تاریخ انتشار : ۰۶ شهريور ۱۳۹۱ - ۱۶:۲۵  ، 
کد خبر : ۷۵۸۰۶
سیاست خارجی اوباما و بازتاب جهانی

معمای راهبرد گسترده افغانستان (بخش دوم)

اشاره: جهانیان بابیم و امید به اوباما چشم دوخته‌اند و منتظرند تا شعارها و وعده‌های او برای داشتن جهانی بهتر که در آن <صلح> حرف اول را می‌زند و برای همه <فرصت برابر> وجود دارد، تحقق یابد، اما رفته رفته با فروکش کردن شور و شیفتگی دوران تبلیغات و هیجان‌های ورود او به کاخ سفید، واقعیت‌های جهان سیاست و پیچیدگی‌های بحران‌های بین‌المللی رخ می‌نماید و تردیدها جای خود را به رویاپردازی می‌دهد، بخش حاضر از مقاله به بررسی برخی چالش‌های فراروی اوباما در صحنه روابط جهانی می‌پردازد:

این بند از طرح صلح نقشه راه، قبل از هر چیز بر امنیت اسرائیل تاکید می‌کند و از سوی دیگر زمینه را برای شعله‌ور ساختن فتنه و جنگ داخلی در فلسطین فراهم می‌سازد. لیونی رهبرحزب کادیما یا مواضع فرصت طلبانه‌ای که در قبال انتخاب اوباما اتخاذ کرد، زمینه را هموار نمود تا مطالبات خود را با او مطرح کند. او پس از این اظهارات فرصت طلبانه، با وقاحت از اوباما درخواست کرد تا راه حلها یا ابتکاراتی را مطرح نکند که بنا به عقیده او، نیاز به حمایت و کمک جامعه بین‌المللی دارد.‌
بنیامین نتانیاهو رهبرحزب لیکود و رقیب لیونی درانتخابات، همین رفتار منافقانه و فرصت‌طلبانه را در برابر اوباما اتخاذ کرد. او نیز به نوبه خود از اینکه توانسته در دیدارش با اوباما، توجه رئیس جمهوری جدید آمریکا را به نظریه <صلح اقتصادی> خود جلب کند، ابراز مباهات و افتخار کرد. نتانیاهو براین باور است که نظریه صلح اقتصادی او به بهبود وضع اقتصادی فلسطینی‌ها قبل از ورود به مناقشه برروی مسائل سیاسی دشوار توجه دارد! بطورساده، اینکه طرح او به پارامترامنیتی توجه ندارد و پیش از ورود به مناقشه برای حل مسائل امنیتی مهمی چون بیت المقدس، مرزها، آوارگان و تشکیل دولت فلسطینی، تنها به پارامتر اقتصادی توجه کرده است.‌
صرفنظر از جوانب آشکار و ابعاد تبلیغاتی پیروزی باراک اوباما، رژیم صهیونیستی ازطریق دستگاههای مطالعاتی و نظرسنجی خود، به بررسی آثار و پیامدهای پیروزی باراک اوباما در انتخابات پرداخته است. برای رهبران رژیم صهیونیستی، پیامدهای این تحول برروی دو پرونده درخاورمیانه اهمیت دارد: پرونده نخست تاثیری که پیروزی اوباما برفعالیتهای هسته‌ای ایران خواهد داشت، و پرونده مهم‌تر از آن، تاثیر این پیروزی برمنازعه فلسطینی‌ها با اسرائیل است.‌
یکی از نگرانی‌های رژیم صهیونیستی این است که احتمال دارد اوباما طرح صلح عربی را مبنای تحرکات سیاسی و دیپلماتیک خود در منطقه قراردهد. بدین علت رژیم صهیونیستی به عنوان یک اقدام پیش دستانه، به ستایش و تمجید ازطرح صلح نقشه راه پرداخت تا راه را برای تحرکات احتمالی آمریکا دراین خصوص هموارسازد و رئیس جمهوری جدید آمریکا را ترغیب کند تا این طرح را مبنای مذاکرات آینده با فسطینی‌ها قرار دهد؛ بدین معنا که مذاکره درچارچوب همان منطق سنتی اسرائیل ادامه یابد؛ یعنی این رژیم با فلسطینی‌ها و کشورهای عربی به طور جدا مذاکراه و طرفهای مقابل را بطور گسترده وارد جزئیات ومسائل معمولی کند، در این رهگذر آنچه را که منطبق با منافع اوست برگزیند و در انتخاب راه حلهای نهایی خواه با فلسطینی‌ها و (خواه با کشورهای عربی) و یا راه حلهای موردنظر درارتباط با آینده منطقه خاورمیانه، دیدگاههای خاص این رژیم مورد توجه قرار گیرد. ‌
راهبرد اوباما در افغانستان‌
شورای روابط خارجی آمریکا در گزارشی نوشته است: انتظار می‌رود رئیس‌جمهوری آمریکا، نیروهای نظامی، مربیان و منابع بیشتری به افغانستان اعزام کند و این درحالی است که از نظر برخی تحلیل گران، راهبرد بیش از حد گسترده باراک اوباما، همچنان یک معما است.
