آیا اروپا قادر به ساختن یک اوباما است؟

به گزارش خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، روزنامه اینترنشنال هرالد تریبیون در گزارشی تحت عنوان "آیا اروپا قادر به ساختن یک اوباما است؟" آورده است: با در نظر گرفتن کلیه تفاوت‌های تاریخی و فرهنگی میان اروپا و آمریکا، مقایسه این دو قاره به لحاظ متغیر نژادی کار پر مخاطره‌ و دشواری است؛ اما مساله‌ی نژاد همواره یکی از دلایلی بوده که اروپایی‌ها حتی زمانی که شاهد ظهور مشکلاتی از این قبیل بودند باز هم در این زمینه خود را برتر از ایالات متحده می‌دانستند. آن روز‌ها را به خاطر بیاورید که سیاهپوستان آمریکایی مشهوری چون ژوزفین بیکر و جیمز بالدوین در کشور فرانسه به آرامش قلبی دست یافته بودند. دبیر سابق بلاگ "باندی" -وبلاگی که به دنبال بروز اغتشاشات سیاهپوستان در سال ‌٢٠٠٥ در حومه پاریس راه‌اندازی شد- می‌گوید: آنان (اروپایی‌ها) همیشه می‌گفتند آیا تصور می‌کنید که روابط نژادی در فرانسه وضعیت بدی دارد؟ اگر واقعا اینگونه تصور می‌کنید به اوضاع سیاهپوستها در آمریکا نگاهی بیندازید.
وی معتقد است: اما این استدلال دیگر هیچ دوامی ندارد.
نادیا عزیزی پرستار ‌٣١ ساله الجزایری الاصل که بزرگ شده فرانسه است، می‌گوید: به زعم بسیاری از مهاجران ساکن اروپا، پیروزی باراک اوباما در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا انقلابی کوچک است در جهت ایجاد رفتار بهتر با گروه‌ها و نژاد‌های اقلیت در کشورهای جهان.اوضاع دیگر هرگز به مانند گذشته نخواهد بود.
چرین خواهر ‌٢٩ ساله‌ی نادیا عزیزی که یک مهندس کامپیوتر است نیز می‌گوید: اوباما حقیقتا مظهر تحقق رویای آمریکایی است؛ رویایی که اینچنین می‌گوید اگر تلاش کنی موفق خواهی شد. وی تصریح کرد: موفقیت اوباما به منزله گشوده شدن دریچه‌ی امید به روی جهانیان بود.
اما این دو خواهر نسبت به واقعیات موجود در فرانسه - کشوری که اقلیت‌ها در آن نقش سیاسی محدودی ایفا می‌کنند - چندان خوشبین نیستند؛ مضافا بر اینکه در مجمع ملی فرانسه تنها یک نماینده سیاهپوست موفق به تصاحب کرسی شده است. اما آیا پیروزی اوباما باعث ایجاد یک نوع خودنگری و بازاندیشی نزد گروه‌های اکثریت در فرانسه شده است. نادیا پاسخ می‌دهد "بله. خیلی‌ها می‌گویند چه پیروزی بزرگی. آری او سیاهپوست است اما در کنه قضیه تفاوتی را مشاهده نمی‌کنید. مردم یک چیز می‌گویند و اعتقادشان چیز دیگری است".
نادیا در ادامه می‌گوید، در تمامی مشاغلی که داشته همواره از او درخواست کار بیشتر شده چون که یک مهاجر است. او می‌گوید: ما همواره باید خود را اثبات کنیم.
استیون ارلانگو نویسنده‌ی این گزارش در ادامه می‌نویسد: در پایین دست حومه پاریس، فاتو دیویو ‌٣٤ ساله متولد سنگال که به لباس‌های دست دوم مغازه‌های کنار خیابان نگاه می‌کند، می‌گوید: پیروزی اوباما شاید موجب آن ‌شود که فرانسوی‌ها برای سیاهپوستان کمی احترام قایل شوند. ناتو بر این باور است که نژادپرستی در عمق جامعه فرانسه ریشه دوانده است؛ جامعه‌ای که تصور می‌کند سیاهپوست‌ها همگی بی‌سوادند و جز نظافت کردن کار دیگری از دستشان بر نمی‌آید.
هرالد تریبیون می‌نویسند: سناتور باراک اوباما حتی در ایالات متحده که پیشینه تاریخی پر فراز و نشیبی از مشکلات نژادی مربوط به دوران جنگ سرخپوست‌ها و دوران برده‌داری را یدک می‌کشد شخصیتی استثنایی به شمار می‌آید. بسیاری از کشورهای اروپایی تا قبل از اتمام دوره‌ی استعمارگری نسبتا تک نژادی بودند؛ به طور مثال بریتانیا تا اواسط قرن بیستم عمدتا دارای جمعیت یکدست سفید پوست و عاری از یک طبقه متوسط سیاهپوست بود. در حالی که مهاجران فرانسوی تقریبا تمامی‌شان از کشورهای سابقا تحت استعمار فرانسه نظیر الجزایر، مراکش، تونس و یا کشورهای آفریقایی نظیر سنگال و مالی و ساحل عاج بودند. ایالات متحده و اروپا هر دو به لحاظ میزان نمایش سیاسی اقلیت‌هایشان عقب مانده به نظر می‌رسند هر چند که پیروزی اوباما عمق عقب ماندگی اروپا را در این زمینه بیش از پیش نمایان کرده است.
