دیپلماسی پیشرو

سیدمصطفی فرقانی
در کوران مبارزات انتخابات ریاست جمهوری نهم، یکی از نکاتی که رقبای سیاسی دکتر احمدی‌نژاد بر روی آن مانور می‌دادند مساله سیاست خارجی بود!
همگان به خاطر دارند که در آن ایام جو حاکم بر تبلیغات ریاست جمهوری بر این نکته تاکید داشت که دکتر احمدی‌نژاد به جهت حضور در عرصه‌های اجتماعی و مدیریت شهری و نداشتن تجربه در مسائل سیاسی بویژه مسائل سیاسی خارجی و ارتباطات بین‌المللی در صورت کسب اعتماد ملی و به دست آوردن آرای مردم، در ارتباطات بین‌المللی ایران فعال نخواهد بود و دیپلماسی ایران بارکود مواجه خواهد شد.
این تبلیغات آنچنان گسترده و فراگیر بود که بعضا بسیاری از دوستان و دلسوزان انقلاب را نیز تحت تاثیر قرار داده بود و آن را بر زبان می‌راندند تا جایی که درست چند هفته پس از تشکیل کابینه که مقارن بود با دعوت سران کشورهای جهان برای حضور در مجمع عمومی سازمان ملل متحده و نیویورک، بسیاری دل‌نگرانی حضور ایشان بودند، چرا که حکم بر فضای مجمع با توجه به حضور اکثر کارشناسان سیاسی و امنیتی غرب که در پوشش خبرنگار و ارباب رسانه‌ها بیش از رسالت اطلاع‌رسانی متخصص در پرسش‌های انحرافی و به چالش کشیدن مقامات سیاسی کشورهای مستقل هستند با توجه به تجربه چند هفته‌ای ایشان از ریاست قوه مجریه جمهوری اسلامی ایران حضورشان را در مجمع عمومی سازمان ملل به صلاح نمی‌دانستند.
اما فرزند صالح انقلاب با حضور مقتدرانه و پرصلابت در مجمع عمومی سازمان ملل متحد و پس از‌آن مصاحبه‌های عمومی و اختصاصی با رسانه‌های غربی به تمام این دل نگرانی‌ و نیز تبلیغات مسموم جریان‌های سیاسی پایان داد و ثابت کرد کسی که برای حضور در این جایگاه مهم و حساس اعلام آمادگی می‌کند از پیش خود را برای رویارویی با مسائل متعدد و متنوع داخلی و بین‌المللی آماده ساخته است و بر شایستگی‌های خود اشراف دارد.
یکی از اولویت‌های مهم در امر مدیریت اجرایی یک جامعه احاطه و تسلط رئیس قوه مجریه بر زیر مجموعه‌های مدیریتی خویش می‌باشد. در مثالی نزدیک به این مقوله،‌روزنامه‌ای را در نظر بیاورید که چندین سرویس مختلف اقتصادی، سیاسی، اجتماعی، علمی، فرهنگی، ادبی و... دارد، دبیران هر سرویس متخصص در کار و رشته خود هستند. دبیر اقتصادی در رشته خود تواناست و اشرافی تخصصی بر مسائل فرهنگی ندارد،‌دبیر سیاسی نیز بر مسائل اقتصادی یا اجتماعی اشراف تخصصی ندارد. اما سردبیر این مجموعه که مسئول پیگیری سیاست‌های روزنامه است می‌بایست بر کلیه زیرمجموعه‌ها اشراف تخصصی داشته باشد چرا که در غیر اینصورت نخواهد توانست زیر مجموعه خود را منطبق بر سیاست‌ها و نگاه روزنامه مدیریت کند.
رئیس قوه مجریه هر کشور نیز علیرغم در اختیار داشتن متخصصان و مشاوران امین تا احاطه بر مدیریت‌های خرد و کلان زیر مجموعه خود نداشته باشد قادر نخواهد بود موفقیتی کسب کند. مدیریت اجرایی کلان یک جامعه می‌بایست همانند یک استراتژیست و اقتصاد، سیاست در اقتصاد و فرهنگ، علوم ارتباطات، نارسایی‌ها و معضلات اجتماعی و... را بشناسد تا بتواند تصمیمات مهم را اتخاذ و دستورالعمل‌ها لازم را صادر نماید. چنین مدیریتی با درک اولویت‌ها و حساسیت‌های روز تشخیص خواهد داد کدام مساله در اولویت قرار داشته و نیاز به تمرکز اجرایی دارد.