شورای روابط خارجی آمریکا نوشت: از نظر کارشناسان با توجه به طرح‌های مبهم برای کاهش نیروهای نظامی در یک جنگ و افزایش 30 هزار نفری نیروها در یک جنگ دیگر، راهبرد باراک اوباما چیزی شبیه به یک معما است. ‌‌
گزارش این شورا اشاره دارد، که طی ماه‌های اخیر از هر دو سوی اقیانوس اطلس، گزارش‌ها، مقالات توجیهی و برآوردهای تحلیلی توسط مراکز مطالعاتی ارائه شده و دست‌کم سه بررسی راهبردی دولتی نیز انجام گرفته که یکی توسط شورای امنیت ملی بوش، یکی توسط پنتاگون و دیگری توسط ژنرال <دیوید پترائوس> فرمانده نیروهای مرکزی آمریکا در خاورمیانه است. ‌‌
‌این گزارش‌ها در حالی تهیه شده است که نیروهای القاعده و طالبان در منطقه، مجددا در حال طغیان هستند و نگرانی‌هایی در خصوص فساد مالی و توانایی‌های دولت افغانستان به عنوان یکی از شرکای سازمان ناتو مطرح شده است. ‌‌
بسیاری از تحلیلگران هم اکنون معتقدند هدف اولیه واشنگتن برای ایجاد افغانستانی با ثبات، آزاد و دمکراتیک غیر قابل دستیابی است و همانگونه که یکی از فرماندهان ارشد ارتش آمریکا اخیرا گفته بود، نخستین اولویت اوباما باید تعریف این ماموریت‌ها باشد.
اوباما نیز تا کنون اشاره زیادی به این موضوع نداشته که ممکن است چه کاری انجام دهد، ولی نشانه‌هایی از کسانی که به او مشاوره خواهند داد پدیدار شده است. ‌‌
‌رابرت گیتس، وزیر دفاع آمریکا تاکید کرده است که تعهدات نظامی و اقتصادی بلند مدت آمریکا در افغانستان ضروری است. ‌‌
‌<جیمز جونز> ژنرال بازنشسته تفنگداران دریایی آمریکا نیز پیش از آنکه به عنوان مشاور امنیت ملی اوباما معرفی شود، پیشنهاد کرده بود فرستاده ویژه‌ای برای افغانستان تعیین شود که مسئولیت پیگیری تمامی جنبه‌های سیاست افغانستان را برعهده داشته باشد. ‌‌
در عین حال پترائوس گفته است که ماموریت افغانستان نیازمند توجه بیشتر نظامی است که البته هر گونه ثبات حاصل از افزایش تعداد نیروهای نظامی باید به بهبود زیربناها و توانایی‌های حکومتی، ضمن از بین بردن خشونت‌های مرتبط با قاچاق مواد مخدر تبدیل گردد. ‌‌
وی که 9 ژانویه در واشنگتن سخنرانی می‌کرد، اشاره کرده بود که ممکن است نیروهای ائتلاف برای هماهنگی نزدیک‌تر با مقامات و قبایل محلی، به مناطق روستایی انتقال داده شوند و اعلام کرد که باثبات کردن افغانستان نیازمند یک گرایش منطقه‌ای است که شامل هند، پاکستان، کشورهای آسیای مرکزی و ایران می‌شود.
