به گزارش پایگاه اطلاعرسانی پلیس، بازاریابی شبکهای در حقیقت روش نوین برای بازاریابی به شمار میآید که به علت کاهش هزینهها و حذف عوامل توزیع و مراکز پخش کالا و به تبع آن حذف واسطهها و دلالها میتواند باعث ایجاد منفعت برای تولیدکننده و مصرفکننده باشد. اما سوءاستفاده از این روش علمی که دهها سال در دنیا سابقه دارد در اکثر کشورهای جهان سوم از جمله ایران نوعی تهدید برای اقتصاد ملی و نیروی انسانی به شمار میآید.
زیرا در این کشورها به علت ضعف قوانین از یکسو و عدم درک اجتماعی صحیح از مفهوم تجارت الکترونیک زمینه را برای منفعتطلبی شرکتهای چون گلدماین، گلدکوییست، سون دایاموند و ... به راحتی فراهم کرده و به تدریج به معضلات این کشورها افزوده میگردد. در صورت تصویب نهایی مصوبه ممنوعیت فعالیت گلدکوییست و شرکتهای هرمی در کشور توسط شورای نگهبان هرگونه فعالیت اینگونه موسسات که با ایجاد ساختار هرمی، زنجیرهای بیانتها از افراد برای جذب افراد دیگر و مشارکت آنها در جذب سرمایه میکنند، ممنوع میشود.
طراحان این طرح معتقدند، فعالیت شرکتها و موسسات غالبا غیر ایرانی از قبیل گلدکوییست با انجام فعالیتهای ناسالم اقتصادی، منشا ضرر و زیان اقشار مختلف مردم میشوند و با روال غیر شرعی مبادرت به ارایه فعالیتهای غیر تولیدی مقادیر هنگفتی از ثروت ملی کشور را به صورت ارز از ایران خارج میکند و زیانهای جبرانناپذیری را به بدنه اقتصادی کشور وارد میسازند. اما این تنها یک روی سکه است و در طرف دیگر، پروندههای موجود در دادسراها حکایت از بروز مشکلات خانوادگی، از همپاشیدگی کانون خانواده و حتی تعرضات جنسی به اعضای این شبکههای کثیف وجود دارد.
بنا به گفته محمدرضا طایفی رییس شعبه سوم دادسرای رسیدگی به جرایم کارکنان دولت، روزانه 20 پرونده در خصوص شکایات از شرکتهای هرمی شکل در این شعبه ارجاع و مطرح میشود و این در حالی است که تنها بخشی از این پروندهها در خصوص ضررهای مالی به اعضا است و مابقی آن مربوط به مشکلات و مسایلی که کانون خانواده را دربر میگیرد. گفتنی است، در بازاریابی شبکههای هرمی از زن به صورت ابزاری استفاده شده و مشاهده میشود که بیشترین لیدرها و عضوگیران فعال این شرکتها زنان هستند.
به عنوان مثال جوان 34 سالهای به نام محسن ـ ر با مراجعه به مرکز عملیات معاونت اطلاعات ناجا طی شکواییهای از همسر خود به علت عضویت در شرکت گلدکوییست شکایت کرد. محسن در گفتگو با خبرنگار ما در مورد انگیزهاش از طرح این شکایت کفت: همسرم مدتی است که به عضویت شبکه گلدکوییست درآمده است. من ابتدا با این کار مخالفتی نکردم اما در ادامه او برای آنکه شاخه خود را فعال کند بدور از چشم من شروع به برپایی و حضور در مجالس مختلط میکرد و با وجود داشتن یک فرزند سه ساله به بهانه اینکه به زودی پولدار خواهد شد شبها تا پاسی از شب در خارج از منزل به سر میبرد.
