سفرهای استانی و رایحه خوش خدمتگزاری

حسن اقبالی املشی
زمانی که ریاست محترم جمهور طرح سفرهای استانی را به عنوان یکی از برنامه‌های مستمر دولت نهم عنوان نمود، عده‌ای این برنامه را با زمان مصرف ایام انتخابات، عده‌ای غیر قابل اجراء، عده‌ای هم انتظار داشتند این برنامه نازل و ناقص اجراء شده و یا به مرور به وادی فراموشی سپرده شود، جماعتی هم این حرکت را جلوه‌ای از تمایلات – به زعم آنها – پوپولیستی دولت برشمردند.
البته صاحبان دیدگاه‌های این‌چنینی به اغیار منحصر نمی‌شدند بلکه در بین دولتیان نیز کسانی همسو با بخشی از آنچه ذکر شد یافت می‌شوند. اما سفرهای استانی آغاز شد و تا امروز که ما در آستانه ششمین سفر استانی هیات دولت هستیم برنامه با قوت تعقیب گردیده است. شکی نیست که پشتوانه این حرکت را دیدگاه‌ها و شعارهای دکتر احمدی نژاد تشکیل می‌دهد، دیدگاه‌هایی همچون نفی تمرکز سخت‌افزاری تهران، نفی تمرکز نرم‌افزاری در مرکز، تقویت قدرت مردم،‌ عدالت محوری،‌ مهرورزی، خدمتگزاری، در سطوح جزئی‌تر ایجاد اشتغال، کسب نشاط حاصل از خدمتگزاری مردم، نظارت عمومی و... رئیس‌جمهور محترم تمرکز سخت‌افزاری در تهران را نافی عدالت می‌داند چون از یک طرف سرمایه‌های کلان ملی را در تهران حبس نموده و از طرف دیگر سبب افزایش به رویه جمعیت تهران و از رونق افتادن شهرهای مختلف گردیده است، لذا معاون اول رئیس‌جمهور برای نفی تمرکز سخت‌افزاری در تهران با صدور ابلاغیه‌ای برای وزارتخانه‌ها از آنها خواست تا از اردیبهشت 85 کار انتقال 1500 شرکت دولتی را که محل کارشان شهرستان‌های کشور است اما در تهران مستقر نه آغاز شود. تا از قبل این انتقال به چند دستاورد این حرکت نایل آیند؛
اول اینکه حدودا پنجاه درصد قیمت ساختمان‌های آنهادر تهران پی از فروش به خزانه دولت برگشت می‌کند. دوم اینکه این حرکت سبب کاهش جمعیت تهران می‌شود. سوم اینکه به رونق کسب و کار و آبادانی شهرهای مختلف کشور می‌انجامد. چهارم اینکه حضور مستمر مسئولین و عوامل اصلی شرکت ها در محیط‌های تولید و سازندگی سبب افزایش بازدهی فعالیت‌ها می‌شود.
اما در بخش نفی تمرکز نرم‌افزاری، دولت نهم تصمیم گرفته است تا همه ایران را در تهران نبیند بلکه در کنار تصمیم‌گیری‌های کلان کشوری و ملی، تصمیم در رابطه با امور متمایز استان‌ها و مناطق مختلف کشور را در محل اخذ نماید. به هر حال سفرهای استانی دولت تاکنون علیرغم نقدهای بعمل آمده دستاوردهای فراوانی داشته که ذیلا به بخشی از آنها اشاره می‌شود:
1-‌ درک درست استعدادها، موقعیت‌ها و نیازهای هر استان و رعایت عادات در تخصص درآمد ملی
در سال‌های گذشته معمولا سرمایه‌گذاری از ناحیه درآمد ملی در استان‌ها، تناسبی با استعدادها و نیازهای استان‌ها نداشت و به تعبیری عدالت در این خصوص در بین استان ها رعایت نمی‌شد، استان‌هایی بدلیل داشتن افرادی در مراکز تصمیم‌گیری و رایزنی ذی‌نفوذ از سمی قابل توجه برخوردار بودند و در مقابل استان‌هایی نیز از کمترین درصد بی‌بهره بودند. لذا سفرهای استانی می‌تواند نقش قابل توجهی در رفع تبعیضاتی از این دست داشته باشد.
