گروه بینالملل: روز گذشته دو نشست بسیار مهم درباره ایران در اروپا برگزار شد . در نخسیتن نشست، معاون شورای عالی امنیت ملی ایران با همتایان آلمانی، انگلیسی و فرانسوی خود در بروکسل دو ساعت پشت درهای بسته مذاکره کرد، قبل از آغاز این نشست، رویترز از پیشنهاد جدید ایران خبر داده بود.
اما وقتی که مذاکرات به پایان رسید، یک مقام انگلیسی گفت: ما چیز تازهای از طرف ایران نشنیدیم.
وی افزود: اگر صادق باشیم، ما چیز جدیدی در رویکرد ایران ندیدیم. جان ساورز افزود: ما اطلاعات را به وزاری خارجه کشورهای متبوع خود منتقل میکنیم و آنها درباره این که آیا پرونده ایران به شورای امنیت ارجاع میشود یا خیر تصمیم میگیرند.
آسوشتیدپرس نیز نوشت: در مذاکرات روز دوشنبه ایران و اروپا در بروکسل پیشرفت چندانی حاصل نشد.
جک استراو وزیر امورخارجه انگلیس درباره این مذاکرات گفت: این نشست نشان داد که ایران به رغم از سرگیری فعالیت هستهای هنوز به تلاش خود برای پیدا کردن یکراهحل دیپلماتیک ادامه میدهد. وی افزود درخواست ایران برای انجام مذاکرات نشان میدهد که این کشور درباره موضع بینالمللی نگران است.
درهمین حال کاندولیزا رایس وزیرخارجه آمریکا که در لندن به سر میبرد، گفت: پاسخ ایران به تلاشهای بینالمللی «خیلی رضایتبخش نبود».
وی که اشارهای به ارجاع پرونده ایران به شورای امنیت نکرد، ادعاکرد که ایران چهره واقعی خود را از سپتامبر به این طرف نشان داده است.
رایس افزود: ایران به تعلیق غنیسازی پایان داد و با برداشتن مهر و موم تأسیسات هستهای خود، مذاکرات را نیز متوقف کرد. در همین حال وزیر خارجه فرانسه نیز گفت: روند مذاکرات ایران به بنبست رسیده و مداخله شورای امنیت ضروری است. به گزارش آسوشیتدپرس، فیلیپ دوست بلازی افزود: ایران جامعه بینالمللی را به چالش کشیده است، وی ادامه داد جامعه بینالمللی باید به این چالش با قاطعیت پاسخ دهد.
فرانک والتر اشتاینمایر، وزیر امور خارجه آلمان نیز درباره نشست بروکسل اظهار داشت: اینها مذاکرات نبوده بلکه پیش مذاکرهای مبنیبر این بوده که اساساً مذاکرات میتواند مورد توجه قرار گیرد.
این اظهارنظر مقامات غربی درباره نشست بروکسل درحالی انجام میشود که رئیس هیات مذاکرهکننده ایرانی این نشست را خیلی مثبت ارزیابی کرد. جواد وعیدی پس از نشست لندن گفت: طرف اروپایی اعلام کرد که نقطه نظرات را به مقامات عالیرتبه کشورهایشان منتقل خواهد بود. وی گفت: مذاکرات میان مقامات ایران و اتحادیه اروپا در بروکسل مثبت بود و ابراز امیدواری کرد که گفتوگوها بتواند با وجود بنبست دیپلمایتک ادامه یابد. وعیدی افزود: ما شانس خوبی داشتیم فرصت خوبی برای ادامه دادن به مباحث بود.
وی افزود: اکنون به تلاش برای ایجاد فرصتی برای مذاکرات ادامه میدهیم و این بهترین نتیجه است.
در دومین نشست که شب گذشته در لندن برگزار شد، وزرای خارجه پنج کشور هستهای به علاوه آلمان آخرین رایزنیهای خود را قبل از نشست اضطراری شورای حکام که روز پنجشنبه هفته جاری در وین برگزار میشود را انجام دادند.
در این نشست کاندولیزا رایس، جکاستراو، والتر اشتاین مایر، فیلیپ دوست بلازی، سرگئی لاوروف و ژائوشینگ وزرای خارجه امریکا، انگلیس، آلمان، فرانسه، روسیه و چین شرکت داشتند.
«کاندولیزا رایس» وزیر امور خارجه امریکا پیش از برگزاری نشست لندن گفته بود که این نشست مسائل مختلف زیادی از جمله ارجاع پرونده ایران به شورای امنیت و پیشنهاد تفاهم روسیه را مورد بحث و بررسی قرار خواهد داد.
به گزارش خبرگزاری رویترز، رایس در راه لندن برای حضور در این جلسه گفت: وزرای خارجه شش کشور حاضر درباره طرح روسیه گفتوگو میکنند که براساس آن روسیه سوخت اورانیوم ایران را غنی میکند.