این مساله باعث بروز اختلاف بین ما شده است. همچنین در بررسی پرونده دیگری در این خصوص مردم 50 سالهای به نام محسن ـ م با مراجعه به ماموران اطلاعات ناجا اظهار داشت که همسرش به نام ثریا پس از عضویت در شبکه گلدکوییست دیگر حاضر به ادامه زندگی با او نیست و قصد طلاق از او را دارد. او که به شغل رانندگی مشغول است گفت: همسرم از مدتها پیش عضو گلدکوییست شد و به عنوان یکی از فعالان، ماهانه مبلغی از شرکت فوق دریافت میکرد. او پس از مدتی سر ناسازگاری با من گذاشت و هر زمان که دلش میخواست از منزل خارج شده و باز میگشت. من به خاطر شغلم مجبورم ساعتها در خارج از منزل باشم و او نیز با استفاده از این موضوع در نبودم، زنان و مردان زیادی را به خانه دعوت میکند.
وقتی نیز به او اعتراض میکنم اظهار میدارد که برای خودش منبع درآمدی دارد و من نباید در مورد زندگیاش اظهارنظر بکنم. او با این بهانه که دیگر نیازی به من ندارد قصد جدایی از من را دارد. او ادامه داد: شاید اگر گلدکوییست نبود زندگی ما از هم پاشیده نمیشد. گزارشها و پروندههای بسیاری نیز درباره تعرض جنسی به زنان عضو این شبکههای کثیف وجود دارد. در این زمینه، یکی از پروندههایی که توجه ما را بیشتر به خود جلب کرد پرونده دو برادر به نامهای میثاق و میثم بود.
این دو برادر نیز که یکی از فعالان شرکت مذکور هستند با ارایه پیشنهاد به دختران جوان برای عضویت در این شبکه و دعوت از آنان برای حضور در مجالسی که به این منظور برپا میکردند با آنان طرح دوستی میریختند. این دو به بهانه واهی ازدواج با همدستی مادرشان که او نیز یکی از فعالان این شبکه است دختران را فریب داده و به آنان تعرض جنسی میکردند. تاکنون پنج دختر فریب ادعاهای این دو جوان را خورده و دو تن ازآنان نیز از ترس اطلاع خانوادههای خود، دست به خودکشی زدهاند. میثم و میثاق نیز یکی از زیرشاخههای دختری به نام لیدا ـ ل هستند و از طریق او وارد این شبکه شدند.
لیدا که یکی از شاخههای اصلی گلدکوییست بود ماه گذشته جسدش در حوالی تهران در حالیکه بر اثر اصابت دو گلوله به قتل رسیده بود کشف شد. براساس اطلاعات پلیس، احتمالا این دختر بر اثر اختلافات مالی که با فعالان دیگر این شرکت داشته است به قتل رسیده است. با بررسی پروندههای موجود در معاونت اطلاعات ناجا در این زمینه در مییابیم که مشکلات ناشی از فعالیت اینگونه شرکتها در کشور ما تبدیل به مسالهای ملی شده است.
طایفی بازپرس شعبه سوم دادسرای رسیدگی به جرایم کارکنان دولت و قاضی پروندهها مربوط به گلدکوییست در مورد نحوه فعالیت شرکتهای هرمی شکل گفت: این گونه شرکتها ابتدا به عنوان فعالیت در زمینه سیستمهای کامپیوتری مجوز لازم برای ثبت شرکت را گرفته و سپس به فعالیتهای اقتصادی میپردازند. در صورتی که مسئولان شرکت باید مجوز لازم برای فعالیتها یمالی و اقتصادی را از وزارت اقتصاد و دارایی و بانک مرکزی کسب کنند.