پترائوس و سایر مقامات آمریکایی، شدیدا به اهمیت ادغام سیاست‌های آمریکا در قبال پاکستان با راهبرد آن در قبال افغانستان اشاره داشته‌اند که پناهگاهی برای نیروهای طالبان و صحنه‌ای از شورش‌های پراکنده ضد دولتی بوده است. ‌‌
سفر اخیر <جو بایدن> معاون رئیس‌جمهوری آمریکا به منطقه نیز در حقیقت هشداری به دولت جدید آمریکا بود که شرایط پیش از آنکه بهتر شود، دشوار‌تر خواهد شد. ‌‌
بنابر فهرست موسسه <بروکینگز> در خصوص افغانستان، مرگ غیرنظامیان افغان و سربازان آمریکایی در پی قدرت گرفتن مجدد طالبان در سال 2008 افزایش یافته است. ‌‌
افغانستان که 33 میلیون نفر جمعیت دارد، همچنان یکی از فقیر‌ترین کشورهای جهان است که حدود یک سوم جمعیت آن بیکار و تقریبا نیمی از جمعیت آن در فقر زندگی می‌کنند. در عین حال هیچ اجماعی در مورد چگونگی تغییر این جریانات وجود ندارد و برخی تحلیل گران معتقدند درخواست اوباما برای تقویت حضور نظامی آمریکا در این کشور، ممکن است نتیجه معکوس داشته باشد. ‌‌
<راجان منون> از اعضای بنیاد <آمریکای جدید> در مقاله‌ای نوشته بود: <همانگونه که انگلیسی‌ها در قرن 19 و همانگونه که روس‌ها در پایان قرن 20 متوجه شدند، پیروزی نظامی در افغانستان می‌تواند بسیار دشوار باشد. جمعیت این کشور شدیدا مخالف مداخله‌های خارجی است و حتی موفقیت‌های ظاهری، معمولا باعث بوجود آمدن واکنش‌های شدیدی می‌شود که به از بین رفتن موفقیت‌های بدست آمده می‌انجامد.>‌
درست در همان روزی که باراک اوباما به عنوان چهل و چهارمین رئیس‌جمهوری آمریکا سوگند یاد کرد، حامد کرزی، رئیس‌جمهوری افغانستان نسبت به تاثیر تلفات غیرنظامیان که توسط نیروهای غربی به‌وجود آمده بود، هشدار داد و در مبارزه علیه شبه نظامیان به اهمیت کسب حمایت افکار عمومی مردم افغان تاکید کرد. ‌‌
کرزی در برابر پارلمان افغانستان گفته بود: ما خواستار تغییر در عملیات نظامی و خواستار سودمندی مبارزه علیه تروریسم هستیم.
باتلاقی برای آمریکا‌
در همین ارتباط شبکه خبری الجزیره انگلیسی به نقل از وزیر دفاع آمریکا، ایده‌ این کشور را برای تبدیل افغانستان به بهشت آسیای مرکزی، احمقانه توصیف کرد.
الجزیره انگلیسی در گزارشی زنده از واشنگتن، درباره سخنان رابرت گیتس وزیر دفاع آمریکا در کنگره این کشور و اینکه آیا وی در سخنان خود تلاش کرد از رئیس سابق خود جرج بوش فاصله بگیرد، گفت: اظهارات رابرت گیتس سخنانی بسیار صریح بود. رابرت گیتس که به حضور کشورها و سازمانهای مختلف در افغانستان و فقدان هماهنگی کامل بین آنها اشاره می‌کرد، مشکل فساد را در دولت افغانستان یکی از مشکلات مهم این کشور توصیف کرد.‌         ادامه دارد...

نظرات بینندگان
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
نشریات