وی گفت این طرح مدتی است ارائه شده و ایران تنها به دلیل احتمال ارجاع پرونده به شورای امنیت به این طرح علاقهمندتر شده است. رایس گفت: « فکر میکنم این موضوع نشان میدهد که ایرانیها تا چه حد به پیشنهاد روسیه علاقهمند هستند.»
از سوی دیگر سایت خبری بلومبرگ اعلام کرد که وزرای خارجه اتحادیه اروپا با صدور بیانیهای اعلام کردهاند که اقدام سازمان ملل علیه ایران ضروری و یک گام مناسب است. این وزرا از ایران خواستند از فعالیتهای مرتبط با غنیسازی اورانیوم دست بردارد، زیرا در غیراین صورت تلاش خواهند کرد تا مسأله را به شورای امنیت بکشانند.
وزاری خارجه اتحادیه اروپا که عصر روز گذشته نشستی را به ریاست اتریش برگزار کردند، اعلام کردند، موضوع هستهای ایران همچنان میتواند از طریق مذاکرات حل شود اما این امر به رویکرد شفاف ایران نیاز دارد.
موافقت مسکو با مشارکت چین در طرح غنیسازی در روسیه
وزارت امور خارجه روسیه اعلام کرد، چین میتواند به مذاکرات میان ایران و روسیه بر سر غنیسازی مشترک که قرار است در مسکو دنبال شود، بپیوندد.
به گزارش ایسنا به نقل از خبرگزاری فرانسه، میخائیل کامینین سخنگوی وزارت امور خارجه روسیه اعلام کرد که مذاکرات ایران و این کشور احتمالاً اواسط ماه فوریه در مسکو برگزار خواهد شد. بر اساس این گزارش، روسیه در تلاش است تا ایران را ترغیب کند تا به چیدمانی برسد که بر مبنای آن اورانیوم مورد نیاز ایران برای برنامهریزی تولید برق هستهایاش در خاک روسیه غنیسازی شود.
وزارت امور خارجه چین هفته گذشته اعلام کرده بود که ایده پیشنهادی روسیه تلاش خوبی برای شکست بنبست است. ایران هنوز این طرح را قبول نکرده اما آن را قابل بررسی دانسته است.
در همین حال به گزارش آسوشتیدپرس وزیر امور خارجه روسیه خواستار مشارکت چین در غنیسازی اورانیوم برای ایران شد. به گزارش خبرگزاری آسوشیتدپرس از مسکو، سرگئی لاوروف دیروز گفت: کانون مذاکرات درباره برنامه هستهای ایران باید تلاش برای متقاعد ساختن این کشور به از سرگیری تعلیق فعالیتهای اتمی باشد. ویافزود: چین نیز میتواند به برنامه پیشنهادی روسیه برای غنیسازی اورانیوم بپیوندد.
رئیس سیاست خارجی اتحادیه اروپا نیز با اشاره به از سرگیری مذاکرات ایران و اروپا در بروکسل گفت: « مذاکرات خوبی است اما، موضع ایرانیها باید تغییر کند. آنها میدانند چگونه این تغییر را به وجود بیاورند و میدانند که چه چیزی را بایدتغییر بدهند.»
خاویر سولانا گفت: آنها تصمیماتی گرفتهاند که مطلقا با تعهداتی که به ما وهمچنین در آژانس بینالمللی داده شده متفاوت میباشد. روسیه و چین اعضاء شورای امنیت دارای حق وتو بوده و با ایران دارای روابط تجاری گستردهای هستند مایل به حمایت از اقدامات سازمان ملل نیستند؛ درعینحال مسکو میگوید دیپلماسی به زمان زیادتری نیاز دارد.
درحالی که امریکا و متحدان اروپایی این کشور برای متقاعد کردن روسیه و چین به حمایت از اقدام شدید دیپلماتیک علیه ایران تلاش میکنند، ایران برای فرونشاندن بحران هستهای خود با غرب پیشنهاداتی مطرح کرده است. به گزارش خبرگزاری رویترز، ایران تلاش میکند هر گونه اقدام آژانس بینالمللی برای ارجاع پرونده این کشور به شورای امنیت را در جلسه اضطراری روز پنجشنبه به تأخیر بیندازد.