طایفی در مورد علت رشد بیرویه شرکتهای هرمی شکل در کشورمان گفت: عدم آگاهی مردم و در مقابلآگاهی مسئولان این شرکتها که براساس اصول روانشناسی وارد عمل میشوند و رویای پودار شدن یک شبه را به مردم القا میکنند باعث شده تا ما هر روز شاهد به وجود آمدن شرکتهاییاز این قبیل با اسامی جدید باشیم. او ادامه داد: مسئولان شرکتها در جلسات به معرفی افرادی میپردازند که توانستهاند با عضویت در این شرکتها به سود برسند اما اشاره به این نکته ضروری است که این افراد تنها تعداد انگشتشماری هستند و اکثریت اعضا دچار ضرر مالی و در صورت معرفی نکردن عضو جدید قربانی میشوند.
این قاضی و حقوقدان از مردم خواست که عضو این قبیل شرکتها نشوند و اگر قرار است در این شرکتها سرمایهگذاری کنند ابتدا مجوزهای لازم از بانک مرکزی را درخواست کنند. از طرف دیگر فعالیت شرکتهای هرمی در سراسر جهان مردود شناخته شده است. حتی در کشورهای پیشرفته نیز میگویند فعالیت این شرکتها باعث از بین رفتن عدالت کاری میشود. زیرادر شرایط مساوی باعث نابرابری کاری و وجود تبعیض در بین افراد میشوند. همچنین کالاهای شبکههای هرمی ارزش غیرواقعی دارد و این کالاهای آنها چیزی جز ابزاری بای خالی کردن جیب مردم نیست. حال این سوال پیش میآید که چه باید کرد تا مردم به سمت سرمایهگذاری اندوختههای خود در کشور رفته و از سرمایهگذاریهای خارجی روی برگردانند؟
طایفی در پاسخ به این سوال گفت: فعالیت این شرکتها در گرو وجود اعضا است. در واقع حیات این شرکتها بسته به افراد است. اگر مردم آگاهی لازم از اهداف و نتایج عضویت در این شرکتها را به دست آورند و با این علم وارد این گونه فعالیتهای اقتصادی نشوند دیگر شرکتهایی از این قبیل به وجود نخواهد آمد. او افزود: از طرفی دیگر مسئولان بانک مرکزی، وزارت اقتصاد و دارایی و وزارت بازرگانی باید با ارایه راهکاری مناسب افراد را به سرمایهگذاری در داخل کشور ترغیب کنند.
این حقوقدان و قاضی با اشاره به اینکه از لحاظ شرعی نیز فعالیت این شرکتها توسط مراجع تقلید حرام اعلام شده است گفت: از لحاظ شرعی نیز اخذ مال نامشروع حرام است و اکثر فقها نیز درآمدهای ناشی از اینگونه فعالیتها را اکل مال به باطل میدانند. بیان این نکته ضروری است که با متخلفان و فعالان در شبکههای هرمی به دلیل خروج غیرقانونی ارز و ورود کالای قاچاق به کشور براساس قانون اخلالگران در نظام اقتصادی برخورد میشود و تحت تعقیب قرار میگیرند. نیروی انتظامی نیز براساس دستور مقامات قضایی کشور تمامی نیروهای خود را برای شناسایی و دستگیری فعالان این شبکه بسیج کرده است.
گلدکوییست چگونه وارد ایران شد؟
گلدکوییست چهار سال پیش اولین بار توسط 2 برادر شیرازی به ایران وارد شد اما چندان مورد استقبال قرار نگرفت. تا اینکه 2 سال پیش نمایندگی این شرکت به فردی به نام فرزاد در تهران سپرده شد و به این ترتیب گلدکوییست از ایران سربرآورد و با تاسیس نمایندگیهایی فعالیت عنکبوتی این شرکت در تهران و شهرهای بزرگ آغاز شد. البته شرکت ابتدا فعالیت خود را در تهران شروع کرد. گلدکوییست هیچ وقت به صورت رسمی و از کانالهای قانونی فعالیت نکرد، بلکه در خفا فرد به فرد این شرکت را به یکدیگر معرفی میکردند، شیوه اینگونه بود که افراد خانه به خانه مشتریان را پیدا میکردند و جلسات به صورت مرتب و تقریبا هر شب در خانه یکی از شاخهها برگزار میشد.