2- تصمیم‌گیری پس از لمس واقعیات، چون اگر قرار باشد کما فی‌السابق وزیر و معاونینش در کاخ‌های شیشه‌ای خود در تهران، برای کشاورزان، صنعتگران، پیشه‌وران و دیگر صنوف ایرانی تصمیم‌ بگیرند آن وقت باید مثل گذشته شاهد ورشکستگی بعضا اجباری صنعت نساجی کشور، صنعت چای، دامداریها، مرغداریها و غیره باشیم. لذا به تعبیر رئیس‌جمهور محترم، مردم هم درد را می‌شناسند و هم درمان را و مسئولین برای حل مشکلات باید ارتباط خود را با مردم افزایش دهند.
3- ارزیابی عملکرد و بخش‌های مختلف دولت در هر استان. در این سفرها، مسئولین دولتی در می‌یابند که عوامل آنها در استان‌ها چقدر به برنامه‌ها عمل نموده‌اند و این برنامه چه تاثیری در بهبود وضعیت مادی و معنوی زندگی مردم داشته است.
4- تحرک زایدالوصف مسئولین استان‌ها. این تحرک در سه بخش مشهود است، برابر اخبار منعکس شده، مسئولین هر استان تلاش فراوانی می‌کنند قبل از ورود هیات دولت طرح‌ها و برنامه‌های خود را به پایان برسانند. بخش دوم تحرکات در خصوص احصاء نیازهای استان و راه‌حل‌های مربوطه از طرف مسئولین محلی می‌باشد. و بخش سوم تحرکات پس از سفر هیات دولت به هر استان آغاز می‌شود، چرا که اعتبارات فراوان تخصیص یافته میدان وسیعی را برای کار و تلاش پیش روی آنها می‌گشاید.
5- برقراری ارتباطات دو طرفه مسئولین و مردم، در سالهای گذشته، غالبا مسئولین اجرایی سخن می‌گفتند و مردم شنونده بودند مسئولیت بیشتر تصمیم‌گیرنده بودند و مردم نظاره‌گر، اما در این سفرها، مردم نیز نظرات،‌ دیدگاه‌ها و خواسته‌های خود را به رئیس‌جمهور هیات دولت انتقال داده‌اند، آمارنامه‌های مردم در اولین سفر استانی در خراسان جنوبی از 60 هزار امروز به 200 هزار رسیده است، یعنی این سفرها، بستری فراهم نموده تا 200 هزار نفر درد دل خود را با مسئولین در میان گذارند.
6- تقویت نظارت عمومی، همچنانکه دولتمردان فعلی اذعان دارند هیچ سازمان اداری را نمی‌توان سراغ گرفت که قدر به کنترل و نظارت بر تمامی تحولات اداری باشد، در حالی که ارتباط با مردم سبب تقویت نظارت عمومی و در اختیار گذاشتن اطلاعات درون سیستمی از سوی مردم به مسئولان می‌شود.
7- برپا شدن یوم‌ا... در هر استان به سبب شکفتن گل‌های وحدت مسئولان و مردم، وحدت مردم با هم، شکفتن گل‌های زیبای مهرورزی و صمیمیت، شکفتن گلهای رنگارنگ باغ‌ شعارها و ارزش‌های انقلاب اسلامی و در یک کلام به مشام رسیدن رایحه خوش خدمتگزاری، همچنانکه مولا و مقتدایمان در روز دوشنبه 19 دی 84 و در دیدار با مردم قم فرمودند: «امروز بعد از 27 سال از پیروزی انقلاب اسلامی بار دیگر رایحه خدمتگزاری به مردم با تکیه بر شعارهای انقلاب فضای کشور را در بر گرفته و رای اکثریت مردم در انتخابات اخیر ریاست جمهوری به شعارهای انقلاب، خط امام و عدالت‌طلبی نشانه پایبندی پیش از پیش مردم به مبانی انقلاب است.