رویتر روز گذشته به نقل از یک دیپلمات نزدیک به مقامات ایران مینویسد: این کشور در مذاکرات با دیپلماتهای ارشد اتحادیه اروپا در بروکسل با هدف متقاعد کردن دنیا به این که برنامه هستهایاش تنها برای تولید الکتریسته است و هدف نظامی ندارد، یک پیشنهاد شش موردی عرضه کرد. این طرح شامل قبول پیشنهاد مسکو برای غنیسازی اورانیوم ایران با اصلاحاتی نامشخص است.غرب پیشنهاد روسیه را یک ضمانت در مقابل استفاده نظامی از سوخت اتمی میداند. یک دیپلمات اتحادیه اروپا گفت: «ما گفتهایم به چیزی که ایرانیها در بروکسل میگویند گوش خواهیم داد. ایران مدتها گفته که باید درباره جزئیات طرح روسیه صحبت شود.» این دیپلمات گفت روسیه و اتحادیه اروپا به صراحت گفته بود اگر ایران تحقیقات سوخت را متوقف کرده و به غنیسازی نپردازد، طرح روسیه عملی خواهد بود. دولت ایران درباره مفاد پیشنهادات خود برای مذاکرات بروکسل اظهارنظر نکرده است. به گفته یک دیپلمات نزدیک به ایران این طرح همچنین شامل فرستادن پروتکل الحاقی به مجلس برای تصویب است. وی گفت ایران اعلام میکند که درچارچوب معاهده منع گسترش هستهای و چارچوب آژانس باقی خواهد ماند. این کشور تا قبل از پنجشنبه اورانیوام غنی نخواهد کرد. همچنین با آژانس درباره میزان تحقیق غنیسازی توافق خواهد کرد. براساس این طرح ایران همچنین در نظر دارد نقش فعالتری به چین در حمایت از ابتکار جدید روسیه اعطا کند. روسیه نیز قبلاً واکنش مثبت خود به این طرح را اعلام کرده است.
رویترز در خبری دیگری نوشت: پکن میان تمایل به هموار کردن روابطش با واشنگتن و نیاز تامین انرژی خود به تهران سردرگم مانده است. به گزارش ایسنا، این خبرگزاری افزود، دیپلماتهای ارشد آمریکایی و ایرانی با اعلام این که چین در رویارویی نهایی بر سر برنامه هستهای تهران دوستشان خواهد بود، پکن را ترک کردن. این گزارش افزود: رابرت زولیک معاون وزیرخارجه آمریکا و علیلاریجانی دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران هر دو به اهمیت چین و نقش این کشور در مشاجرات بر سر برنامه هستهای تهران اشاره کردند. این گزارش افزود: تحلیلگران چینی میگویند که واکنش دیپلماتیک گیجکننده کشورشان بازتاب بیاطمینانی بر سر این موضوع است که پکن چگونه باید میان تمایلش به هموار کردن رابطه با واشنگتن و نیاز به تهران به عنوان کشور صادرکننده نفت بازی کند. شی ینهنگ، استاد روابط بینالملل دانشگاه خلق چین در پکن به رویترز گفت: چین نمیخواهد ایران را آزار دهد، اما قطعاً نمیخواهد به روابطش با آمریکا هم صدمه بزند. این یک آزمون و تنگنای واقعی است، وی افزود: چین که به عنوان میزبان مذاکرات ناامیدکننده ششجانبه بر سر برنامه هستهای کره شمالی فعالیت کرده از بنبست طولانی مدت دیگری بر سر برنامه تهران بیم دارد. این گزارش ادامه داد: چین در سال2005 روزانه حدود 5/2 میلیون بشکه نفت وارد کرده که بیش از ۱۱ درصد این واردات که مسلما در سالهای آتی افزایش مییابد، از ایران بوده است. همچنین دو کشور چندین قرارداد توسعه گاز و نفت را امضاء کردهاند و شرکتهای چینی درحال کمکرسانی به ایران گزارش به نقل از یانگشو، کارشناس سیاست چین در آسیای غربی و مرکزی در دانشگاه لانزهوا گفت که پکن همچنین بیم دارد که مواجهه با ایران موجی از بیثباتی مذهبی و سیاسی را در منطقه ایجاد کند. شو به رویترز گفت: به همین دلیل است که چین فرصت حمایت از پیشرفت روسیه را به عنوان راهی برای خروج از این تنش پیچیده یافته است. براساس این گزارش، روز پنجشنبه چین به حمایت از طرح روسیه اقدام کرد. کونگ کوان، سخنگوی وزارت خارجه چین آن را اقدامی مناسب برای برون رفت.
از بنبست کنونی خواند. در ادامه این گزارش به نقل از تحلیلگران میخوانیم: اما درصورتی که مذاکرات میان ایران وغرب تضعیف شود و احتمالا بروکسل و واشنگتن به دنبال ارجاع ایران به شورای امنیت سازمان ملل باشند، حفظ تعادل دیپلماتیک چین دشوار خواهد بود. این گزارش به نقل از شی افزود: اگر نشست ویژه13 بهمن ماه آژانس بینالمللی انرژی اتمی تصمیم به ارجاع ایران به شورای امنیت را اتخاذ کند، احتمالا چین به عنوان عضو دائم شورای امنیت از رایدادن خودداری خواهد کرد.شی ادامه داد: چین با آمریکا همنظر نیست و معتقد است که ایران باید حق دسترسی به تجهیزات هستهای غیرنظامی را مانند سایر اعضای معاهده منع گسترش سلاحهای هستهای داشته باشد.