شبه‌قاره هند دروازه به روی بوش نمی‌گشاید

گروه بین‌الملل ـ هند دیروز شاهد تظاهرات هزاران نفر در اعتراض به سفر «جورج بوش» رئیس‌جمهوری آمریکا به این کشور بود. قرارداد همکاری هسته‌ای غیرنظامی دهلی‌نو و واشنگتن مهمترین محور دیدارهای بوش با مقامات هندی اعلام شده است. در حالی که بوش عصر دیروز وارد دهلی نو شد بیش از 50 هزار نفر از مسلمانان هند در اعتراض به این سفر با در دست داشتن پرچم‌های سفید و مشکی، شعار «مرگ بر بوش» سر دادند.
طرفداران احزاب چپ‌گرای هندی نیز با حضور در خیابان‌های دهلی نو خشم خود را نسبت به حضور بوش در کشورشان نشان دادند. به گزارش خبرگزاری آسوشیتدپرس «راج بابار» سیاستمدار هند و یکی از هنرپیشگان این کشور با بیان اینکه هندوها و مسلمانان، هر دو مخالف سفر رئیس‌جمهور آمریکا هستند، اظهار داشت که پیام ما تنها یک جمله است: «بوش قاتل به خانه‌ات برگرد.»
این در حالی است که پلیس هند تدابیر امنیتی شدیدی را برای سفر بوش تدارک دیده و تظاهرات دیروز نیز زیر نظر پلیس این کشور انجام شد. به گفته منابع خبری بیش از هفتاد هزار افسر امنیتی در دهلی‌نو به حال آماده باش درآمدند تا از اقامتگاه بوش محافظت کنند. برخی از مساجد جنوب هند در شهر حیدرآباد هم، با نصب پلاکاردهایی خواستار جلوگیری از ورود بوش به کشورشان شدند. همچنین اعضای فدراسیون دانشجویان چپ‌گرای هند و حزب کمونیست این کشور، مترسک‌های بوش را در حیدرآباد به آتش کشیدند.
رهبران مذهبی شهر حیدرآباد نیز فردا را به مناسبت سفر بوش به این شهر، روز سیاه اعلام کردند.
به گزارش ایرنا این رهبران دیروز در اطلاعیه‌ای تصریح کردند که در اعتراض به سفر بوش به این شهر، مسلمانان با قرائت قرآن در مساجد و خانه‌ها، سر در خانه‌ها پرچم سیاه نصب می‌کنند. این کمیته همچنین از مردم درخواست کرد تا فردا به صورت داوطلبانه مغازه‌ها، دفاتر، مدارس و اماکن تجاری خود را در اعتراض به بازدید بوش از حیدرآباد تعطیل کنند.
جماعت اسلامی هند با همکاری 40 سازمان اجتماعی، حقوق بشر، دموکرات و سیاسی در حالی فشار آوردن به سر وزیر ایالت آندراپرادش است تا وی را از خوشامدگویی به بوش بازدارند. همچنین اعضای خانواده «مهاتما گاندی» رهبر آزادیخواه هند تصمیم «جورج بوش» رئیس جمهور آمریکا را برای ادای احترام به مزار گاندی در طول سفرش به این کشور یک «اقدام بی‌اهمیت» توصیف کردند.
به گزارش خبرگزاری فرانسه بوش قرار است در طول سفر سه روزه خود به دهلی‌نو همانند رهبران سایر کشورها، تاج گلی نثار مزار گاندی کند. «توشار گاندی» پسر نوه گاندی، مبارز آزادیخواه بزرگ هند، گفت: «صرف رفتن به مزار گاندی باعث نمی‌شود که بوش طرفدار صلح قلمداد شود.»
توشار که «مؤسسه مهاتما گاندی» را در مومبایی اداره می‌کند، گفت: «خوب است که بوش این مسأله را اذعان می‌کند که باید از مردی که ایده محکم او عدم توسل به خشونت بود. تجلیل کرد.» قرارداد همکاری هسته‌ای غیرنظامی از محوری‌ترین موضوعات دیدار بوش از هند به شمار می‌رود. دو طرف امیدوار بودند این هفته درباره این قرارداد به توافق نهایی برسند اما هنوز موفق نشده‌اند.
