به تنهایی برای کل جامعه تصمیم نگیریم

محسن کدیور
چه کسانی می‌توانند امید به نزدیگی به خداوند و رحمت او داشته باشند؟ این سئوالی بود که حجت‌الاسلام دکتر محسن کدیور در جلسه سخنرانی در حسینیه ارشاد، پی‌ پاسخ دادن به آن بود. وی در پاسه، اظهار داشت: «فقط کسانی که به خدا ایمان می‌آورند و در راهش جهاد و کوشش می‌کنند و نیز در راه او هجرت می‌کنند، می‌توانند به رحمت خدا دست یابند.»
این سخنرانی طبق روال هفته‌های گذشته، شب پنج‌شنبه بعد از نماز مغرب و در حضور جمع قابل توجهی،‌ ایراد شد. در این جلسات، به طور معمول، کدیور هر دو هفته یکبار و هاشم آغاجری و حسن یوسفی اشکوری، سخنرانی می‌کنند. و چنین است که سالن سخنرانی حسینیه ارشاد،‌ هنوز چراغی روشن دارد.
کدیور همانجایی ایستاده بود که روزگاری شریعتی می‌ایستاد، و کمابیش همان حرف‌هایی را می‌زند، که شریعتی می‌گفت: «دو نوع هجرت داریم، هجرت فیزیکی و هجرت معنوی. هجرت معنوی،‌ هجرت از یک انسان شرور و لاابالی به یک انسان مبارز و با ایمان است و هجرت فیزیکی هجرت از سرزمینی به سرزمین دیگر. «کدیور اما از هجرت فیزیکی، تفسیر جدیدی ارائه می‌دهد: «هجرت فیزیکی،‌ یعنی هجرت از سرزمینی که نمی‌توانی در آن آزادانه ایمان بورزی، به سوی سرزمینی که می‌توانی در آنجا آزادانه ایمان بورزی. «کدیور با برابر دانستن پیامبر و دیگر انسانها، جز در مورد وحی در رابطه با رحمت خدا، می‌گوید: «مهمترین وی‍ژگی دین ما رحمت خداوند است و تنها با عمل صالح می‌توان به آن دست یافت و عمل صالح یعنی آنچه که عقل می‌پسندد.»
عقل جمعی جامعه
دکتر محسن کدیور در رابطه با زمینه اجتماعی و عمومی عمل صالح می‌گوید: «انجام عمل صالح وقت نمی‌شناسد، فقط برخی از اعمال عمل صالح بهتر است در زمان دیگری انجام شود که در این رابطه باید به عقل جمعی جامعه رجوع کنیم و به تنهایی برای کل جامعه تصمیم نگیریم.» وی سپس به نحوه عمل پیامبران اشاره می‌کند و می‌افزاید: «شیوه عمل پیامبران باید بسیار ساده باشد تا ما بتوانیم به آن تاسی کنیم. پیامبر هم مثل ما است، فقط اینکه گاهی به او وحی می‌شود. وقتی به پیامبر وحی نمی‌شود مثل ما است.» حجت‌الاسلام کدیور سپس اضافه کرد: «پیامبر تجربه قدسی داشته اما وحی، لزوما تجربه قدسی نیست.» وی در ادامه با اشاره با بالا رفتن آمار خودکشی در جامعه گفت: «یک نفر تا وقتی که مسلمان است خودکشی نمی‌کند، کسی که خودکشی می‌کند امید ندارد که دری جدید گشوده خواهد شد. ما همیشه امیدواریم دری گشوده شود. در برابر سختی‌ها و ناملایمات، تنها گمراهان هستند که مایوس می‌شوند.» محسن کدیور سپس با اشاره به حکمران جامعه و ارتباط او با رحمت خدا گفت: «خدا دستور می‌دهد که ای مومنان از قومی که خدا فراموششان کرده است سرپرست نگیرید.» وی افزود: «مسلمان نباید از این نوع سرپرست پیروی کند چرا که در این صورت خدا بر این قوم غضب خواهد کرد.» در پایان این سخنرانی، پرسش و پاسخ برگزار شد و دکتر کدیور به سئوالات حاضرین پاسخ گفت.