اعتماد به روسیه با کدام انگیزه و هدف؟!

این روزها شاهد اخبار گوناگون از رسانه‌ها در رابطه با طرح مسکو در خصوص غنی‌سازی اورانیوم در خاک روسیه هستیم که شخصیت‌های سیاسی کشورمان تاکنون مواضع مختلفی در این باره گرفته‌اند.
روابط ایران و روسیه و مطالعه اسناد و واقعیت‌های تاریخی حکایت از آن دارد که روس‌ها همواره از پشت به ما خنجر زده‌اند. فکر تجاوزکارانه روس‌ها برای نخستین بار با قدرت گرفتن پتر کبیر و سودای وی برای دسترسی به آب‌های گرم خلیج فارس آغاز شد. از آن پس روس‌ها سیاست‌های تجاوزکارانه خود را علیه ما در پیش گرفتند و این امر منجر به جنگ‌های خونینی میان ایرانیان و روس‌ها شد. در پی همین درد و جنگ‌های خونین بود که قسمت‌های بزرگی از خاک کشورمان – عهدنامه ننگین گلستان و ترکمنچای – به روسیه واگذار شد. از این تاریخ به بعد دخالت‌های مکرر روس‌ها در ایران افزایش پیدا کرد. پیروزی بلشویک‌ها در سال 1917 بطور موقت موجب کمک روس به ملل ستمدیده شد این ایده با تشکیل کنفرانس‌های متعدد پیگیری شد. اوج این سیاست تشکیلی کنگره ملل ستمدیده در باکو بود دیری نپاید تا انقلابیون جوان سیاست‌های تجاوزکارانه تزارها را پیش گرفتند. بار دیگر کشور ما مورد هجوم روس‌ها قرار گرفت؛ اواخر جنگ جهانی دوم کردستان، آذربایجان و شمال ایران به وسیله نظامیان روس اشغال شد. بازی‌های ظریف سیاستمدار باهوشی به نام قوام در دادن وعده امتیاز نفت شمال به مسکو و فشارهای دولت ترومن موجب عقب‌نشینی روس‌ها از نواحی اشغال شده گردید. از آن پس شاه با نزدیکی به آمریکایی‌ها و پیوستن به بلوک غرب از اردوگاه شرق دوری گزید. پیروزی انقلاب اسلامی در 22 بهمن 1357 و سیاست‌های خصمانه آمریکا علیه ایران موجب تیرگی روابط تهران – واشنگتن شد.
اگرچه سیاست خارجی کشورمان پس از پیروزی انقلاب اسلامی بر اساس سیاست نه شرقی نه غربی استوار است اما حجم روابط تهران – سکو پس از بهمن 1357 به نسبت سال‌های پیش از انقلاب افزایش یافت. این در حالی است که روس‌ها در جنگ تحمیلی عراق علیه ایران تعیین رژیم حقوق دریای خزر و این اواخر بحران هسته‌ای ایران موضعی برخلاف منافع ملی ما اتخاذ کرده‌اند. این روزها بحث غنی‌سازی اورانیوم ایران و اروپا و به تبع آن ایران و آمریکا را با چالش مواجه کرده است از این رو غربی‌ها برای تطمیع مسکو بحث غنی‌سازی اورانیوم در خاک روسیه را پیش کشیده‌اند در حالی که غنی‌سازی در خاک ایران جزو لاینفک سیاست خارجی ما است اما این روزها زمزمه‌های شنیده می‌شود که قطعا نمی‌تواند برای آینده کشورمان مفید باشد باید پذیرفت که غنی‌سازی در خاک کشوری دیگر به معنای زیر سوال بردن استقلال ملی کشور و وابسته شدن به بیگانگان است موضوعی که با سیاست بنیادین خارجی ما (نه شرقی نه غربی) مغایر است. ضمن این که پیامد طرح مسکو جزو اتلاف وقت و زمینه‌سازی جهانی و احتمالا بسترسازی برای محکومیت ایران نیست باید هوشیار بود و از تاریخ درس عبرت گرفت.