عارف واحد ناوان / Wahednavan@yahoo.com
سفر بوش به گرجستان، آغازگر دوره جدیدی از فعالیتها و روابط آمریکا با جمهوریهای قفقاز شد
مسکو پایتخت جمهوری فدراتیو روسیه نهم آوریل سال جاری میلادی پذیرای رهبران بیشاز 50 کشور جهان بود. ولادیمیر پوتین رئیسجمهوری این کشور به مناسبت شصتمین سال روز مرگ «آدولف هیتلر» رهبر آلمان نازی در قرن گذشته و پایان جنگ جهانی دوم از سران 58 کشور جهان برای شرکت در جشنهای پیروزی متفقین در این جنگ دعوت کرد.
جورج واکر بوش که تاحدودی پیروزی بر رقیب دموکراتش (جان کری) در انتخابات ریاست جمهوری گذشته را مدیون موضعگیریهای پوتین است، فرصتی دوباره یافت تا بهاتفاق همسرش به مسکو برود و یک شب را در کنار بهترین دوست خود سحر کند. او رئیسجمهوری روسیه را دوست صمیمی خود میداند و وی را ولادیمیر خطاب میکند. فردای شبی که جورج و ولادیمیر کنار همه خوابیده بودند خبرنگاری پوتین را سوالپیچ کرد و با شوخی از او پرسید از اینکه شب کنار جرج بوش سحر کردی احساس ترس به شما دست نداد؟!
مرد شماره یک جمهوری فدراتیو روسیه در برابر پرسش طنزگونه این خبرنگار پاسخی طنزگونه داد و گفت: من یک مامور امنیتی و از افسران سابق کا.گ.ب هستم بنابراین اگر قرار بر ترسیدن بود این جرج بوش است که باید آن شب میترسید!!
این واقعیت که پوتین از رهبران مرموز و کارکشته جمهوری فدراتیو روسیه است و سابقه عضویت در کا.گ.ب را دارد بر کسی پوشیده نیست اما او پیش از آنکه رئیسجمهوری شود یک راننده تاکسی بود درحالیکه جورج واکر بوش در ششم ژوییه سال 1946 در خانوادهای سیاسی در ایالت تگزاس بهدنیا آمد. در یکی از سختگیرترین مدارس شبانهروزی ایالت ماساچوست تحصیل کرد، به عضویت باشگاه دانشجویی مخفی "جمجمه و استخوان" درآمد، علامتگذاری با آهن داغ را ابداع کرد، بارها به سبب خشونتهایش تیتر اصلی روزنامهها شد، در سال 1972 متهم به حمل کوکایین شد و بهعلت مصرف بیش از حد الکل از خانواده و جامعه طرد شد بهنحوی که دانشکده حقوق دانشگاه تگزاس از پذیرش او خودداری کرد با این وجود او از دانشگاه هاروارد در رشته مدیریت فوقلیسانس گرفت. دو اتفاق در زندگی او موجب روی آوردن وی به اخلاقیات شد ازدواج با دختر کتابداری به نام "لورا" و آشنایی با یک فرقه مذهبی نهتنها موجب گردید که او الکل را ترک کند بلکه باعث روی آوردن وی به خواندن کتاب مقدس انجیل شود.
بوش روزانه نیم ساعت از وقت خود را به خواندن کتاب انجیل اختصاص میدهد. بنابراین وی همواره با تاخیر نیمساعته (یعنی ساعت 8 صبح) در کاخ سفید حاضر میشود و این برای کارمندان این کاخ به امری عادی تبدیل شده است.
بر این اساس برای کلیسا و مذهبیون آمریکا بوش انجیلخوان بسیار بهتر از کری گیتار بهدست بود که در میان همجنسبازان رقص میکرد و آواز میخواند از اینرو اهالی کلیسا در آمریکا برای خروج از انزوا و تاثیرگذاشتن بر سیاست و حکومت حمایت از جورج بوش را پیش گرفتند.
با اینکه بوش پس از ازدواج و آشنایی با آن فرقه مذهبی تغییر رویه داد و کوشید فردی اخلاقگرا شود اما گذشته پرآشوب این کابوی تگزاسی حکایت از آن دارد که وی دستکمی از همتای روس خود ندارد از اینرو او آنشب بیترس و واهمه کنار ولادیمیر خوابید.
وحشت و دلشوره زمانی بر کرملین مستولی گشت که رئیسجمهوری گرجستان در اعتراض به حضور نظامیان روسی در خاک کشورش جشنهای مسکو را تحریم کرد و این البته بهانهای بود تا وی بتواند با عدم شرکت در جشنهای مسکو خود مسوولیت تدارکات و پذیرایی از میهمان بزرگش را برعهده بگیرد. با این وجود شاید خوابیدن کنار یک تگزاسی هفتتیرکش برای ولادیمیر پوتین ترسناک نباشد اما دادن پاسخ نه میخاییل ساکاشویلی به درخواست وی برای عدم شرکت در شصتمین سالروز پیروزی متفقین در جنگ جهانی دوم و حوادث بعدی موجی از وحشت و دلهره را برای پوتین و مردان کرملین ایجاد کرد.