پرزنت به جلسهای میگویند که در آنها نحوه کار در گلدکوییست توسط اعضا به افراد جدید معرفی میشود و سر شاخه در مورد فعالیتهای شرکت و سودهایی که از طریق بازاریابی شبکهای به دست میآید صحبت میکند، در جلسه پرزنت با راهنمایی سرشاخه سیدیهای آموزشی و در واقع اغفالکننده شرکت به تماشا گذاشته میشود و افراد با اساسنامه ها آشنا میشوند. افرادی که زیر شاخه هستند ابتدا توسط سر شاخه خود آموزش میبینند که چطور باید در جلسه «پرزنت» برخورد کنند، لحن صحبت کردن و برخورد آنها باید چطور باشد، با یکبار نه شنیدن پشیمان نشوند و حتما دوباره تلاش کنند و سماجت به خرج دهند.
به این ترتیب آنقدر فرد مقابل را تحت تاثیر وعدهها قرار دهند تا فرد قانع شود، اصرر اعضای گلدکوییست همیشه روی اینمساله است که پول زیادی از طریق مشروع به دست خواهید آورد البته این مساله در مورد پرزنتهای ایرانی است که به مسایل شرعی و اسلامی بسیار پایبند هستند. وقتی فرد قبول کرد که وارد سیستم شود، این بار تبدیل به زیر شاخه نمیشود، البته در بسیاری موارد افراد که حاضر به پذیرش نمیشوند ماهها دوستان زیرشاخهای آنها را رها نکرده و سرسختانه موضوع را پیگیری میکنند، هر زیرشاخه، متنی را از سوی «سرشاخه» خود دریافت میکند و موظف است مطابق همان متن در جلسه پرزنت صحبت کند.
اگر جدای از آن صحبت کند فرد متخلف به حساب میآید و زیر شاخه موظف است تمام برنامههای خود را با سرشاخهاش چک کند. اگر جدای از آن صحبت کند فرد متخلف به حساب میآید و زیرشاخه موظف است تمام برنامههای خود را با سرشاخهاش چک کند و مانند یک فرمانده از او دستور بگیرد، در غیر این صورت باید از گروه خارج شود. از طرفی اگر یک زیر شاخه نتواند، طی 2 هفته زیرشاخه دیگری را معرفی کند باید از گروه حذف شود و هیچ زیانی توسط شرکت به او پرداخت نخواهد شد.
مراقبت بنیان خانواده خود باشید
یکی از افرادی که بعد از زیر شاخه شدن تصمیم به خروج از این سیستم را گرفت در این باره میگوید: چندین ماه است که تحت فشار قرار دارم، من به اصرار یکی از دوستانم وارد این سیستم شدم اما از آنجایی که زندگی خانوادگیام بشدت تحت تاثیر و در آستانه متلاشی شدن قرار گرفت تصمیم به خروج از سیستم گرفتم و دیگر در جلسات شرکت نکردم، اما بشدت تحت فشار هستم و مرتب تهدید میشوم. سیستم بسیار به زندگی شخصی افراد ضربه میزند، هر زمان که سرشاخه میخواست باید در اختیار او قرار میگرفتم و هر ساعتی از شبانهروز که بود، مسایلی تکراری و دیکته شده را باید گوش میکردم و اگر هم سوالی خلاف میل پرسیده میشد، مورد خشم قرار میگرفتم.
وقتی به عنوان زیرشاخه عضو شدم اساسنامه سرشاخه و اساسنامه شرکت را باید امضا میکردم، اگر این طور عمل نمیکردم طرد میشدم. آنها معتقدند هیچکس نباید از گروه خارج شود چون اطلاعات رامنتشر میکند. متاسفانه شست و شوی مغزی از سوی این گروه بسیار ماهرانه انجام میشود، آنها میگویند ابتدا اعضای خانواده و افرادی را که به شما اطمینان دارند باید پرزنت کنید در واقع راه سوءاستفاده را یاد میدهند و این مساله باعث تیره شدن روابط خانوادگی افراد میشود.
