نشست وین حرکت یا توقف در مسیر صلح‌آمیز

علی قاسمی
امروز وین میزبان نمایندگان 35 کشور عضو شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی است. قرار است در این نشست پرونده اتمی جمهوری اسلامی ایران برای چندمین بار مورد بحث و بررسی قرار گیرد.
رویکرد و رفتار آژانس بین‌المللی انرژی هسته‌ای در قبال پرونده صلح‌آمیز کشورمان رنگ سیاسی دارد و آلودگی فضای حکام در آژانس نیز به امروز مانع از این شده است تا اعضای شورای حکام بتوانند تصمیم روشن، منطقی و فنی نسبت به این پرونده اتخاذ نمایند.
در چنین شرایطی دیپلماسی اتمی ایران هم بیکار ننشسته است و دیپلمات‌های هسته‌ای جمهوری اسلامی با سفر به کشورهایی مانند روسیه، چین، سه کشور اروپایی به ویژه وین و.... سعی کرده‌اند تا مواضع و سیاست‌های شفاف و صلح‌آمیز اتمی ایران را به اطلاع مقامات این کشورها برسانند و با رفع آلودگی از فضای حاکم بر آژانس و شورای حکام بتوانند بر بحران کنونی بین ایران و جهان غرب مدیریت نمایند و فضای جهانی و منطقه‌ای را برای اتخاذ تصمیمات منطقی آماده سازند.
اما میزان مسمومیت و آلودگی در فضای شورای حکام بالا است و آمریکا به موازات تلاش‌های صلح‌طلبانه ایران کوشیده است تا دیپلماسی اتمی اروپا و روسیه را در ارتباط با ایران با بن‌بست روبه‌رو سازد و با تلاش برای ارجاع پرونده ایران به شورای امنیت، فضایی جهانی را برای ماجراجویی تازه آماده سازد.
قطعا همان‌طور که دکتر لاریجانی دبیر شورای عالی امنیت ملی دیروز در جمع خبرنگاران داخلی و خارجی اظهار داشت، بردن پرونده به شورای امنیت مشکلی را حل نمی‌کند و بر عکس این اقدام مشکلات تازه‌ای را برای جامعه جهانی نیز ایجاد خواهد کرد.
به اختصار این مشکلات را می‌توان چنین برشمرد.
- احتمال خروج جمهوری اسلامی ایران از ان‌پی‌تی
جمهوری اسلامی ایران به پیمان ان‌پی‌تی پایبند است و به آن احترام می‌گذارد. اما این پایبندی به منزله صرفنظر کردن از حقوق تصریح شده جمهوری اسلامی در این پیمان بین‌المللی نیست. احترام به ان‌پی‌تی تا آنجا است که این پیمان درست اجرا شود و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی مستقل از سیاست‌های امریکا درباره پرونده هسته‌ای ایران تصمیم بگیرد. قطعا ارجاع پرونده به شورای امنیت بسیاری از ساز و کارها و روابط کنونی بین ایران با آژانس را نیز به مخاطره خواهد انداخت.
- آغاز غنی‌سازی اورانیوم
جمهوری اسلامی ایران با هدف اعتمادسازی و رفع نگرانی بین‌المللی غنی‌سازی اورانیوم را متوقف کرده است. اعتمادسازی مسیری دو سویه است، اما غرب تا به امروز هیچ‌ گامی در این مسیر و بر اساس مفاد پیمان ان‌پی‌تی برنداشته است. موضوع ارجاع پرونده ایران به شورای امنیت یا استفاده از زبان زور با مفهوم اعتمادسازی بیگانه است و جمهوری اسلامی ایران این حق را برای خود محفوظ می‌داند که در صورت ارجاع، غنی‌سازی اورانیوم نیز آغاز شود. علاوه بر آن در این شرایط، نظارت بر آژانس بر تاسیسات هسته‌ای نیز به حداقل کاهش خواهد یافت و جمهوری اسلامی براساس مصالح و منافع ملت خود به غنی‌سازی اقدام خواهد کرد.
امنیت انرژی
همه تلاش جمهوری اسلامی ایران بر تامین امنیت انرژی و صدور آن به بازارهای جهانی است. امنین روانی جامعه جهانی برای تهران مهم است.
اما مسیر غیرصلح‌آمیز‌ و زبان زور و هرگونه تهدید علیه ایران ممکن است بسیاری از مسیرهایی را که به تامین امنیت انرژی ختم می‌شود را با بحران جدی روبرو سازد. این موضوعی است که کشورهایی چون چین، ژاپن و حتی اروپا باید به آن رسیده باشند.
سرانجام اینکه جمهوری اسلامی ایران در مسیر دانش هسته‌ای به مرز بی‌بازگشت رسیده است. زبان زور، ارجاع به شورای امنیت یا تحریم نمی‌تواند ملت ایران را از این مسیر صلح‌آمیز بازگرداند. موضوع تحقیق و توسعه دانش‌هسته‌ای برای ایران جزو منافع و حاکمیت ملی و خطوط قرمز است.
مقاومت و پایداری ملت ایران داشتن این دانش و انرژی اتمی را برای همیشه در این کشور تضمین و بیمه کرده است.
در این شرایط آمریکایی‌ها چاره‌ای جز این را ندارند که به قدرت و دانش هسته‌ای ایران اعتراف کنند و حق برداشتن انرژی صلح‌آمیز هسته‌‌ای را برای مردم این کشور محترم شمرند، در غیر این صورت و با بحرانی ‌شدن پرونده اتمی ایران هزینه‌های زیادی متوجه جامعه جهانی خواهد شد.
نتایج نشست امروز شورای حکام در وین بر آینده روابط اتمی تهران با جامعه جهانی و نیز ادامه حرکت یا توقف در مسیر صلح‌آمیز هسته‌ای که ایران در پیش گرفته است بسیار مهم و تاثیرگذار خواهد بود.