باراک اوباما تنها سیاهپوست حال حاضر در مجلس سنای آمریکا بود (وی روز یکشنبه از این پست استعفا کرد) و چنانچه یک آمریکایی آفریقایی تبار جایگزین وی نشود، سنا از داشتن حتی یک سناتور سیاهپوست محروم خواهد بود.
این در حالی است که مجلس نمایندگان آمریکا دارای ‌٣٩ نماینده سیاه پوست است، یعنی به عبارتی ‌١٩ درصد کرسی‌های مجلس نمایندگان را سیاهپوست‌ها تشکیل می‌دهند. سیاهپوستان به طور کلی ‌١٣ درصد جمعیت آمریکا را شامل می‌شوند؛ اما راما یاده وزیر سنگالی الاصل حقوق بشر فرانسه به رغم انتصاب سه وزیر سیاهپوست و مسلمان توسط نیکولا سارکوزی در کابینه دولت فرانسه، خود را یک مورد استثنایی ناراحت کننده تصور می‌کند. خانم راما یاده در خصوص استقبال نخبگان سیاسی از روی کار آمدن اوباما می‌گوید: این شور و شعفی که فرانسوی‌ها نسبت به اوباما در آنسوی مرزهای کشورشان نشان می‌دهند نسبت به اقلیت کشور خودشان ندارند.
در ادامه این گزارش آمده است: هرو مورن وزیر دفاع فرانسه، پیروزی اوباما را درسی برای دموکراسی در فرانسه که نیازمند انسجام و اتحاد بیشتر طبقه‌های اجتماعی و سیاسی است خوانده است. دومینیک موزی یک تحلیلگر سیاسی فرانسوی معتقد است در این انتخابات (انتخابات نوامبر در آمریکا) آمریکایی‌ها نه تنها یک رییس جمهور بلکه هویت خویش را نیز انتخاب کردند و ما نیز اکنون باید در مورد هویت خود در فرانسه بیندیشیم. انتخابات ریاست جمهوری آمریکا چالش برانگیزترین انتخابات تاریخ بود. ما به این واقعیت پی برده‌ایم که عقب مانده‌ایم و آمریکا مشعل یک انقلاب اخلاقی را بازپس گرفته است. در ایتالیا یان لئونارد توادی تنها عضو سیاهپوست پارلمان ایتالیا نیز نسبت به پیروزی اوباما چنین دیدگاه مشابهی دارد. وی که در جمهوری کنگو متولد شده معتقد است: این پیروزی عامل محرکه جدی و ملموسی برای جامعه اروپایی و کل سیاست در اروپا بود.
توادی می‌افزاید: پیروزی اوباما این امید را زنده کرد که یک روز نتیجه مشابهی در اروپا می‌تواند بوجود آید. با این تفاسیر به نظر می‌رسد به این زودی‌ها این نتیجه در اروپا رقم نخواهد خورد.
حسین معظم نویسنده بنگلادشی می‌گوید، امیدوار است پیروزی اوباما باعث ایجاد تغییر و تحول در سراسر جهان شود اما به اعتقاد وی ایتالیا (به طور مثال) راهی بس طولانی در پیش دارد.
در بریتانیا نیز نوعی بدگمانی‌ و تردید به چشم می‌خورد. ترور فیلیپس رییس سیاهپوست کمیسیون مستقل برابری و حقوق بشر می‌گوید که نظام سیاسی حاکم بر بریتانیا سد راه مهاجران خارجی است. اگر اوباما در این کشور زندگی می‌کرد، شک داشتم آن فرد هر چقدر هم شاخص و ممتاز باشد بتواند موانع ساختاری موجود بر سر راه کسب قدرت در اینجا را در هم بشکند.
اصولا در بریتانیا تعداد زیادی از وزرای اقلیت در رده‌های پایین‌تر از وزارت خانه مشغول به فعالیت می‌باشند، اما در مجموع ‌١٥ غیر سفید پوست در مجلس ‌٦٤٦ عضوی عوام انگلیس حایز کرسی هستند. نظام پارلمانی حاکم بر بریتانیا امکان به قدرت رسیدن یک فرد جوان یا یک خارجی را بسیار دشوار می‌کند. صادق خان از نمایندگان حزب کارگر انگلیس، چندی پیش در گفت‌وگو با گاردین اظهار داشت: در بریتانیا نمی‌توانید به سبک و سیاق اوباما به ایراد سخنرانی بپردازید و مثل او به چشم بیایید. در اینجا باید از جریان سلسله مراتب پارلمانی درجات ترفیع را پیموده و رشد کنید.
