گروه سیاسی؛حجت پیری
خروج از معاهده منع تولید و گسترش سلاحهای هستهای (N.P.T) را بسیاری از صاحبنظران راه کار بعدی ایران در مواجهه با چالش هستهای میدانند، ولی این تاکتیک سیاسی چقدر در معادلات بینالمللی میتواند بر جایگاه ایران تاثیرگذار باشد و آیا چنین اقدامی در این زمینه پاسخگوی تهدیدات غرب علیه ایران است یا نه؟
چیزی که اخیراً ایران را در جریان مذاکرات هستهای آزرده خاطر کرده عدم توجه غرب به مفاد حقوقی معاهده N.P.T و همچنین سیاسی کردن بهرهمندی کشورمان از فناوری هستهای است؛ این طرح نه تنها برای ایران که شامل تمامی کشورهای عضو پیمان عدم تعهد میشود.
قدرتهای بهرهمند از این فناوری و حتی بالاتر از آن یعنی دارندگان سلاحهای اتمی خواهان بلوکبندی جهان به مناطق مختلف و تامین سوخت هستهای هر منطقه توسط یکی از همین قدرتها هستند.
اینان بهانههای واهی را مبنای عمل خود قرار داده و تحت لوای این بهانه که احتمال دارد از مسیر سوخت هستهای جادهای برای رسیدن به بمب اتمی صاف شود، از رسیدن کشورهای در حال توسعه به این فناوری ممانعت میکنند. آنها توقع دارند کشورهای در حال توسعه به دنبال چنین دانشی نروند و یا از نیمه راه بازگردند.
اقدام لیبی و کره جنوبی با نیمه کاره رها کردن فناوری سوخت هستهای خود انتظار آنها را از دیگر کشورها دو چندان کرده و غرب متوقع است که کشورهایی مثل ایران نیز مشابه آنها رفتار نمایند.
البته مسیر طی شده توسط ایران بسیار بیشتر از این کشورها بوده و در ابعاد مختلف شکل گرفته است. به تعبیری ایران هم از طریق سانتریفیوژ (دستگاه کروی شکلی که با سرعت 60 هزار دور در دقیقه به دور خود گشته و اجزای مختلف اتم را آماده تبدیل به سوخت اتمی میکند) و هم از روش لیزری و آب سنگین غنیسازی را دنبال میکند.
علاوه بر این ایران در آستانه به دستگیری چرخه کامل سوخت هستهای است ولی کره جنوبی و لیبی در آغاز کار قرار داشتند و صرف نظر کردن از این فناوری برای آنها چندان سخت نبود.
ایران فناوری هستهای را به همراه دانش آن در اختیار گرفته است و فعالان این عرصه جزو افتخارات ایرانیان محسوب میشوند.
اگر دولت و حاکمیت بخواهد مجموعه فعالیتهای هستهای را بایگانی کند در حقیقت پشت پا به منافع و همچنین اعتماد ملی زده است، لذا باید راهکاری را پیشه کرد که چشمانداز آینده کشور در ابعاد مختلف علمی، اقتصادی و همچنین سیاسی کور نشود.
با همه این اوصاف در وضع فعلی ایران حاضر است برای جلب اعتماد جهانیان (نه تنها غرب) مسیر مذاکره را در چارچوب معاهدات بینالمللی ادامه دهد.
این مذاکره برای بده بستان صورت نگرفته و ایران نمیخواهد در مسیر مذاکرات هستهای چیزی بدهد و امتیازی بگیرد بلکه میخواهد جهان را قانع کند که در صدد ساختن بمب هستهای نیست.
حال به سوالات اولیه این مقال پاسخ میگویم. با شرایطی که بر اوضاع کنونی جهان حاکم است امریکا و کشورهای غربی میگویند ایران در مسیر ساختن بمب اتم قرار دارد ولی هنوز به قطع و یقین اعلام نمیکنند که ایران بمب اتم را ساخته است.
با وجود این آنها با این اتهام عملاً ایران را خارج از N.P.T میدانند، یعنی ادعا میکنند که ایران در صدد تولید و گسترش سلاح هستهای در جهان است و منع آن را برنمیتابد. در این اوضاع سخن از خروج از N.P.T تاکید بر سخنان غرب بوده و در عین حال چیزی را عاید ما نمیکند زیرا ما به لحاظ اعتقادی سلاحهای کشتار جمعی را پشت خط قرمز گذاشتهایم و هرگز به دنبال تولید چنین سلاحهایی نمیرویم.
با این اوصاف خروج از N.P.T پاسخگوی تهدیدات غرب نیست و ما باید به دنبال پاسخی محکمتر از طرح موضوع خروج از معاهده باشیم. مردم در این میان میتوانند شاه کلید قفل پرونده هستهای ایران باشند.
پس از راهپیمایی عظیم 22 بهمن و برگزاری رفراندم هستهای در ایران غرب عقبنشینی را بهترین گزینه این معادله میداند و متوجه شده است که انرژی هستهای برای ایران یک خواست ملی میباشد.
در صحنه نگاه داشتن مردم به عنوان گزینه تعیینکننده راهکار اصلی چالش هستهای بوده و این اهرم خود به تنهایی میتواند هر گونه تهدیدی را به نحو شایسته پاسخ دهد.
به مشارکت طلبیدن مردم از سوی حاکمیت به قطع و یقین با پاسخ مثبت مواجه شده و این استراتژی قدمی است که به تجربه نیز به اثبات رسیده است. 27 سال انتخابات و حضور در راهپیماییهای گوناگون و همچنین حضور بیشائبه مادی و معنوی اقشار مختلف جامعه در هشت سال دفاع مقدس هر کدام مبین همین واقعیت تاریخی است.
علاوه بر این موارد، رهبر فرزانه انقلاب نیز با پیشبینیهای حکیمانه امسال را سال همبستگی ملی و مشارکت عمومی نام نهاده است و این نامگذاری فرصت مناسبی را برای تبیین خواستههای به حق ملت ایران فراهم میکند. حضور مردم در صحنهها نیز فقط منحصر به مقطع انتخابات نبوده و در این مقوله باید کشور را همیشه اکتیو به شمار آورد. دولت باید هر چه سریعتر شاه کلید را به قفل هستهای انداخته و یک بار دیگر به واسطه حضور مردم در صحنهها پاسخی محکمتر از پیش به بدخواهان جمهوری اسلامی ایران بدهد.