دکتر احمدی نژاد طی چند ماهی که از حضورش در ریاست قوه مجریه می‌گذرد با اشراف بر مسائل گوناگون و متنوع زیر مجموعه خویش ثابت کرده است از مدیران برجسته و کم‌نظیر جمهوری اسلامی ایران در طی 27 سال گذشته است؛
1- دولت ملی و متعلق به تمام مردم کشور با حضور گردشی کابینه در استان‌های مختلف و بررسی مسائل و مشکلات و خواست‌ها و مطالبات مردم هر استان در همان استان.
2- حمایت از اقشار آسیب‌پذیر و کم‌درآمد جامعه با تصویب قوانین حمایتی در آنان در خصوص وام‌های اجاره و یا خرید مسکن.
3- تصویب طرح‌های حمایتی برای ازدواج و اشتغال جوانان.
4- تصویب طرح‌هایی برای سهام‌دار شدن توده‌های مردم در قالب سهام عدالت.
عزم و اراده رئیس جمهور را برای تحقق وعده‌های انتخاباتی خود به تصویر کشیده است. هرچند ساز و کارهای گذشته و سلیقه‌های گوناگون و متفاوت جریان‌های سیاسی قبل،‌ اجرای این پروژه‌ها ار تا حدودی با مشکل مواجه ساخته است و گسترش عدالت که مدنظر رئیس جمهور و خواست و مطالبه بر حق ملت ایران می‌باشد با این ساز و کارها دشوار خواهد بود. زیرا نگرش‌های سیاستگذاران قبلی که دیدی مطلق به اقتصاد داشتند و اقتصاد را تنها از دریچه اقتصاد را می‌نگریستند در تضاد با آرمان‌های رئیس‌جمهرو و مردم می‌باشد. بدیهی است این سیاست‌ها که در لایه‌های مختلف دستگاه‌ها و تشکیلات اجرایی ما تنیده شده است می‌بایست به تدریج با تغییرات وسیع در کادرهای میانی مدیریت‌های اجرایی و همچنین برنامه‌ریزی دقیق برای مقابله با نارسایی‌ها حذف شود، تا آثار و ثمرات طرح‌های تویبی نمایان گردد. مساله سیاست خارجی که از دغدغه‌های برخی از دوستان و از بهانه‌های مخالفان رئیس‌جمهور بود (که بحث اصلی ماست)... همانند طر‌حها وعده‌هایی که در دوران انتخابات مطرح گردد و طی چند ماه گذشته با تصویب طرح‌های مختلف مراحل تحقق را پشت سر می‌گذارد، با اشراف رئیس جمهور بر حساسیت و اهمیت آن در فاز مطلوبی قرار دارد. دیپلماسی کشور پس از چندین سال پیاپی سکون و سکوت،‌ جهش‌های قابل توجهی نموده است که آثار و ثمرات آن بیش از اقدامات دیگر دولت نمود داشته است و هم اینک به یکی از ویژگی‌های ممتاز دولت جدیدی و شخص رئیس‌جمهور تبدیل شده است.
امروزه دیپلماسی ایران دیپلماسی پیشرویی است که به جای سکوت و با کنار آمدن با بازی‌هایی که طراحان سیاست بین‌المللی طرح می‌کنند، خود بازی می‌آفریند و بازی سازان بین‌المللی را پس از سال‌ها بازیگردانی به بازیگری می‌کند!
دیپلماسی پیشرو تنظیم کننده ارتباطاتی است که بتواند توپ را قبل از فرود آمدن در زمینه خودی و دفاع در زمین خود، در زمین حریف به زمین بزند و با تاکتیک تهاجم بهترین دفاع را ارائه دهد.