بلافاصله پس از جشنهای مسکو، جورج بوش بهعنوان نخستین رئیسجمهوری ایالت متحده آمریکا به گرجستان پرواز کرد وی تحت شدیدترین تدابیر امنیتی در فرودگاه تفلیس پیاده شد و مورد استقبال ساکاشویلی جوان قرار گرفت او پس از بازدید از شهر قدیمی تفلیس به همراه همسرش در پارلمان این جمهوری کوچک قفقاز جنوبی حاضر شد و به گرمی مورد استقبال نمایندگان پارلمان قرار گرفت.
جورج بوش در میدان آزادی تفلیس و در میان ابراز احساسات شدید دهها هزار نفر، گرجستان را مشعل آزادی در منطقه و جهان نامید و بر الهام گرفتن سایر کشورها از انقلاب گلسرخ گرجستان جهت رسیدن به آزادی و دمکراسی تاکید کرد در همین هنگام یک مخالف بوش نارنجکی را بهسوی او پرتاب کرد اما این نارنجک در 30 متری وی بر روی زمین افتاد و هرگز عمل نکرد.
رئیسجمهوری، جمهوریخواه ایالات متحده آمریکا در پایان سفر هفت ساعته به گرجستان در کنفرانس خبری اعلام کرد واشنگتن از پیوستن گرجستان به سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) حمایت میکند. بوش همچنین در این کنفرانس خبری راز مهمی را فاش کرد او به خبرنگاران گفت: "من آن شب به پوتین گفتم روسیه باید نیروهایش را از گرجستان خارج کند." تردیدی نیست بوش با پیش کشیدن تخلیه دو پایگاه باقیمانده روسی در خاک گرجستان خواب را بر چشمان تیلهای این مامور سابق کا.گ.ب حرام کرده و ولادیمیر عزیز! آن شب بسان مار زخمی تا صبح به خود پیچیده است.
جورج بوش پس از پایان کنفرانس خبری و درحالیکه قصد ترک گرجستان را داشت چنان تحتتاثیر گروه نوازندگان گرجی قرار گرفت که ناگهان از همسرش جدا شد و لحظهای به رقص تگزاسی پرداخت در آن شرایط همسرش لورا بهسرعت جلو آمد و رئیسجمهور رقاص را از صحنه خارج کرد.
تنها یکروز پس از سفر تاریخی جورج بوش به دموکراتیکترین جمهوری قفقاز و رقص جلوی دوربینهای خبرنگاران، کرملین اعلام کرد؛ روسیه زمانی دو پایگاهش را از "سوخومی" و "آخالکالاکی" خارج میکند که تفلیس تضمینهای لازم برای جلوگیری از جایگزین شدن نیروهای کشور دیگری بهجای نیروهای روسی را بدهد.
افزون بر این نمایندگان دوما هم که از ماه عسل روابط واشنگتن- تفلیس به خشم آمدهاند برای چندمین بار خواستار اعمال تحریمهایی علیه رهبران غربگرای گرجستان شدند اما پوتین ترجیح میدهد همچنان سیاست سکوت را پیشه کند تا از بینالمللی شدن بحران گرجستان جلوگیری شود.
در آنسو نمایندگان جمهوریخواه سنای آمریکا با همکاری چند نماینده دمکرات لایحهای را از تصویب سنا گذراندند که به موجب آن از روسیه خواسته شده هرچه زودتر پایگاههایش را از خاک گرجستان تخلیه کند.
سفر جورج بوش به تفلیس و اقدام نمایندگان سنا موجب روحیه گرفتن گرجیها شده است. اکنون آنها مصرانه خواستار خروج نظامیان روسی از کشورشان هستند.
سماجت و سرسختی گرجیها در عدم اعطای امتیاز به روسها، بنبست مذاکرات میان دو طرف و تهدید تفلیس مبنی بر عدم صدور ویزا برای نظامیان روسی و به محاصره درآوردن دو پایگاه این کشور که منجر به جنگ لفظی شدید میان مسکو و تفلیس شده است، خوابهای آشفتهای بود که بوش برای بهترین دوست خود، ولادیمیر پوتین دیده بود.
رقابت و کشمکش میان آمریکاییها و روسها پس از فروپاشی شوروی بر سر گسترش نفوذ در آسیای مرکزی و قفقاز نشان از برتری ایالات متحده آمریکا در این منطقه دارد.
وقوع انقلابهای رنگین در گرجستان، اوکراین و قرقیزستان و روی کارآمدن دولتهای وابسته به واشنگتن در این جمهوریها و احتمال وقوع انقلابهای مشابه در سایر جمهوریهای تازه استقلالیافته به تنگتر شدن حلقه محاصره کمک میکند. کمااینکه احتمال وقوع انقلاب رنگین در روسیه مشابه آنچه در گرجستان، اوکراین و قرقیزستان رخ داد دور از ذهن نیست. بنابراین بوش باید هم با رقص تگزاسی در تفلیس این پیروزیها را جشن بگیرد.