در پیش‌نویس این قرارداد که ژوییه دوهزار و پنج تهیه شد واشنگتن پیش‌نویس کرده است که تأسیاست هسته‌ای غیرنظامی هند از تأسیسات هسته‌ای نظامی مجزا شود و تحت کنترل بین‌المللی قرار گیرد. در ازای آن بوش متعهد شده است همکاری هسته‌ای غیرنظامی آمریکا با هند از سرگرفته شود و سایر کشورهای گروه تأمین‌کننده هسته‌ای را نیز برای اقدام مشابه متقاعد سازد.
هند که از سال هزار و نهصد و نود و هشت به عنوان قدرت هسته‌ای اعلام شد هیچگاه پیمان منع گسترش را امضا نکرده است و در نتیجه از همکاری با کشورهای گروه تأمین‌کننده هسته‌ای محروم است. بر اساس قوانین آمریکا صدور هرگونه فناوری که می‌تواند در برنامه هسته‌ای یک کشور خارج از ان‌پی‌تی به کار آید، ممنوع است. توسعه اقتصادی مناسبات بازرگانی دو کشور دیگر محور سفر بوش را به هند تشکیل می‌دهد. صادرات آمریکا به هند در سال گذشته سی درصد و صادرات هند به آمریکا بیست درصد افزایش داشت اما مسؤولان آمریکایی معتقدند بیست و هفت میلیار دلار حجم مبادلات کنونی دو کشور کمتر از توان بالقوه دو طرف است.
این در حالی است که احزاب مخالف دولت هند، همکاری‌های دهلی‌نو و واشنگتن به ویژه قراردادهای مذکور را به زیان هند می‌دانند و مخالف آن هستند. در همین حال رئیس‌جمهوری آمریکا در سر راه سفر خود به هند دیروز به طور سرزده وارد افغانستان شد و مذاکراتی را با «حامد کرزای»، رئیس‌جمهوری این کشور انجام داد. پیش از این یک منبع رسمی در دولت افغانستان اعلام کرد که منتظر ورود جورج بوش رئیس جمهوری آمریکا به کابل هستیم.
به گفته این منبع محور دیدارها در سفر چند ساعته بوش به کابل، مسائل امنیتی، مبارزه با تروریسم و روابط دوجانبه بود. به گزارش سی.ان.ان، بوش به دلایل مسائل امنیتی دیروز به طور محرمانه وارد فرودگاه پایگاه نظامی «بگرام» و سپس عازم کاخ ریاست جمهوری افغانستان در کابل شد.
بوش که پس از هند راهی پاکستان خواهد شد قصد دارد دهلی‌نو و اسلام‌آباد را به یافتن راه‌حلی برای مناقشه کشمیر ترغیب کند. در همین راستا «پرویز مشرف» رئیس‌جمهور پاکستان از «جورج بوش» رئیس‌جمهور آمریکا خواست برای حل و فصل اختلافات این کشور با هند بر سر مسأله کشمیر، میانجیگری کند. مشرف در مصاحبه‌ای اختصاصی با شبکه خبری بی.بی.سی و در آستانه سفر بوش به هند این درخواست را مطرح کرد.
رئیس‌جمهور پاکستان همچنین گفت: سفر رئیس جمهوری آمریکا به هند، بهترین شرایط زمانی و مکانی را فراهم ساخته است تا وی از این فرصت برای محل مسأله کشمیر پا در میانی و این مشکل را برای همیشه حل و فصل کند. از سوی دیگر رئیس جزب عدالت پاکستان با اشاره به سفر شنبه آینده بوش به اسلام‌آباد گفت که این حزب آماده برگزاری تظاهرات ضدآمریکایی می‌شود. «عمران خان» در مصاحبه شبکه جیو، تأکید کرد که بوش باید سیاست‌های تجاوزکارانه خود تجدیدنظر کند و افزود: «مردم پاکستان با برپایی تظاهرات ضدآمریکایی و سر دادن شعارهای مرگ بر آمریکا و مرگ بر اسرائیل، به استقبال بوش خواهند رفت.»
با این اوصاف و با توجه به موج مخالفت افکار عمومی هند و پاکستان علیه بوش، به نظر می‌رسد کار مقامات دهلی‌نو و اسلام‌آباد برای گشودن دروازه‌های شبه قاره هند به روی آمریکا دشوار خواهد بود.