یکی دیگر از اعضا که شکست بزرگی خورده است میگوید: من و همسرم با هم عضو شدیم درآمد مناسبی هم به دست آوردیم. همسرم «سرشاخه» بود و برای اینکه بتواند افرادی را در شهرستان پرزنت و بعد زیرشاخه کند باچند تن از اعضای گروه به مسافرت رفت د رآنجا با یکی از اعضای گروه که مردی جوان بود رابطه برقرار کرد و بعد از من جدا شد و رفت. آن دو چند روزی است که با هم ازدواج کردهاند، از این موارد بسیار اتفاق افتاده اما فکر نمیکردم دامن مرا هم بگیرد. بیشتر افرادی که در این سیستم عضو هستند در زندگی شخصی خود بشدت دچار مشکل می شوند و از خانواده جدا میافتند. ضمنا مجردین هم در خانههای تیمی زندگی میکنند.
رخنه عنکبوتی گلدکوییست
یکی از کارشناسان میگوید: رخنه عنکبوتی این شبکه در اقتصاد کشور و کارهای روانشناسانهای که سرشاخهها انجام میدهند باعث میشود بسیاری از افراد از جمله تحصیلکردههای بیکار یا کم درآمد با قرض کردن پول یا فروش ماشین و ... وارد این سیستم شوند و عدهای هم هستند که پولها و سرمایههای خود را از بانکها بیرون میکشند و وارد سیستم میکنند. این مساله باعث ایجاد اخلال شدید در سیستم اقتصادی کشور میشود.
چرا که به جای اینکه سرمایه در کارهای سازنده و در راستای اقتصاد کشور کار بیفتد به 9 صورت ارز (خرید سکه از شرکت گلدکوییست) از کشور خارج میشود البته افرادی هستند که از این طریق به ثروتهای کلان میرسند، اما بیشتر افراد ورشکسته میشوند، اخیرا هم مسئول دفتر شرکت که محراب نام داشت با سرقت بسیاری از سکههای خریداران از کشور فرار کرد. وی ادامه میدهد: مسئولان ایرانی اجازه فعالیت این شرکت را ندادهاند و سکههای شرکت را به عنوان کالای قاچاق معرفی کردهاند به همین دلیل است که مسئول دفتر نمایندگی موفق به کلاهبرداری شده است. در حالحاضر 3 هزار و 500 نفر در ایران بطور رسمی از این شرکت شکایت کردهاند و این پرونده در حال رسیدگی است.
کلاهبرداری سران گلدکوییست در ایران
یکی از افراد متضرر در این باره میگوید، آنقدر برایم از سودهای کلان گفتند، آنقدر حرفهیشان وسوسهکننده بود که وارد این سیستم شدم. ماشینم را که تنها پس اندازم بود فروختم و سرمایهای کردم برای شرکت گلدکوییست مبلغ 500 هزار تومان به حساب شرکت ریختم و یک سکه خریداری کردم. به قول اعضای گلدکوییست یک «تیسی» خریداری کردم، اما نه سکه به دستم رسید و نه کسی را به عنوان زیرشاخه توانستم پیدا کنم، وقتی به شرکت اعلام کردم سکه به دستم نرسیده آنها گفتند به ما مربوط نیست. چون ما فرستادیم، اگر به دستتان نرسیده به ما مربوط نیست. از کسی بخواهید که آدرس او را درخارج می داند، من آدرس نمایندگی گلدکوییست در دبی را داده بودم بعد فهمیدم رییس دفتر هم فرار کرده است.
