحیان بنیاد‌گرا در آمریکا را باید با رقم میلیون سنجید. به این ترتیب عامل قدرتمند جدیدی وارد لابی اسرائیل شده است.» گزارش‌های مختلف نیز حاکی از این است که روز به روز بر قدرت لابی صهیونیستی در آمریکا افزوده می‌شود. طرفداران لابی صهیونیستی در آمریکا ادعا می‌کنند که رژیم صهیونیستی از سوی گروههای مبارز فلسطینی، حزب‌الله لبنان و کشورهایی مانند ایران و سوریه با خطر مواجه است.

منتقدان جنجال‌برانگیز

اما در کنار حمایت‌های بی‌قید و شرط سیاستمداران آمریکایی از لابی صهیونیستی، اصحاب روشنفکر و دانشگاهی این کشور هر از گاهی اظهارات یا مقالاتی جنجال‌برانگیز که در انتقاد از این نوع لابی است مطرح می‌کنند. از جمله می‌توان به مقاله مشترک «جان مرشایمر» استاد دانشگاه شیکاگو و «استیون والت» استاد دانشگاه هاروارد اشاره کرد که چندی پیش در نشریه نقد کتاب لندن منتشر کردند.

این مقاله بحث و جدل زیادی در پی داشت و مشکلاتی برای این دو استاد دانشگاه در آمریکا به وجود آورد. نشریات آمریکایی از چاپ این مقاله سرباز ‌زده بودند و به همین دلیل آن دو مجبور شدند چاپ مقاله را به یک نشریه انگلیسی بسپارند.          ادامه دارد...