ادامه انقلاب نارنجی در اوکراین

*پس اگر «مناطق» به مخالفت با آنچه که در «مایدان» گفته شده است، ادامه دهد، احتمال ائتلاف با آن وجود ندارد؟
** منطق همه گروههایی که به آنها اشاره کردیم، ساده‌تر و آشکار است. زمانی که در خارج از دولت هستید، برای کسب آرا باید در مخالفت با دولت سخن بگویید اما متأسفانه تیموشنکو از راه خود خارج و به کمونیست‌ها و ویکتور یا نوکوویچ رهبر حزب مناطق ملحق شد. آرای اخیر بلوک وی در پارلمان نشان می‌دهد که چگونه به منافع ملی خیانت می‌شود. البته می‌دانم که این یک مبارزه انتخاباتی است. اما گروههایی که از آنها صحبت می‌کنیم، به طور سنتی رقابت‌های ناسالمی داشته‌اند. با این حال همه اینها سپری می‌شود.
به نظر من، مردم بهتر از پیش درمی‌یابند که در سیاست اوکراین هر کسی چه جایگاهی دارد، چه سیاستهایی را دنبال می‌کند و چه اهدافی دارد. به اعتقاد من، وضعیت موجود آزمون خوبی برای رأی دهندگان است که بدانند کدام گروه و نیروی سیاسی به ثبات سیاسی ارج می‌نهد و چقدر برای قانون اساسی احترام قائل هستند. به نظر من، این وضعیت آزمون خوب دیگری است برای آن دسته از نیروهای سیاسی که چنین مواضع مخربی اتخاذ کرده‌اند و خواهان حضور در دولت و پارلمان ائتلافی هستند.
*کاهش انتقال گاز طبیعی روسیه به اوکراین چه تأثیری در دیدگاه شما نسبت به آینده روابط اوکراین - روسیه داشته است؟
** بیست و دوم سپتامبر، هنگامی که نامه رسمی گازپروم مبنی بر افزایش قیمت گاز را خواندم، بلافاصله به همکارانم در «نفت و گاز» (شرکت دولتی نفت و گاز اوکراین) گفتم که این یک بهای سیاسی و شیوه‌ای برای اعمال فشار سیاسی بر اوکراین است. می‌بایست پاسخی حرفه‌ای می‌یافتیم تا این منازعه را از حوزه سیاسی خارج و آن را در سطح تجاری هدایت کنیم. هرگز درباره آنچه که به هنگام قطع 122 میلیون متر مکعب گاز در روز، بر ما گذشت، حرفی نخواهم زد.
ما از این میزان گاز به عنوان پشتوانه‌ای برای ترانزیت گاز به اروپا استفاده می‌کردیم و روسیه از بابت این کار به ما مبلغی پرداخت می‌کرد. زمانی که روسیه پرداخت این مبلغ را قطع کرد، ما طی 2 روز 107 میلیون مترمکعب گاز از ذخیره زیرزمینی خود خارج کردیم و آن را به سمت غرب، به اروپا فرستادیم تا اروپاییان تصور نکنند که اوکراین از بابت قطع گاز زمین خورده است. تصور می‌کنم که اروپا می‌داند و درک می‌کند که ما می‌خواستیم احترام خود را به مصرف کنندگان و شرکای سیاسی خود در غرب نشان دهیم و ضمانت کامل سرویس های ترانزیت گاز را ثابت کنیم. اکنون همه چیز پایان یافته است. اما نکته مهم اینجاست که مادر مرز اوکراین، گازی به ارزش 95 دلار در هر هزار مترمکعب داریم.
*اما فقط برای 6 ماه پس از آن چه؟
**- اگر قرارداد ما را با دقت بخوانید، می‌بینید که در آنجا نوشته شده است هیچ یک از طرفین نمی توانند به طور یکجانبه قیمت گاز یا تعرفه انتقال گاز به اروپا را تغییر دهند. در نیمه نخست سال، این وضعیت ثابت است، اما در نیمه دوم سال بهای گاز ترکمنستان 10 درصد افزایش می‌یابد. این نکته در موافقتنامه ذکر شده است اما در موافقتنامه اولیه آمده است که تا 5 سال هیچ یک از طرفین حق تجدید نظر در بهای گاز را ندارند.
*اما اگر اوکراین و روسیه درباره قیمت ها به توافق برسند، ظاهراً راهی باقی نمی ماند جز اینکه یکی از طرفین بر دیگری فشار آورد تا انتقال گاز به اروپا را قطع کند.
