آمریکا و مسئله کردها در عراق

فکرت بیلا
ترجمه: آیدین فرنگی
همانقدر که سخن گفتن از «مسئله کرد» برای کشورهای ترکیه، عراق، ایران و سوریه امری عادی تلقی می‌شود، این «مسئله» برای ایالات متحده مسئله‌ای جدید به حساب می‌آید. آمریکا نخستین بار در سال 1991 و در جریان جنگ خلیج با «مسئله کرد» مواجه شد و پس از اشغال عراق در سال 2003، این «مسئله» به سطح یکی از مهم‌ترین مسائل کاخ سفید در منطقه خاورمیانه ارتقا یافت. اکنون آمریکا نه فقط باید با «مسئله عراق» که باید با «مسئله کرد» نیز دست و پنجه نرم کند. اشغال عراق توسط نیروهای آمریکایی و انگلیسی سبب به هم خوردن تعادل موجود در منطقه گردید. پس از پایان جنگ جهانی اول تا به امروز کشورهای ترکیه، عراق، ایران و تا حدودی سوریه با توجه به تغییرات موجود د رعرصه جهانی سیاست و اقتصاد درقبال «مسئله کرد» سیاست‌ها ی متغییری داشته اند اما پیش از ارائه تحلیل در خصوص مختصات کنونی «مسئله کرد» باید سری به صفحه‌های تاریخ بزنیم در سال‌های جنگ نخست جهانی که دولت عثمانی نیز در آن دخیل بود و پس از پایان این جنگ [و فروپاشی امپراتوری عثمانی] کردها سر به شورش گذاشتند اگرچه این شورش‌ها در ترکیه و عراق و ایران تفاوت‌هایی با هم داستند هدف مشترک همه آنها کسب استقلال بود همزمان با واقعه اعلام جمهوری خود مختار مهاباد کردهای کشورهای دیگر منطقه نیز شرایط را برای شورش مساعد دیدند بعدها شمال عراق توانست به عنوان واحدی مستقل از قدرت مرکزی ابتکار عمل را از دست بگیرد می‌توان گفت که سه کشور ترکیه، ایران و عراق با نگاهی مشترک به «مسئله کرد» سال‌ها در خصوص این مسئله با یکدیگر همکاری داشته اند مثلث آنکارا، تهران، بغداد همواره برسر «حفظ تمامیت ارضی عراق» اتفاق نظر داشته است.
البته در کنار این دیدگاه مشترک سه کشور مذکور از کردها برای وارد کردن فشار علیه یکدیگر نیز بهره گرفته‌اند در حال حاضر می‌توان ایالت متحده را وارث نقش تاریخی بریتانیا د رمنطقه دانست امروز طالبانی رئیس‌جمهور عراق است و بارزانی رئیس منطقه کردستان این کشور و کردستان عراق را در انتظار الحاق کرکوک به این منطقه به سر می‌برد حمله نظامی آمریکا به عراق و اشغال این کشور که تاکنون نیز ادامه یافته ضلع بغداد را از مثلث آنکارا، تهران، بغداد حذف کرده است تهران و شام در کانون فشارهای کاخ سفید قرار گرفته اند و آنکارا نیز احساس امنیت نمی کند اکنون آنکارا به جای هماهنگی با تهران و بغداد ناگزیر به گفت و گو با واشینگتن می‌پردازد اما اختلاف موجود بر سر منافع مانع از همپوشانی سیاست‌های دو دولت می‌شود ترکیه ایران و سوریه هر سه با تشکیل حکومت‌های مستقل کرد مخالف هستند ولی هیچ یک از این سه کشور قدرت مقابله با سیاست‌ها ی منطقه‌ای ایالات متحده را ندارند بر اساس آنچه مطرح شد کاخ سفید امروز با مسئله‌ا‌ی به نام «مسئله کرد» مواجه شده است بی تردید کردها ی شمال عراق با هدف تشکیل یک دولت مستقل کرد، منتظر وقوع تغییرات جدیدی هستند کردها ی عراق نه تنها دغدغه «حفظ خاک و ملت عراق» را د رسر نمی پرورانند بلکه هدف آنها بیش از یک چیز نیست کسب استقلال، تصمیم ایالات متحده در این مقطع تصمیم سرنوشت سازی خواهد بود بدون حمایت کاخ سفید تشکیل یک دولت مستقل کرد در منطقه عمل دشواری خواهد بود آیا آمریکا می‌تواند به رغم مخالفت سه کشور ترکیه، ایران و سوریه با تشکیل دولت مستقل کرد در عراق موافقت کند؟ پاسخ به این پرسش در هر حال کاخ سفید را نیز درگیر«مسئله کرد» خواهد کرد.