ایران، اعراب و جلوگیری از رویارویی

خالد‌الحروب
ایران در حال اعمال یک واقعیت منطقه‌ای جدید است این مقدمه خالدالحروب در روزنامه‌الشرق قطر است. وی معتقد است که ایران از برگ‌های برنده قابل توجهی در راستای مبارزه و رویارویی با آمریکا برخوردار است و این مساله می‌تواند کار را برای آمریکایی بسیار دشوار کند. به نظر می‌رسد ایران با بدست گرفتن برگ‌‌های برنده در عراق و بخصوص در جنوب آن گام در تحقق این مساله برداشت و سپس با حمایت بی‌‌پروا از سوریه و پوشش قراردادن حزب‌الله در لبنان برای چالش با رقبایش به آن ادامه داد تا آن که با حمایت از حماس در فلسطین در مقابل قدرت‌جهانی به آن قدرت بیشتری بخشید. به هر شکل می‌توان گفت که برگ برنده عراق قوی‌ترین برگ برنده‌ای است که ایران علیه آمریکا در اختیار دارد، ایران با پرونده اتمی خود همه منظومه غربی را به چالش کشیده است. تهران بر عزم خود برای تولید سوخت هسته‌ای پافشاری می‌کند می‌کند و عملا به تمامی فشارهای بین‌المللی دهن کجی می‌نماید. ایران به دنبال فرصت و زمان مناسب است این در خالی است که واشنگتن لندن و حتی تل‌آویو هم در مقابل چشمداشت‌های تهران دست و پا بسته نشان می‌دهند زیرا ایران همواره تهدید به بر هم ریختن معادله قدرت عراق می‌کند. به اعتقاد این نویسنده این تهدیدها می‌تواند نه تنها طرح آمریکا در عراق بلکه طرح آمریکا در کل منطقه را در وضعیت مبهمی قرار دهد. مساله تعجب‌آور در ساختار سیاسی خاورمیانه که طی سالیان گذشته بی‌سابقه هم بود سپتامبر 2005 از زبان وزیر امورخارجه عربستان در شورای سیاست خارجی آمریکا اعلام شد و آن این‌که این ایران بود که نتایج و ثمرات جنگ آمریکا در عراق را درو کرد و قدرت و نفوذ یافت این در حالی است که تهران همچنان دشمن شماره یک آمریکا در منطقه محسوب می‌شود. از نظر اقتصادی و نفتی ایران وضعیت بدی ندارد از این رو از این راه‌کار نمی‌تون برای مهار چشمداشت‌های منطقه‌ای و بین‌المللی این کشور سود برد حتی واردات مشتقات نفتی‌اش هم بر وحود این چشمداشت‌ها تأکید دارد. علاوه بر آن ایران خود یکی از بازیگران عمده بازار نفتی جهان است و از این رو می‌تواند این برگ برنده هم برای تأثیرگذاری بر قیمت انرژی و حتی وارد آوردن ضرر و زیان غیرقابل تصور بر اقتصاد غرب سود برد. کشورهای غربی چه راضی باشند چه نباشند نوع گفتمان مردمی و رادیکالی ایران که بر روی بستر تقویت احساسات ضد آمریکایی و غربی استوار است. در منطقه بازتاب وسیعی دارد و بسیاری آن را پاسخی کوبنده به خودکامگی‌های واشنگتن و پایتخت‌های غربی توصیف می‌کنند در بخش دیگری از این مقاله آمده است، قدرت گرفتن منطقه‌ای ایران تنها آمریکا و اسرائیل را نگران نمی‌کند بلکه تعداد زیادی از کشورهای عربی را هم می‌آزارد این جمله را باید نکته اصلی و کانون تمرکز سخنان دانست.
ایران برای اعراب یک شکور عادی و معمولی نیست بلکه اهداف و چشمداشت‌های آن به نوعی فرامرزی است و به داخل مرزهای عربی کشیده شده و برخی از اقشار از جوامع و طوایف عربی را مورد هدف قرار می‌دهد بدون آن‌که نظام‌های منطقه از این فعالیت‌ها رضایت داشته باشند.
اکنون برخی از پرونده‌ها بین کشورهای عربی و ایران باقی مانده است که باید بین دو طرف حل و فصل شود مهم‌‌ترین آن‌ها مساله جزایر سه گانه (ایرانی) است در کنار آن کشورهای عربی منتظر اطمینان بخشی ایران نسبت برنامه‌های استراتژیک و نظامی این کشور هستند. در مقابل کشورهای عربی هم نباید آنقدر از سیاست‌های منطقه‌ای ایران دور شوند که به دامن سیاست‌های غرب و بخصوص آمریکا بلغزند. منابع کشورهای عربی و ملل آن‌ها منطق و ساختاری مغایر با منافع غرب و آمریکا در منطقه دارد.پس به جای گریز از واقعیت‌ها باید به سوی شکل داده به روابطی صحیح و منطقی با ایران در منطقه پیش رفت. پرداختن به پرونده در سطوح دو جانبه بین کشورهای عربی و منطقه خلیج‌فارس با ایران یک وظیفه محسوب می‌شود. سخنان اخیر مسوولین عربستانی در مورد انجام مداکراتی صریح با طرف ایرانی در مورد پرونده مختلف در همین راستا قرار دارد. در سطح امنیت منطقه خلیج‌فارس ایران بخشی از بافت این منطقه محسوب می‌شود. از این رو نمی‌توان به ساختار امنیتی گروهی موفق منطقه‌ای یا منحصر به منطقه خلیج‌فارس بدون حضور ایران اندیشید. اعراب موظف هستند که با ایران با واقعیت عقلانیت و عمل‌گرایی برخورد کنند مسائل مورد شک و تردید را بر روی میز مذاکرات مطرح کنند و به توافق‌های اطمینان بخش برسند باید برای مشکلات راهبرد‌های غیر برخوردانه و غیرتنش را پیدا کرد. اگر کشورهای عربی به تلاش‌های بین‌المللی یا همان آمریکایی علیه ایران بپیوندند کار بسیار خطرناکی انجام می‌دهند باید گفت خطراتی که سیاست دشمنانه با ایران برای کشورهای عربی به بار می‌آورد بسیار بیشتر از خطراتی است که هم‌سویی آن‌ها برای جنگ علیه عراق بر ایشان به ارمغان آورده است. به هر شکل از آن‌چه گذشت به این نتیجه می‌رسیم که در برابر پرونده‌ای پیچیده قرار داریم. که دین سیاست امنیت مسائل بین‌المللی و منطقه‌ای در آن دخیل هستند. اما به هر شکل این پرونده باید گشوده شود و در راستای منافع همگانی و پیش از آن‌که فرصت از دست برود حل و فصل شود.