**- به نظر من، این روشها قدیمی شده است. این درس اصلی ماجرای اخیر است. اوکراین پس از بیلوروس، ارزانترین گاز در شرق اروپا را دارد. ما نرخ تعرفه های ترانزیت را که بیش از 10 سال بدون تغییر مانده بود، افزایش دادیم و انتقال گاز از طریق خاک اوکراین 11 میلیارد مترمکعب افزایش یافت. در سال 2005، شاهد بیشترین ترانزیت گاز از خاک اوکراین بودیم، یعنی 120 میلیارد مترمکعب که شامل گاز روسیه، ترکمنستان و ازبکستان بود. اما در سال 2006، ترانزیت گاز روسیه به تنهایی به 121 میلیارد متر مکعب خواهد رسید. «کمیسیون ملی مقررات برق و انرژی» اوکراین مقررات جدیدی برای بهای گاز داخلی در نظر گرفته است و این نشان می‌دهد که ما مکانیسم بازاری بسیار هماهنگ و فکر شده‌ای داریم.
*آیا نگران نیستید که روسیه در 6 ماه تا یک سال آینده بار دیگر از همین روش استفاده کند؟ آیا با این عقیده موافقید که روسیه از این شیوه به منظور تحت فشار قرار دادن پارلمان برای انحلال دولت شما استفاده کرد؟
**- آن را رد نمی کنم، اما موافق نیز نخواهم بود، زیرا ابراز نظر در این باره برای من به عنوان رئیس جمهور دشوار است و کار درستی نخواهد بود. اگر کسانی بانی چنین سیاسی هستند، به آنها می‌گویم که این سیاست ضعیفی است و چشم انداز درستی ندارد. تصور می‌کنم که روسیه، اروپا و اوکراین درسهایی آموخته باشند. آنچه رخ داد، بسیاری ها از جمله اروپایی ها را بر آن داشت تا نگاه متفاوتی به استنباط و درک خود از سازماندهی بازار انرژی اروپا داشته باشند. به همین دلیل، امروز اوکراین کاملاً آماده است تا حد ممکن در بازار انرژی اروپا ادغام شود.
ما مایلیم به هر کشوری که منابع کافی و تضمین شده‌ای برای انتقال گاز خود به اروپا از طریق اوکراین را داراست، پیشنهاد همکاری بدهیم. ما مایلیم تمام توان خود را برای انتقال گاز این کشورها به کار ببندیم. ما پیشنهاد می‌دهیم که راههای جدیدی برای تضمین بازار گاز در برابر سایر منابع ایجاد شود. تمایلی ندارم از واژه «آلترناتیو» استفاده کنم ما باید به سیاست های جدیدی برای تنوع بخشیدن به منابع انرژی بیندیشیم و به گزینه های واقع بینانه برسیم. در وهله اول، از کشورهای آسیای مرکزی صحبت می‌کنم که یقین دارم آنها مایلند با قدرت بیشتری در بازار اروپا حاضر شوند.
در مورد روسیه هم همین نظر را دارم. ما می‌خواهیم همکاری های خود را با روسیه تقویت کنیم. در حال حاضر، سرگرم گفت و گوهایی در مورد گسترش گلوگاههایی در سیستم ترانزیت هستیم. برای مثال، مسیر «بوهورودجانی - اوژگورود» که می‌تواند قابلیت های انتقال گاز به اروپا را تا 20 میلیارد متر مکعب در سال افزایش دهد. این از جمله پروژه هایی است که مایلیم شاهد مشارکت روسیه و شرکای اروپایی در آن باشیم. می‌خواهیم به همگان ثابت کنیم که بازار ترانزیت اوکراین دست یافتنی تر از گذشته است و نیز آماده ایم مسیری مطمئن تر برای انتقال انرژی ایجاد کنیم.
ما از منابع گاز قزاقستان و ترکمنستان و در مجموع، آسیای مرکزی سخن می‌‌گوییم و از راههای انتقال آن از طریق قفقاز و دریای سیاه و البته باید با همه طرفین به توافق رسید.
*اما شما از سیستم ترانزیت اوکراین سهمی به گاز پروم نخواهید داد؟
**- نه. سیستم انتقال گاز اوکراین متعلق به اوکراین است و ما قصد تغییر این وضعیت را نداریم.