اما آشوک ویزواناتان معاون مدیر انجمن "عملیات رای سیاهپوستان" که وظیفه ایجاد تعامل بیشتر نزد گروه‌های اقلیت در سیاست را بر عهده دارد، پیش بینی کرده بریتانیا ظرف ‌١٠ تا ‌١٥ سال آینده شاهد ظهور یک رهبر سیاسی از جوامع اقلیت خواهد بود و طی ‌٣٠ سال آینده نیز احتمالا یک نخست وزیر برآمده از گروه‌های اقلیت در این کشور به قدرت خواهد رسید. وی هم چنین اظهار داشت: اگر دو سال پیش کسی می‌گفت در آمریکا یک سیاهپوست زمام قدرت را در دست خواهد گرفت همه با خنده آن فرد را از شهر بیرون می‌انداختند. ذات و ماهیت یک رویا وقتی است که موانع در هم می‌شکند. حال این رویا می‌خواهد سفر به ماه باشد یا تبدیل شدن به نخستین رییس جمهور سیاه پوست. این رویا زمانی لباس واقعیت به تن خواهد کرد که هیچ یک باور تحقق آن را هم نداشته باشند.
هرالد تریبیون می‌نویسد: البته قضیه آلمان با دیگر کشورهای اروپایی متفاوت است. آلمان از بیشترین جمعیت مهاجر در میان دیگر کشورهای اروپایی برخوردار است. این مهاجران عمدتا از ترکیه و به منظور کار در کارخانه‌ها در اوایل دهه‌ی ‌١٩٦٠ و ‌١٩٧٠ به غرب آلمان مهاجرت کردند. در حال حاضر در آلمان ‌٩/٢ میلیون شهروند اصالتا ترک زندگی می‌کنند که در این میان ‌٨٠٠ هزار تن به موجب قوانین شهروندی آلمان تبعه این کشور هستند اما در بطن کشور ‌٨٢ میلیونی آلمان عملا فاقد حضور سیاسی چشمگیر می‌باشند. به طوری که از جمعیت مهاجر تنها ‌٥ عضو در پارلمان ‌٦١٣ عضوی آلمان (بوندستاگ) حایز کرسی هستند. حتی جم اوزدمیر مشهور‌ترین سیاستمدار ترک‌تبار آلمان که در مقطع فعلی به عنوان قانونگذار در اتحادیه اروپا فعالیت می‌کند، در معرفی خود به کاندیدای حزب سبز‌های آلمان برای کسب کرسی در بوندستاگ با مشکلات و موانع عدیده‌ای دست و پنجه نرم می‌کند.
به نوشته‌ی هرالد تریبیون، با توجه به سابقه‌ی روابط نزدیک فرانسه با مستعمره‌های سابق خود و برخورداری از بیشترین جمعیت مسلمان در قیاس با دیگر کشورهای اروپایی، بحث مطرح شده پیچیدگی بیشتری پیدا می‌کند. چندی پیش پس از پیروزی اوباما، شماری از سیاستمداران فرانسوی با امضای مانیفستی که توسط یزید سابق فرزند یک مهاجر میلیونر الجزایری تدوین شده بود، خواستار آن شدند که اصل برابری و مساوات برای مهاجران طرد شده جامعه‌ی "علی‌الظاهر کور فرانسه" از طریق تدوین برنامه‌ای جدی به واقعیت تبدیل شود. در این مانیفست آمده است: انتخاب باراک اوباما به طرز کاملا آشکاری نمایانگر عمق کاستی‌ها و نواقص جمهوری فرانسه بود؛ نواقصی که ما را از کشوری که شهروندانش می‌دانند چگونه ابهامات نژادی خود را دفع کنند، جدا می‌کند. این مانیفست مورد حمایت کارلا سارکوزی همسر رییس جمهور فرانسه قرار گرفت به طوری که وی در گفت‌وگو با روزنامه‌ی دومانش بیان کرد: تعصبات ما خیانتکارانه است. امیدوارم عامل و تاثیرات اوباما به تغییر جامعه ما کمک کند.
با وجود اینها روزنامه‌ی فرانسوی زبان و محافظه‌کار فیگارو، خود جامعه اقلیت فرانسه را مقصر اصلی انزوایشان بر شمرده است.‌ این روزنامه اشاره داشته که پیروزی اوباما از نوع پرورش و آموزشش و هم چنین موفقیتش در برقراری ارتباط و تعامل با جامعه‌ای بزرگتر و ابراز و انتقال ارزش‌هایش به آن گستره‌ی اجتماعی نشات می‌گیرد.
به نوشته فیگارو، از این مقطع زمانی به بعد اوباما باید به عنوان یک الگو برای مهاجران جوانی باشد که نسبت به احساس تعلقشان به کشور خود شک و تردید دارند. جوامع اقلیت که تبعید و دوری را به خواست خود انتخاب کرده‌اند، در قیاس با آمریکایی‌های سیاهپوست خیلی بیشتر می‌توانند خود را اثبات کنند.