بحران در روابط روسیه و اوکراین

در آخرین لحظات باقی‌مانده به زمان پایان اولتیماتوم قطع گاز روسیه به اوکراین تلاش‌ها در تمام سطوح ناموفق بوده و حتی پیشنهاد پوتین برای دادن اعتبار به کی‌یف کارساز نبوده است. ولادیمیرپوتین، ‌رئیس‌جمهور روسیه،‌اذعان کرد که مشاجره کشورش با اوکراین بر سر گاز به «بحرانی واقعی» در مناسبات طرفین منجر شده است. مقامات عالی‌رتبه دو کشور در مسکو به مذاکرات ادامه می‌دهند تا این مناقشه را فرو‌نشانند.
اختلاف بر سر مبلغی است که اوکراین‌ برای گاز روسیه می‌پردازد. روسیه می‌خواهد قیمت گاز را چهار برابر کند و تهدید کرده است که جریان گاز را در اول ژانویه قطع خواهد کرد مگر این که اوکراینی‌ها شروط روس‌ها را بپذیرند. پوتین حتی به اوکراین برای جبران اختلاف مبلغ قرارداد،‌ اعطای وام پیشنهاد داده است. ویکتوریوشچنکو رئیس‌جمهور اوکراین در حالی که تاکید می‌کند مبلغ مورد درخواست روسیه غیر قابل قبول است، می‌گوید باید راه‌حلی سیاسی برای این مناقشه تجاری یافت. با تعیین ضرب‌الاجل اول ژانویه از سوی روسیه ایوان پلاچکف وزیر انرژی اوکراین عازم مسکو شد. تا بتواند در روند مذاکرات پیشرفتی حاصل کند، اما پس از اتمام مذاکرات اعلام کرد که مسکو و کی‌یف در مذاکرات خود بر سربهای گاز طبیعی به توافق نرسیدند پوتین نیز بعدها از دیدار یا ایوان پلاچکف وزیر انرژی اوکراین‌ برای اولین بار علنا به دامنه این مناقشه اذعان کرد. وی گفت: «شما بحرانی واقعی علم کرده‌اید که تنها در حوزه انرژی نیست. به نظر می‌آید بحرانی بین دو کشور پیش آمده و این مساله بسیار ناخوشایند است.» روسیه اصرار می‌ورزد اوکراین باید برای گازش که از شرکت دولتی گاز پروم می‌خرد به نرخ بازار پول بپردازد. این شرکت تصمیم گرفته است قیمت خود برای هر هزار متر مکعب گاز را چهار برابر کند و به 220 تا 230 دلار برساند. اوکراین می‌ گوید مشکلی ندارد که گاز را به نرخ بازار بخرد ولی می‌خواهد افزایش قیمت طی چند سال تدریجا صورت پذیرد. پوتین در اقدامی که بوی امتیاز می‌دهد، گفته است که روسیه می‌تواند به اوکراین حدود سه و نیم میلیارد دلار وام بدهد تا قادر به پرداخت مبلغ تازه باشد.
رئیس‌جمهور روسیه گفت: « ما باید به شریک اوکراینی این فرصت را بدهیم که بودجه‌اش را چنان تنظیم کنند که بتوانند با مناسبات بازار وفق یابد.» اوکراین به روسیه هشدار داده است که اگر راه‌‌حل قابل قبولی حاصل نشود ممکن است به محاکم بین‌المللی شکایت ببرد. اوکراینی‌ها استدلال می‌کنند روسیه سفید که از متحدان روسیه است. پس از توافقی اخیر برای هر هزار مترمکعب گاز تنها 46 دلار می‌پردازد و گرجستان و ارمنستان نیز گاز را خیلی ارزان از روسیه می‌خرند.
یوشچنکو قیمت مورد درخواست روسیه را « تحریک‌آمیز» خوانده ولی گفته است که انتظار دارد این مناقشه به زودی حل و فصل شود. رئیس‌جمهور اوکراین گفته است: « باید ظرف یکی دو روز نه تنها کارشناسان بلکه روسای‌ جمهور دو کشور راه‌حلی سیاسی بیابند.» شرکت دولتی گاز اوکراین می‌گوید که این کشور آنقدر گاز دارد که چنانچه روسیه صادراتش را قطع کند. زمستان جاری را به سلامت بگذارند و مناسبات دو کشور از زمان انتخاب یوشجنکو در سال 2004 تیره شده زیرا وی به سوی غرب و به خصوص آمریکا گرایش دارد . در این حال نماینده اتحادیه اروپا در مسکو اعلام کرد که اتحادیه اروپا طرحی برای مشارکت در مشاجرات بین اوکراین و روسیه بر سر بهای نفت ندارد. مارک فرانکو با اعلام این خبر در گفت‌وگو با خبرگزاری اینترفکس گفت: «هرگونه تصمیم در مورد مشاجرات بین دو طرف باید بر اساس اصول بازار اتخاذ شود.»