وقتی شکایت کردم و پرونده به دادگاه ارجاع شد، فهمیدم که تعداد زیادی افراد هستند که مثل من گول خوردهاند و به دادگاه شکایت کردهاند. یکی دیگر از شاکیان میگوید: مدت چهار ماه است که همسر و پسرم وارد سیستم گلدکوییست شدهاند، من نمیدانستم چنین مسالهای هست، بعد از گذشت مدتی احساس کردم، همسرم نسبت به من سر شد هاست، مرتب به این مساله فکر میکردم که چرا این اتفاق افتاده، تا اینکه یک شب، همسرم گفت عدهای میهمان قرار است به خانه بیایند و از من خواست از اتاق خارج شوم، من نپذیرفتم و وقتی اعتراض کردم، حاضر شد مرا به میهمانها معرفی کند، میهمانها که وارد شدند، متوجه شدم اعضای گروه گلدکوییست هستند همان زمان فهمیدم ابتدا پسرم از طریق یکی از دوستانش وارد شده و بعد همسرم را عضو کرده است.
با اصرار زیاد از همسرم خواستم از این شبکه خارج شود و دیگر با اعضای گروه کاری نداشته باشد، ولی نپذیرفت و گفت من دیگر نمیتوانم خارج شوم و اگر تو مخالف هستی میتوانی مرا طلاق بدهی. همسرم هر شب تا دیر وقت در جلسات آنها شرکت میکرد و اختلافات ما بالا گرفت تا اینکه فردی از تلفن عمومی با من تماس گرفت و گفت از روابط عمومی شرکت گلدکوییست تماس میگیرم، شما میتوانید در صورت مخالفت با کار همسرتان از او جدا شوید و از این بعد او از خود اختیاری ندارد. من متوجه شدم این کار سرشاخههاست ولی نتوانستم چیزی را ثابت کنم و حالا زندگیام در حال از بین رفتن است.
گزارش خبرنگار ما حاکی است، با توجه به اختلالات شدیدی که شرکتهای هرمی در اجتماع و بنیان خانوادهها و همچنین سیستم اقتصادی ایجاد کردهاند مجلس طرحی را در خصوص برخورد شدید با سران این شرکت که در ایران فعالیت دارند، به تصویب رساند. این طرح به تصویب شورای نگهبان هم رسید و مجلس در حال بررسی جزییات آن است. یکی از نمایندگان مجلس میگوید: در صورت تصویب این طرح، برای عوامل اصلی و موثر شرکتهای هرمی حتی مجازات اعدام در نظر گرفته شده است. علاوه بر شرکت گلدکوییست چند شرکت دیگر از جمله وست ویژن، ایبییو و گلدماین یز فعالیت خود را شروع کرده بودند، این شرکتها بخاطر فقر مردم جهان سوم و اقتصاد بیمار آنها بیشتر در این کشورها فعالیت میکنند.
کشورهای توسعهیافته از جمله کانادا، هلند، آلمان و ... فعالیت چنین شرکتهایی را غیرقانونی اعلام کردهاند و برخوردهای جزایی سنگینی با آنها میکنند. اما متاسفانه این شرکتها در کشورهای جهان سوم و در حال توسعه بشدت در حال رشد هستند.
از ماه گذشته برای برچیدن تشکیلات شرکتهای هرمی در ایران پلیس با تلاش قابل توجهی وارد عمل شده و در تهران و شهرستانهای مختلف با ورود به جلسات پنهانی سرشاخهها، تا کنون بیش از یکصد نفر از اعضای اصلی این شرکتها را که بیشترشان سرشاخههای اصلی گلدکوییست بودهاند دستگیر کرده است. یک مقام آگاه فاش میکند که گردانندگان اصلی شرکت گلدکوییست به تلاش افتادهاند سرشاخههایی که تصمیم به بریدن از فعالیت گرفتهاند را با تهدید و ارعاب حتی تهدید به قتل دچار وحشت کنند تا لب فرو ببندند و اسرار شبکه را فاش نکنند.